Навукоўцы: У космасе выяўлена крыніца анамальнага выпраменьвання
- 19.10.2026, 14:26
Гэта першы падобны аб’ект у Млечным Шляху.
Сутыкненні нейтронных зорак адыгрываюць важную ролю ў эвалюцыі Сусвету. Падчас сутыкнення і зліцця гэтых звышшчыльных аб’ектаў адбываецца выбух, вядомы як кіланова, у выніку якога ўтвараюцца каштоўныя і рэдкія металы, што засяваюць космас.
Астраномы лічаць, што яны выявілі першы ў Млечным Шляху рэштак кілановы. Менавіта ён з’яўляецца крыніцай загадкавага гама-выпраменьвання, як мяркуе даследаванне, апублікаванае на серверы прэпрынтаў arXiv, піша IFLScience (пераклад — «Фокус»).
Нейтронныя зоркі — гэта надзвычай шчыльныя аб’екты, маса якіх большая, чым у Сонца, але яна сціснутая ў сферу дыяметрам каля 20 кіламетраў. Такія зоркі з’яўляюцца пасля таго, як масіўныя звычайныя зоркі выбухаюць як звышновыя. Пад уздзеяннем гравітацыі пратоны і электроны зліваюцца, і іх станоўчыя і адмоўныя зарады нейтралізуюць адзін аднаго. У выніку застаюцца толькі нейтроны. Таму гэтыя зоркі і маюць такую назву.
Калі дзве нейтронныя зоркі абарачаюцца вакол агульнага цэнтра мас, яны ўрэшце могуць сутыкнуцца і зліцца ў адзін аб’ект. Гэтае зліццё суправаджаецца выбухам кілановы. Гэта надзвычай магутны выбух, бо за долі секунды вызваляецца столькі энергіі, колькі Сонца выпрацоўвае за сотні тысяч гадоў.
Частка гэтай энергіі выдзяляецца ў выглядзе яркай успышкі гама-выпраменьвання, вядомай як гама-ўсплёск. Падчас зліцця нейтронных зорак такія ўспышкі выпраменьвання звычайна доўжацца менш за дзве секунды.
Але выяўлены яшчэ ў 2009 годзе аб’ект пад назвай HESS J1507−622 выпраменьвае гама-выпраменьванне дагэтуль, хоць і з меншай інтэнсіўнасцю. Гэты аб’ект знаходзіцца на адлегласці ад 12 000 да 47 000 светлавых гадоў ад Зямлі і не падобны ні на адзін з вядомых тыпаў крыніц гама-выпраменьвання.
Раней навукоўцы меркавалі, што гэта можа быць рэштак кілановы, які стварае анамальнае гама-выпраменьванне. Паводле гэтай гіпотэзы, пры сутыкненні дзвюх нейтронных зорак у космас выкідваецца велізарная колькасць пратонаў, разагнаных да вельмі высокіх энергій. Калі яны сутыкаюцца з міжзоркавым газам, то выпраменьваюць гама-выпраменьванне.
Але далейшае мадэляванне паказала, што, каб разагнаць пратоны да энергій, дастатковых для ўзнікнення назіраемага гама-выпраменьвання, такой кілановай спатрэбілася б значна больш энергіі.
Аўтары новага даследавання прапанавалі іншае тлумачэнне. Паколькі электроны больш як у 1800 разоў лягчэйшыя за пратоны, кіланова чаканага маштабу цалкам магла б разагнаць іх да энергій, дастатковых для з’яўлення анамальнага гама-выпраменьвання.
Калі гэта так, то HESS J1507−622 з’яўляецца першым выяўленым у Млечным Шляху рэшткам кілановы. Пры гэтым сам выбух адбыўся ў прамежку ад 200 да 3000 гадоў таму.
Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe
Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]
