У Балгарыі знойдзены «першы багач Еўропы»
2- 9.11.2026, 19:57
- 2,146
Адкрыццё зрабіў машыніст экскаватара.
Найстаражытнейшы ў Еўропе скарб залатых вырабаў узростам каля 6500 гадоў захоўваецца ў Варненскім археалагічным музеі ў Балгарыі. Паводле звестак партала EuropeExpress, упершыню яго выявілі ў 1972 годзе ў прамысловым раёне Варны: у некрапалі меднага веку знайшлі больш за 3000 залатых прадметаў агульнай масай звыш шасці кілаграмаў.
Адкрыццё зрабіў машыніст экскаватара Райчо Маринов падчас будаўнічых работ. Наступныя археалагічныя раскопкі выявілі вялікі некрапаль эпохі меднага веку, датаваны 4600–4350 гадамі да нашай эры. Ягоныя жыхары жылі на заходнім узбярэжжы Чорнага мора за тысячагоддзі да ўзвядзення першых егіпецкіх пірамід.
У могільніку знайшлі бранзалеты, пацеркі, падвескі, аплікацыі і рытуальныя ўпрыгожанні з золата, а таксама медныя прылады, кераміку, крамянёвыя лязы і вырабы з ракавін. Багацце размеркавалася вельмі нераўнамерна: паводле звестак Варненскага рэгіянальнага гістарычнага музея, золата выявілі толькі ў 62 пахавальных комплексах, а чатыры магілы змяшчалі больш за пяць кілаграмаў.
Найбольш уражлівае пахаванне — магіла № 43. У ёй археолагі выявілі шкілет дарослага мужчыны, акружаны прыблізна 1,5 кг залатых прадметаў: пышных упрыгожанняў і цырыманіяльных рэгалій. Кім ён быў — правадыром, жрацом ці носьбітам іншага статусу, — вучоныя дагэтуль спрачаюцца, але само пахаванне сведчыць, што сацыяльная няроўнасць у Еўропе сфармавалася задоўга да з’яўлення першых дзяржаў.
Сярод багатых пахаванняў сустрэліся і такія, дзе чалавечых парэшткаў не было ўвогуле: замест іх археолагі знаходзілі акуратна разкладзеныя залатыя прадметы і сімвалічныя выявы чалавечага цела. Даследчыкі інтэрпрэтуюць іх як кенатафы — сімвалічныя пахаванні, якія маглі мець рытуальнае прызначэнне або ўшаноўваць памяць пра людзей, пахаваных у іншым месцы.
Жыхары Варны былі ўключаныя ў шырокія абменныя сеткі: ракавіны міжземнаморскага малюска спандылюса і медныя вырабы сведчаць пра іх сувязі з аддаленымі рэгіёнамі і пра высокі ўзровень развіцця мясцовай металаапрацоўкі. Сёння гэтыя знаходкі служаць напамінам пра тое, што золата стала сімвалам статусу ў Еўропе яшчэ тысячагоддзі таму.