Навукоўцы: сон дапаможа схуднець
- 9.11.2026, 9:21
Выяўлена цікавая заканамернасць.
Больш ранні адыход да сну можа стаць дадатковым фактарам у барацьбе з лішняй вагой. Амерыканскія навукоўцы высветлілі, што кожная гадзіна, на якую ўдзельнікі даследавання клаліся спаць раней, была звязаная са стратай каля 590 грамаў за восем тыдняў, піша «Курсор».
Даследчыкі з Нью-Ёркскага ўніверсітэта вывучалі, як змена рэжыму сну ўплывае на масу цела і абмен рэчываў у людзей з праддыябетам. Вынікі апублікаваныя ў часопісе Nursing Research. У даследаванні ўдзельнічалі 196 дарослых з праддыябетам, якія ў сярэднім спалі менш як шэсць з паловай гадзін на суткі.
Удзельнікаў падзялілі на дзве групы і назіралі за імі восем тыдняў. Першая атрымлівала рэкамендацыі па здаровым харчаванні, фізічнай актыўнасці і кіраванні стрэсам. Другая дадаткова праходзіла праграму карэкцыі рэжыму сну, мэта якой палягала ў паступовым змяненні звыклага часу адыходу да сну. Вынікі ацэньвалі па дзённіках сну, носімых прыладах для адсочвання актыўнасці і сну, а таксама па датчыках узроўню глюкозы.
Што выявілі навукоўцы
Да канца эксперыменту вага знізілася ў абедзвюх групах, аднак істотнай розніцы паміж імі не аказалася. Значных паляпшэнняў паказчыкаў цукру ў крыві таксама не адбылося, што стала нечаканасцю для даследчыкаў: яны разлічвалі, што больш сну палепшыць метабалічнае здароўе людзей з праддыябетам.
Тым не менш індывідуальны аналіз выявіў заканамернасць: тыя, хто пачынаў клацца раней, у сярэднім гублялі больш вагі незалежна ад групы. Паводле разлікаў, зрух адыходу да сну на гадзіну раней адпавядаў прыблізна 590 грамам дадатковай страты за восем тыдняў. Ідзе гаворка пра статыстычную сувязь, а не пра гарантаваны вынік.
Удзельнікі праграмы карэкцыі сну адзначалі, што сталі лепш спаць і менш клюваць носам удзень. Але насамрэч ім удалося зрушыць час засынання ў сярэднім усяго на 12 хвілін.
Чаму позні сон можа перашкаджаць пахудзенню
Адно з магчымых тлумачэнняў звязана з цыркаднымі рытмамі, гэта значыць унутранымі біялагічнымі гадзіннікамі арганізма. Яны ўдзельнічаюць у рэгуляцыі абмену рэчываў, гарманальнай актыўнасці, апетыту і адчувальнасці да інсуліну.
Позні адыход да сну часта суправаджаецца працяглым уздзеяннем штучнага святла, асабліва ад смартфонаў, тэлевізараў і камп’ютараў, што можа парушаць натуральную падрыхтоўку арганізма да сну. Акрамя таго, чым даўжэй чалавек не спіць увечары, тым больш у яго шанцаў згаладнець і перакусіць, а гэта павялічвае каларыйнасць рацыёну.
Навукоўцы таксама звяртаюць увагу на абмен глюкозы ў розны час сутак: познім вечарам адчувальнасць да інсуліну ў многіх людзей зніжаецца, таму час прыёму ежы можа мець значэнне. Больш ранні адыход да сну патэнцыйна дапамагае скараціць начныя перакусы і падтрымліваць стабільны рэжым, аднак ступень уплыву на вагу яшчэ трэба вызначыць.
Што кажуць аўтары даследавання
Кіраўніца працы, прафесарка Нью-Ёркскага ўніверсітэта С’юзан Коул Мэлоўн падкрэсліла, што пры вывучэнні пахуднення важна ўлічваць не толькі працягласць сну: час засынання таксама можа адыгрываць самастойную ролю ў рэгуляцыі вагі і абмену рэчываў.
Пры гэтым вынікі не цалкам апраўдалі першапачатковыя чаканні. Дадатковая праграма па паляпшэнні сну не дала істотнай перавагі ў змяншэнні вагі і не прывяла да прыкметнага паляпшэння паказчыкаў глюкозы. Даследаванне доўжылася ўсяго восем тыдняў, таму невядома, ці захаваецца гэтая заканамернасць у доўгатэрміновай перспектыве. Акрамя таго, частка дадзеных пра якасць сну і дзённую сонлівасць асноўвалася на суб’ектыўных ацэнках удзельнікаў.
Ці можна схуднець, проста кладучыся спаць раней
Аўтары не сцвярджаюць, што ранняе засынанне само па сабе прыводзіць да пахуднення. Выяўленая сувязь магла залежаць ад іншых асаблівасцяў ладу жыцця ўдзельнікаў: харчавання, фізічнай актыўнасці і паўсядзённых звычак.
Тым не менш стабільны рэжым сну застаецца важнай часткай здаровага ладу жыцця. Большасці дарослых рэкамендуецца спаць ад сямі да дзевяці гадзін на суткі і, па магчымасці, клацца і ўставаць у адзін і той самы час. Спецыялісты раяць абмяжоўваць яскравыя экраны перад сном і пазбягаць позніх сытных прыёмаў ежы: гэта можа палепшыць якасць адпачынку і зрабіць рэжым харчавання больш прадказальным.