Дугін пачынае прагаворвацца

На гэта варта звярнуць увагу.

Расійскі аракул і чэрава-вяшчальнік Аляксандр Дугін у нядаўніх «эксклюзіўных» інтэрв'ю казаў так: Украіну скасаваць, Захад перамагчы, лібералы — зло, шчасце — у сям'і. Але гэта ён заўсёды кажа. А гэтым разам было і нешта яшчэ больш эксцэнтрычнае: трэба расселяць мегаполісы, каб не ствараць добрую мішэнь і павысіць нараджальнасць расіян.

Але самае цікавае — што Дугін, падобна да яго гаспадароў, пачынае ў сваіх інтэрв'ю (адным і другім) прагаворвацца. На гэта варта звярнуць увагу.

Аляксандр Дугін вядомы сваімі змовамі і заклінаннямі. Непатапляльны дрэднаўт ідэалагічнага флоту краіны-агрэсара рупліва працуе філосафам. То-бок робіць выгляд, што жыве не ў тым вымярэнні, што астатнія — нават самыя патрыятычныя і праваенныя суграмадзяне.

Ён зачароўвае «добрых простых рускіх людзей» (не блытаць з «добрымі рускімі») сваёй разлічанай няздзешнасцю. Вядома, не так, як замежнікі ў канцы мінулага стагоддзя ахмурвалі наіўных грамадзян СССР жуйкай і яскравымі шмоткамі. Дугін глядзіць звыш галоў сучаснікаў у будучыню і прадбачвае там падпарадкаваныя вяршыні.

Такая ўтульная хтонь

Усе, хто задаваўся пытаннем пра паходжанне поглядаў і тактык Дугiна, ведаюць, адкуль яны ўзяліся. У юным узросце ён зблізіўся з сябрамі падпольнага «Южынскага гуртка», заснаванага пісьменнікам і мысляром Юрыем Мамлеевым у пакоі барака, які да 1968 года месціўся ў Южынскім завулку (з 1993 года — зноў Вялікі Палашэўскі).

Дугін добра ведаў і Мамлеева з яго змрочнай «метафізічнай» прозай, і блізкага яму паэта-містыка, эрудыта і перакладчыка Яўгена Галоўіна, які яшчэ ў 1974 годзе заснаваў «Чорны ордэн SS», лічыўся гуру ў колах маскоўскага рок-н-ролу, пісаў песні і філалагічныя працы. Менавіта ён пазнаёміў Дугiна з ідэямі французскага кансерватыўнага філосафа Рэнэ Генона, які праклінаў прагрэс і ліберальныя каштоўнасці, заклікаў святло з ірацыянальнага Усходу і «вечную мудрасць», якую здрадзіў мітуслівы Захад, таму яго дні злічаныя.

У 1988 годзе разам з яшчэ адным членам гуртка, філосафам і дысыдэнтам Гейдарам Джэмалем 24-гадовы Дугін уступіў у таварыства «Памяць», але іх даволі хутка выключылі за «сувязі з эміграцыяй», якіх баяліся патрыёты-антысеміты. Аднак у аспекце цягнення да традыцыі, нянавісці да Захаду і ўяўленняў пра акультны падмурак сусветабудовы Дугін застаецца блізкі любой сістэме поглядаў, якая грунтуецца на пакрыўджанасці чужымі, часта прыдуманымі поспехамі, жаданні рэваншу і маніякальнай нецярпімасці да Іншага.

Іншае — наогул усё, што не ты і не твая боль, не твае траўмы. Паўтараючы, быццам Захад усё захапіў, нічым не дзеліцца і скасаваў многапалярны свет, Дугін толькі і робіць, што пагражае знішчэннем усякай многапалярнасці і наогул любых прыкмет разнастайнасці. Прынцып аўтаномнага існавання, заснаванага на свабодзе волі і імкненні да свабоды выбару, — злейшы вораг таго ладу, які ён спрабуе наблізіць з таго моманту, калі ў 1997 годзе пры падтрымцы Генштаба арміі Расіі выйшла пілотнае выданне яго «Асноў геапалітыкі». Гэта адкрыта фашысцкая кніга, якая праектуе далейшую ваенную актыўнасць Расійскай Федэрацыі.

Тады такія погляды здаваліся зусім маргінальнымі.

Да іх ставіліся гэтак жа, як да створанай пісьменнікам Эдуардам Лімонавым Нацыянал-бальшавіцкай партыі. Аляксандр Дугін і Ягор Летаў узмацнялі яе сваім удзелам, не кажучы ўжо пра дзіўнае і для многіх чыста эпатажнае збліжэнне з ёй Сяргея Курахіна: музыка-авангардыст атрымаў партбілет нумар 418 — а гэта містычная лічба ў вучэнні Алістэра Кроўлі, якім захапляўся Дугін. Пра НБП, нягледзячы на ўвесь яе гонар, часта казалі як пра арт-праект, калі не пасмейваліся. Лічылася, што «бабло пераможа зло».

А зло проста забрала сабе ўсё бабло.

Вампірычная вітальнасць

Цяпер ужо памерлі заснавальнікі НБП — адзін Дугін жывы і свеціцца, як насякомае з «Дзяніскіных апавяданняў» Віктара Драгунскага. Цікава, што містычныя настаўнікі Дугiна практыкавалі падкрэслена багемны лад жыцця, калі выказвацца вельмі мякка. Але пражылі нямала — насуперак ідэі, быццам здаровы дух — абавязкова ў здаровым целе. Мамлееў, моцна піўшы, нягледзячы на хваробу нырак, памёр у 83 гады, а Галоўін — у 72, будучы падобны на высушанага наркотыкамі Эдгара Бэроўза.

Тут няма ніякіх заканамернасцяў. У тым і справа, што кожны сам выбірае свой шлях, на практыцы абвяргаючы лухту традыцыяналістаў пра патрэбу чалавецтва ў адзіна правільным вучэнні, якое ўсталюе Царства Божае на зямлі.

У Дугiна ёсць толькі адна асаблівасць, якую варта мець на ўвазе. Ён абсалютна неўзрушны, і гэта прыкмета, калі не чалавека моцнага духам, дык, прынамсі, умелага акцёра. Ён ураўнаважаны і халодны, прынамсі вонкава, валодае сабою і нават дурніцу — а нічога іншага ў змястоўным плане ён не кажа — падае грунтоўна.

Дугін, нібы персанаж фантастычнага апавядання Стывена Кінга «Лангольеры», жрэ і перапрацоўвае не толькі просталінейны, але прывабны акультызм ад Рэрыха да Гітлера, але і энергію, а то і проста плоць навакольных, у тым ліку родных яму людзей. Яго дачка Дар'я, падарваная ў ягонай машыне ў 2022 годзе, стала не больш чым сакральнай ахвярай. Выбух, відаць, быў прызначаны самому Дугіну, — і сімвалічны кантэкст трагедыі адразу быў бязлітасна ўзяты ў працу, як была ўзятая ў прапагандысцкую працу бацькі яшчэ ў падлеткавым узросце і сама Дар'я Дугіна.

Здольнасць пераступаць праз усё, што б ні здарылася, дэманструючы вернасць сабе і тым, хто забяспечвае фарт, дапамагае Дугіну эфектыўна функцыянаваць, з разумным выглядам нясучы ахінею. Патрыёты, як правіла, не семі пядзей у лбе, і філосаф-акультіст паспяхова гэтым карыстаецца. Далей можна доўга ўмацоўваць рэпутацыю — што спрытнай гаворкай на замежных мовах, што жангліраваннем усялякай эзатэрыкай, у якой ніхто не будзе разбірацца, бо жыццё кароткае. Гэта таксама вельмі выгадны рэсурс.

Будучы майстрам тактыкі, Дугін выдатна ведае, што робіць. Ён не маргінал, які бурмоча свае адкрыцці. У 2023 годзе лідар гурта «Воплі Відоплясова» Алег Скрыпка расказваў мне, як яшчэ ў мінулым стагоддзі на іх канцэрце ў маскоўскім клубе «16 тон» у перапынку з-пад самай сцэны пачалі раздавацца крыкі: «Хахлы, гоу хоум!». Гэта быў, паводле слоў Алега, «тады нікому не вядомы Аляксандр Дугін». Аднак трэба ўдакладніць, што згаданая вышэй кніга пра геапалітыку на той момант ужо была выдадзеная, то-бок слухачы акадэміі Генштаба ўжо засвойвалі ролю Расіі на еўразійскай прасторы. Усё наступнае было толькі працягам тых вопляў пад сцэнай.

«Такога, як Дугін»

У інтэрв'ю праўладнаму каналу «Метаметрыка», які ліхаманкава імітуе вострасць і бязцэнзурнасць, Дугін між іншым дэманструе адзін безадмоўны прыём. Тлумачачы, ні больш ні менш, у чым прызначэнне філосафа, Аляксандр Гелевіч узгадвае, што яго зусім не хвалюе гэты свет, уключна з патрэбай у вядомасці і славе. Тут нават вядучы нічога не застаецца, як перабіць Дугiна і падлабунліва патлумачыць, што ў госця ўсяго гэтага хоць адбаўляй. На што той рэагуе ўласцівай сапраўднаму філосафу нейтральнай прыхільнасцю.

У сучаснай Расіі Дугін дасягнуў менавіта такога становішча — ён можа казаць што заўгодна ў межах той сусвету, якую сам збудаваў і сімвалам якой стаў. Менавіта таму ён усё часцей незапланавана прагаворваецца. У інтэрв'ю рэсурсу news.ru, якое згадвалася напачатку, Дугін распавядае пра ўдзел у падрыхтоўцы дакладу, прысвечанага сцэнарам развіцця Расіі, і падкрэслівае, што горшы сцэнар развіцця Расіі — заўсёды наступства чыйсьціх інтрыг. І што дзеля недапушчэння гэтага горшага сцэнару не трэба займацца ідэалогіяй — з ёю ў Расіі і так усё выдатна. Патрэбныя намаганні літаральна ва ўсіх астатніх сферах.

Тут з філосафам цяжка спрачацца. Дэмаграфія, узровень развіцця тэхналогій, бяспека, сацыяльная палітыка — усё гэта ў цяперашняй Расіі ўжо за мяжой катастрофы, нягледзячы ні на які запас трываласці. Прапаганда, якая не роўная ідэалогіі, таксама пакуль адчувае сябе ўпэўнена, але гэта не азначае, што яна настолькі эфектыўная, як прывыкла пра сябе казаць.

Абвяшчаючы, што з ідэалогіяй у айчыне ўсё добра, Дугін адкрыта адмаўляецца ад працы. Насамрэч, ён жа ўжо зрабіў усё, што ад яго залежала. Прайшоў абрад ініцыяцыі ў акультістаў, уваходзіў у таварыства «Памяць» і НБП, падрэдагаваў вучэнне Рэнэ Генона, шпарка замяніўшы Азію на Расію, прысвоіў ідэі еўразійцаў і ўзначаліў іх рух, нарэшце, даў пуцёўку ў жыццё квету рускага афіцэрства, акрэсліўшы кола бліжэйшых задач арміі РФ. Пара і меру ведаць.

Аднак у філосафаў, перакананы Дугін, працы ў найбліжэйшы час стане больш. І звязана гэта з распаўсюджваннем штучнага інтэлекту. Толькі філосаф (спойлер: такі, як Дугін) зможа мець з гэтай штуковінай справу на роўных і не дапусціць яе канчатковага засілля ва ўсіх сферах жыцця. І Расія, калі верыць Дугіну, ізноў адстае ад Сіліконавай даліны, дзе, як ён вычытаў, звальняюць праграмістаў, каб заняць іх месцы філосафамі. Расіі застаецца толькі даганяць, але яна гэта зробіць. Бо гэта пытанне выжывання. Як у старым анекдоце пра «ананас».

Не менш бесспрэчныя і разважанні Дугiна пра кіраванне дэмаграфічнымі працэсамі. Па-першае, патрэбныя тэрміновыя меры. Па-другое, гэтым павінны займацца новыя людзі — старыя зусім нягодныя. Далей, вядома, пачынаецца звыклае трызненне — «камісарскія» меры па выкараненні урбанізму, забарона разводаў, а там — і індывідаў як такіх з-за іх ліберальна-заходняга паходжання. Але паколькі цяпер Дугін — высокі чыноўнік, які завярае сваю ахінею сувязямі з дзяржавай, яму трэба неяк падмацоўваць свае прапановы. І ён, хоць сарамлівы інтэрв'юер нічога такога не казаў, строга прыбівае: «Не-не-не, гэта не манілаўшчына!».

Ну вось, ахілесава пята выпадкова абнажылася — стараннем самога ж Ахіла. Нягледзячы на тое, што, паводле слоў Дугiна, яго канцэпцыя «дзяржавы-цывілізацыі» (запазычаная ў класіка еўразійства Пятра Савіцкага) стала ў РФ афіцыйнай і нібыта выкарыстоўваецца «вярхоўным галоўнакамандуючым», прамых пацвярджэнняў патрэбнасці Аляксандра Гелевіча на самым версе як не было, так і няма. Бо тыя, хто выкарыстоўваюць яго эклектычныя заклікі, дзейнічаюць яго ж метадамі, хоць і не ў галіне вытанчанай слоўнасці, а праліваючы цыстэрны крыві і ўтылізуючы целы носьбітаў.

Дугіну ўсё адно страшна, што ён пляснуў нешта не тое. Ён не хацеў, вядома. Толькі тых, каго трэба, несумненна, не хвалююць эмоцыі філосафа.

Ян Левченко, The Moscow Times

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]