Медыкі назвалі аптымальны артэрыяльны ціск для дарослых і дзяцей

Развеяны папулярны міф.

Артэрыяльны ціск з'яўляецца адным з ключавых паказчыкаў стану сардэчна-сасудзістай сістэмы. Ён паказвае, з якой сілай крывацёк уздзейнічае на ўнутраныя сценкі артэрый падчас руху крыві па арганізме.

Пра гэта піша ТСН.

Дзве велічыні, якія адлюстроўвае танометр, характарызуюць розныя фазы працы сэрца. Верхні паказчык называецца сісталічным ціскам. Ён фіксуецца ў момант скарачэння сардэчнай мышцы, калі кроў актыўна паступае ў артэрыі. Ніжнюю велічыню называюць дыясталічнай. Яна адлюстроўвае ціск у пасудзінах у перыяд расслаблення сэрца паміж скарачэннямі і ў значнай ступені залежыць ад стану і тонусу пасудзінных сценак.

У маладым узросце артэрыі адрозніваюцца добрай эластычнасцю і здольныя хутка адаптавацца да фізічных нагрузак, эмацыйнага напружання і іншых змен. З цягам часу сценкі пасудзін становяцца менш гнуткімі. Аднак спецыялісты не раяць успрымаць устойлівае павышэнне ціску як непазбежнае наступства старэння. Пастаянна высокія паказчыкі могуць сведчыць пра павышаную нагрузку на пасудзіны і сэрца.

Пры нармальным ціску сэрцу не даводзіцца працаваць з празмерным высілкам, а органы і тканкі атрымліваюць неабходную колькасць крыві і кіслароду.

Нармальныя паказчыкі ціску ў дзяцей

У дзяцей артэрыяльны ціск звычайна ніжэйшы, чым у дарослых. Ён паступова павялічваецца па меры росту і развіцця арганізма, таму пры ацэнцы паказчыкаў улічваюцца ўзрост і асаблівасці фізічнага развіцця.

Прыблізныя значэнні выглядаюць наступным чынам.

У нованароджаных ва ўзросце да двух тыдняў сісталічны ціск можа складаць 60–96 мм рт. ст., а дыясталічны знаходзіцца прыкладна ў межах 40–50 мм рт. ст.

У немаўлятаў ад двух да 12 месяцаў нармальнымі прыблізнымі паказчыкамі лічацца 90–112 мм рт. ст. для верхняга ціску і 50–74 мм рт. ст. для ніжняга.

Для дзяцей ад двух да пяці гадоў характэрныя значэнні каля 100–116 мм рт. ст. сісталічнага і 60–76 мм рт. ст. дыясталічнага ціску.

У школьнікаў ва ўзросце ад шасці да 12 гадоў верхні паказчык звычайна складае 100–126 мм рт. ст., а ніжні знаходзіцца ў дыяпазоне 60–82 мм рт. ст.

Для падлеткаў 13–15 гадоў прыблізнымі лічацца паказчыкі 110–136 мм рт. ст. для сісталічнага і 70–86 мм рт. ст. для дыясталічнага ціску.

Якія паказчыкі лічацца нармальнымі ў дарослых

Уяўленне пра тое, што ціск абавязкова павінен павышацца разам з узростам, сёння лічыцца састарэлым. Раней для людзей старэйшага ўзросту значэнні кшталту 150/90 мм рт. ст. маглі разглядацца як дапушчальныя. Сучасны падыход накіраваны перадусім на зніжэнне верагоднасці сардэчна-сасудзістых ускладненняў.

Для дарослых ужываюцца наступныя арыенціры.

Аптымальным лічыцца ціск ніжэйшы за 120/80 мм рт. ст.

Нармальнымі паказчыкамі называюць сісталічны ціск 120–129 мм рт. ст. і дыясталічны 80–84 мм рт. ст.

Пры высокім нармальным ціску верхні паказчык складае 130–139 мм рт. ст., а ніжні знаходзіцца ў межах 85–89 мм рт. ст.

Пра гіпертэнзію першай ступені кажуць пры паказчыках 140–159/90–99 мм рт. ст.

Пры другой ступені гіпертэнзіі ціск павышаецца да 160–179/100–109 мм рт. ст.

Трэцяя ступень дыягнастуецца пры сісталічным ціску ад 180 мм рт. ст. і дыясталічным ад 110 мм рт. ст.

Пры ацэнцы ціску ўлічваюцца не толькі ўзрост, але і агульны стан чалавека, наяўнасць іншых захворванняў і індывідуальныя фактары рызыкі.

Як змяняецца ціск у мужчын і жанчын

У маладым узросце мужчыны ў сярэднім могуць мець некалькі больш высокія паказчыкі ціску ў параўнанні з жанчынамі. Адным з фактараў такой розніцы лічыцца гарманальны ўплыў.

Пасля наступлення менапаўзы сітуацыя паступова змяняецца. Зніжэнне ўзроўню эстрагенаў памяншае іх ахоўны ўплыў на сардэчна-сасудзістую сістэму, таму ціск у жанчын можа прыкметна павялічвацца. У старэйшым узросце адрозненні паміж мужчынамі і жанчынамі становяцца значна менш выразнымі.

Калі ціск ужо патрабуе ўвагі

Асобна спецыялісты выдзяляюць так званы высокі нармальны ціск. Калі паказчыкі рэгулярна знаходзяцца ў дыяпазоне 130–139 мм рт. ст. для верхняга і 85–89 мм рт. ст. для ніжняга ціску, не варта ігнараваць такія вынікі нават пры адсутнасці непрыемных сімптомаў.

Чалавек можа адчуваць сябе цалкам нармальна, аднак пастаянна павышаная нагрузка на пасудзіны з цягам часу павялічвае верагоднасць сардэчна-сасудзістых ускладненняў. Паводле прыведзеных даследаванняў, пры такіх паказчыках рызыка інсульту можа быць вышэйшай прыкладна ўдвая.

Менавіта таму пагранічнае павышэнне ціску з'яўляецца прыдатным момантам для прафілактыкі. Карэкцыя харчавання, змяншэнне колькасці солі, рэгулярная фізічная актыўнасць і кантроль масы цела здольныя станоўча паўплываць на паказчыкі.

Што адбываецца з ціскам пасля 60 гадоў

У пажылым узросце часта сустракаецца ізаляваная сісталічная гіпертэнзія. Пры гэтым верхні ціск павышаецца, тады як ніжні застаецца нармальным або становіцца ніжэйшым.

Адна з асноўных прычын такога стану звязаная з узроставымі зменамі буйных артэрый. Іх сценкі паступова губляюць эластычнасць і горш спраўляюцца з амартызацыяй пульсавай хвалі.

Раней для пажылых людзей лічыліся прымальнымі значэнні сісталічнага ціску 150–160 мм рт. ст. Аднак сучасныя ўяўленні пра сардэчна-сасудзістыя рызыкі не разглядаюць настолькі высокія паказчыкі як бяспечную ўзроставую норму.

На сёння адной з асноўных мэт лячэння з'яўляецца падтрымання ціску ніжэй за 140/90 мм рт. ст. Пры добрай пераноснасці тэрапіі лекар можа імкнуцца да паказчыкаў каля 130/80 мм рт. ст.

Пры гэтым самастойна рэзка зніжаць ціск з дапамогай лекаў нельга. Асабліва асцярожна неабходна падыходзіць да лячэння людзей старэйшага ўзросту. Занадта хуткае падзенне паказчыкаў здольна прывесці да галавакружэння, слабасці, парушэння раўнавагі і падзенняў. Таму адпаведную схему тэрапіі павінен вызначаць лекар з улікам стану канкрэтнага пацыента.

Як правільна кантраляваць ціск дома

Каб атрымаць максімальна дакладныя вынікі, перад вымярэннем пажадана спакойна пасядзець каля пяці хвілін. Спіна павінна абапірацца на спінку крэсла, ногі варта паставіць на падлогу, а руку размясціць прыблізна на ўзроўні сэрца.

Падчас працэдуры не рэкамендуецца размаўляць або рухацца. Нават няправільнае становішча цела здольнае прыкметна змяніць вынік вымярэння.

Пры рэгулярным кантролі карысна правяраць ціск раніцай і ўвечары, у тым ліку да прыёму прызначаных прэпаратаў, калі менавіта такі рэжым парэкамендаваў лекар. Атрыманыя значэнні лепш запісваць, каб адсочваць дынаміку.

Падтрымліваць ціск у здаровым дыяпазоне дапамагае комплексны падыход. Важную ролю адыгрывае абмежаванне солі прыблізна да 5 г у суткі, а таксама рацыён з дастатковай колькасцю прадуктаў, што змяшчаюць калій. Рэгулярная фізічная актыўнасць працягласцю каля 30 хвілін у дзень станоўча ўплывае на працу сэрца і пасудзін.

Адмова ад курэння таксама мае вялікае значэнне, бо нікацін спрыяе звужэнню пасудзін. Пры наяўнасці лішняй вагі нават умеранае зніжэнне масы цела можа палепшыць паказчыкі ціску.

Не менш важныя паўнавартасны сон, збалансаванае харчаванне і рэгулярны кантроль артэрыяльнага ціску. Пры ўстойлівым павышэнні паказчыкаў неабходна звярнуцца да лекара, нават калі чалавек не адчувае ніякіх выяўленых сімптомаў.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]