«Адзенне аддаюць знаёмыя, потым перашываю біркі — быццам гэта беларускія тавары»

Бацькі школьнікаў расказалі, колькі ім абышлася падрыхтоўка дзяцей да навучальнага года.

Бацькі беларускіх школьнікаў з розных гарадоў расказалі «Салідарнасці», колькі ім абышлася падрыхтоўка дзяцей да навучальнага года. Усе імёны суразмоўцаў змененыя з меркаванняў бяспекі.

Валянціна, жыхарка аднаго з абласных гарадоў

— Цяжка сказаць агульную суму, бо я купляю ўсё загадзя. Яшчэ на пачатку лета адклала 450 рублёў на падрыхтоўку да навучальнага года, гэтыя грошы ўжо скончыліся. Каб здаць у верасні на бацькоўскіх сходах на «патрэбы класа», прыйдзецца займаць, — распавядае маці траіх школьнікаў. — Ведаю, што кожны год верасень — цяжкі месяц, але стараюся не ўнываць. Нам яшчэ нічога, шмат хто дапамагае.

Стараюся эканоміць літаральна на ўсім. Канцтавары прывезлі сябры з Польшчы, у Беларусі купіла толькі зялёныя сшыткі і дзённікі. За падручнікі заплаціла больш за 65 рублёў. Адзенне аддаюць сваякі і сябры. Сяджу потым і перашываю біркі на ім, каб было быццам гэта беларускія тавары. Бо чыноўнікі кажуць, што вучні павінны насіць менавіта беларускае адзенне.

З мінулага года засталіся штаны беларускай вытворчасці, яны разваліліся, але засталася бірка. Добра, што не выкінула, спатрэбілася. Прыдумалі ж — можна толькі беларускае. А што, калі дзеці не хочуць насіць тое беларускае?

Калі чуюць, што мы шматдзетныя, усе думаюць, што гэта проста: зніжкі на падручнікі і ежу, а малодшым дастанецца адзенне старэйшых.

«Пашанцавала», — сказалі мне нядаўна. Але насамрэч усё не так лёгка. Адзенне не вытрымлівае цэлы школьны год, а дзеці ўсе розныя па фігуры і памерах. У аднаго штаны рвуцца кожны месяц у адным і тым жа месцы. Другі школьны шэўрон ізноў згубіў, а гэта дадатковыя 20 рублёў. Трэці ненавідзіць школьную форму — што я магу з гэтым зрабіць?

Я ўдзячная, што школа шмат робіць для нас, не пайду з-за формы сварыцца. Але яго нават з урокаў ужо выганялі, бо быў апрануты не па форме. Праз гэта, бывае, прыходзіцца выбіраць: вылячыць сабе зуб ці купіць нешта дзецям.

Складаней за ўсё з абуткам. Дзеці хочуць насіць красоўкі, але нельга. Спрабавала замаўляць на WB туфлі: адны разваліліся пасля двух тыдняў, другія вытрымалі. Латарэя.

У гэтым годзе сябры з Літвы перадалі некалькі пар абутку. Малюся, каб дзеці не выраслі з іх хаця б да кастрычніка, там у нас ужо ёсць падрыхтаваны восеньскі абутак — таксама дзякуючы сябрам.

Мы ўвогуле сталі непераборлівымі, пагаджаемся на ўсё. І дзяцей вучу берагчы рэчы і аддаваць іх далей — экалагічна. Калі нешта нам не падышло, перапрадаю на Куфар і шукаю іншае. Гэта ўжо як мая другая праца — здабыць дзецям якаснае адзенне і абутак.

Паўтаруся, нам вельмі шмат дапамагаюць. Калі б не гэта, не ведаю, як бы жыла цяпер. Карацей, збіраю дзяцей у школу па крупіцах. Знешне, калі на іх паглядзіш, не скажаш, што ўсё так цяжка: яны ў мяне модныя, прыгожыя, але гэта каштуе мне шмат высілкаў.

Таццяна, Мінск

— У нас ужо набыта абсалютна ўсё. Рабіла гэта яшчэ ў ліпені, калі была ў адпачынку, каб у жніўні не стаяць у чэргах і не ездзіць па крамах у пошуках патрэбнага памеру. Сёлета сын ідзе ў трэці клас, дачка — у садок. Канцтовары купляла ў два заходы, загадзя папрасіўшы ў настаўніцы спіс неабходнага. Прыблізна такі самы набор патрэбны і ў дзіцячы садок.

На ўсе канцтавары выйшла прыкладна 150 рублёў на дваіх. Прыгожыя стругачкі і пеналы, расклад урокаў брала ў «Офістоне». Усё астатняе, як я кажу, расходны матэрыял — алоўкі, альбомы для малявання, пластылін і іншае — у «Fix Price».

Рюкзак у гэтым годзе нам падарылі, таму тут не траціліся. Але я глядзела на WB — цэны ў сярэднім 60–100 рублёў.

З абутку бралі туфлі і красоўкі на фізкультуру. Усё куплялі ў «Мегатопе», прычым выпадкова трапілі на зніжкі. У выніку аддалі каля 80 рублёў, што даволі танна. Не бачу сэнсу купляць дарагі абутак, бо нага ў дзяцей хутка расце. Не факт, што сын зносіць яго цэлы год.

З адзення ў школе просяць насіць сінюю камізэльку. Сыну леташняя яшчэ падыходзіць па памеры — там жа няма рукавоў. Таксама з мінулага года засталіся паджак і кашуля-абманка. Пакуль пакінулі, можа, восенню яшчэ паносіць. З новага купілі чатыры аднатонныя футболкі-пола, дзве кашулі — з доўгім і кароткім рукавом — і звычайныя аднатонныя футболкі.

Адны штаны нам аддалі ў ідэальным стане, яшчэ дзве пары я купіла. Адзенне купляла ў «Детском мире» і Waikiki. У апошнім танней, чым у тым жа Mark Formelle, а якасць практычна аднолькавая.

У пачатковых класах, лічу, няхай у дзіцяці лепш будзе больш адзення, каб я не сцірала пасля працоўнага дня, а рабіла гэта раз на тыдзень у выхадныя. На адзенне атрымалася каля 200 рублёў.

У нашай школе не просяць адзенне пэўных брэндаў — на сайце напісана толькі пра гэтую камізэльку і што рэкамендуюць купляць брэнд «Палессе». Я паглядзела, што яна вельмі цёплая, дзіця ў ёй запарыцца, і купіла іншую. Таксама, дарэчы, беларускага вытворчасці. І ніхто нічога не сказаў.

Інга, Гродна

— Сын ідзе ў дзявяты клас. Набылі яму новыя красоўкі пад класічны стыль, штаны, некалькі кашуль — летась у школе патрабавалі менавіта белы верх, думаем, што і сёлета будзе так жа, — і заплечнік. За ўсё аддалі 650 рублёў — сын у нас моднік.

Канцтовары бралі па мінімуме: многае засталося з мінулага года, ды і яму ўсё адно, чым карыстацца. Выйшла крыху менш за 80 рублёў. Разам каля 730 рублёў, але гэта яшчэ без аплаты падручнікаў і дадатковых сшыткаў, якія звычайна просяць купіць на пачатку года.

Маргарыта, Маладзечна

— У нас дачка вучыцца ў пачатковай школе. Мы шмат патрацілі на падрыхтоўку, дакладна не скажу. Думаю, паўтары тысячы рублёў дакладна.

Канцтавары куплялі ў краме «Спадчына»: пластылін, фламастэры, простыя і каляровыя алоўкі, пэндзлі, фарбы, ручкі, гумкі, стругачкі, вокладкі для кніг і сшыткаў, дзённік, кардон, каляровую паперу, папку для працоўнага навучання, сшыткі, нотны сшытак, пенал. На ўсё гэта патрацілі прыкладна 100–150 рублёў.

Усе астатнія грошы пайшлі на адзенне, абутак і заплечнік.

Крысціна, Мінск

— Мне здаецца, цяпер ёсць усе магчымасці падрыхтавацца да школы лёгка і хутка. Я набыла амаль усё за гадзіну, прычым у крамах недалёка ад дома.

З канцтавараў бралі каля 12 звычайных сшыткаў у клетку і столькі ж у лінейку — яны каштавалі каля 60 капеек кожны. Таксама купілі набор вокладак, цыркуль, гумкі, алоўкі і іншае. Я нават не дачакалася спісу ад настаўніка, купляла сама і, як потым высветлілася, ва ўсім трапіла ў самае яблычка. На ўсё сышло 105 рублёў — гэта без эканоміі, бралі тое, што падабалася дзіцяці.

З адзення купілі красоўкі за 63 рублі ў «Детском мире», штаны — за 61 рубель. Белых кашуль цяпер шмат на любы густ і бюджэт — вытворчасці Кітая, Польшчы, Беларусі. Можна купіць са зніжкай і за 27 рублёў. Мы ўзялі за 31 рубель. Яшчэ сёлета сын захацеў абнавіць заплечнік — выбраў за 71 рубель.

За падручнікі заплацілі 22 рублі — гэта ў пятым класе. На дадатковыя дапаможнікі пойдзе каля 70 рублёў. Гэтым у нас займаецца бацькоўскі камітэт, бо ведае, дзе танней.

У выніку на падрыхтоўку да школы атрымалася каля 500 рублёў.

Дзіцяці зусім не дапамагае бацька, усе выдаткі на мне. Але, тым не менш, не сказала б, што вельмі цяжка сабраць дзіця ў школу. Цяжэй шматдзетным сем’ям, бо там выдаткі памнажаюцца на тры і больш. Але ўсе сяброўкі распавядаюць, што абменьваюцца адзеннем — гэта абсалютна нармальна. Майму сыну таксама могуць нешта аддаць.

Дарына, Мінск

— У нас сёлета сын пайшоў у пяты клас.

Па выдатках выйшла так. На спартыўную форму патрацілі каля 140 рублёў — гэта красоўкі і штаны, майка ўжо была. Са школьнай формы бралі дзве пары штаноў: адны ў Next за 73 рублі, другія ў Mark Formelle за 47. Две майкі-пола ў Zara — за 72 рублі. Две камізэлькі ў «Світанку» — каля 75 рублёў і белую кашулю за 60 рублёў. Абутак узялі са зніжкай у «Шагавіце» за 60 рублёў.

Канцтавары і вучэбныя дапаможнікі яшчэ не набылі — думаю, выйдзе недзе 100–150 рублёў. Яшчэ 10 рублёў пойдзе на абавязковую нашыўку з нумарам школы.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]