Галоўны правал Крамля
- Уільям Дыксан
- 14.06.2026, 6:00
- 2,348
Што Пуцін цяпер рыхтуе для Украіны.
Крамль паспрабуе аднавіць фактар стрымлівання і прадэманстраваць, што за атакі па расійскай тэрыторыі Украіна плаціць куды больш высокую цану.
Нядаўнія ўдары ўкраінскіх беспілотнікаў па Санкт-Пецярбургу сталі, мажліва, самым яскравым пацвярджэннем таго, што кампанія Уладзіміра Пуціна ідзе не так, як першапачаткова планавалася. Гэтыя атакі наглядна паказалі: баявыя дзеянні канчаткова выйшлі за межы Украіны і ўсё актыўней пераносяцца на расійскую тэрыторыю.
Атакі на другі па велічыні горад краіны адбыліся напачатку чэрвеня, калі ў Санкт-Пецярбургу якраз праходзіў Міжнародны эканамічны форум — флагманскае мерапрыемства Крамля, прызначанае дэманстраваць магутнасць краіны і яе міжнародны статус. Але на гэты раз удзельнікі форума, якія накіроўваліся да месца яго адкрыцця, сталі сведкамі не сілы, а ўразлівасці Расіі: неба над горадам было зацягнута чорным дымам ад удара па бліжэйшым нафтавым тэрмінале.
Гэтыя рэзанансныя атакі выклікалі ў Расіі ажыўленыя дыскусіі пра стан айчыннай сістэмы СПА. Шырокую трывогу выклікала няздольнасць Уладзіміра Пуціна прадухіліць пранікненне ўкраінскіх беспілотнікаў у ягоны родны горад у момант, калі ён прымаў замежных гасцей на самым буйным міжнародным мерапрыемстве года. Шмат хто адзначыў: калі пад ударам можа апынуцца такая значная падзея, то ні адзін аб’ект на тэрыторыі Расіі, што знаходзіцца ў межах дасягальнасці ўкраінскіх дронаў, ужо нельга лічыць па-сапраўднаму бяспечным.
Гэта стала ўжо другім публічным прыніжэннем Пуціна менш чым за месяц. На пачатку мая крэмлёўскі лідар быў вымушаны істотна скараціць штогадовы парад 9 мая на Чырвонай плошчы з-за боязі магчымых украінскіх удараў беспілотнікамі. Сітуацыя аказалася настолькі сур’ёзнай, што ён звярнуўся да прэзідэнта ЗША Дональда Трампа з просьбай паспрыяць у арганізацыі часовага перамір’я, што выклікала хвалю насмешак. Украінскі лідар Уладзімір Зяленскі, у сваю чаргу, скарыстаўся відавочным дыскамфортам Пуціна, выдаўшы жартоўны прэзідэнцкі ўказ, які «дазваляе» правядзенне параду.
Падобныя рэзанансныя атакі — толькі частка маштабнай кампаніі: Украіна планамерна нарошчвае ўдары ракетамі і дронамі па ваенных і прамысловых аб’ектах у глыбіні Расіі. У першай палове 2026 года назіраецца прыкметная эскалацыя гэтых атак, бо Кіеў імкнецца «перанесці» вайну ўнутр самой Расіі.
Для Крамля гэта надзвычай неспрыяльнае развіццё падзей: доўгія гады ён будаваў палітыку, накіраваную на абарону расійскага грамадства ад рэалій вайны.
Пачынаючы з 2022 года, расійскія ўлады рабілі ўсё магчымае, каб ізаляваць найбольшыя гарады краіны — перадусім Маскву і Санкт-Пецярбург — ад наступстваў уварвання ва Украіну. Амаль чатыры з паловай гады гэты «вайсковы грамадскі дагавор» трымаўся на адной умове: жыхары палітычнага і эканамічнага цэнтра краіны не павінны заўважаць ніякіх змен у сваім паўсядзённым жыцці. Узамен ад іх патрабавалася толькі пасіўнае адабрэнне агрэсіі і гатоўнасць мірыцца з абмежаваннем грамадзянскіх свабодаў.
Гэтая сістэма доўгі час працавала эфектыўна, аднак цяпер у ёй з’яўляюцца трэшчыны. Змена грамадскіх настрояў у Расіі ў значнай ступені звязаная з тым, што ўкраінская кампанія стратэгічных удараў становіцца ўсё больш выніковай, і яе ўсё цяжэй ігнараваць або замоўчваць. Відэа выбухаў штодзённа запаўняюць расійскія сацыяльныя сеткі, а нядаўнія атакі на Маскоўскі рэгіён асабліва балюча адбіліся на грамадскім успрыманні.
Акрамя псіхалагічнага эфекту, удары ўкраінскіх дронаў па нафтаперапрацоўчых заводах пагаршаюць нарастаючы паліўны крызіс у расійскіх рэгіёнах. У выніку ўсё больш звычайных грамадзян сутыкаюцца з абмежаваннямі на куплю бензіну і дызельнага паліва, што выклікае прыкметнае раздражненне і здзіўленне ў сацыяльных сетках.
Рэгулярна парушаецца і праца авіязносін: рэйсы адмяняюцца, а пасажыры вымушаныя праводзіць у аэрапортах па некалькі дзён.
Крамль узмацніў песімістычныя настроі ў грамадстве, увёўшы маштабныя абмежаванні на доступ да інтэрнэту. Адметна, што гэтыя непапулярныя меры афіцыйна тлумачацца неабходнасцю супрацьдзеяння ўкраінскай пагрозе беспілотнікаў і недапушчэння выкарыстання сеткі Кіевам для каардынацыі атак.
Хаця многія адзначаюць, што ўдары дронаў працягваюцца і пасля адключэнняў інтэрнэту, цяперашнія перабоі са сувяззю сталі чарговым яскравым прыкладам таго, як вайна разбурае паўсядзённае жыццё звычайных расіян.
Гэта не азначае, што рэжым Пуціна знаходзіцца на мяжы краху. Аднак становіцца відавочна, што ўсё складаней ізаляваць расійскае грамадства ад рэальнасцяў вайны. У выніку палітычная мадэль, якая забяспечвала ўстойлівасць улады з 2022 года, паступова страчвае сваю стабільнасць і патрабуе ўсё большых рэсурсаў для падтрымання.
Найбольш верагоднай рэакцыяй Крамля стане далейшае ўзмацненне кантролю, уключаючы новыя адключэнні мабільнага інтэрнэту і пераразмеркаванне рэсурсаў на карысць унутранай бяспекі. Гэтыя меры могуць знізіць рызыку дэстабілізацыі ўнутры краіны, але адначасова зробяць вайну яшчэ больш адчувальнай для звычайных грамадзян.
Паралельна з гэтым Расія, хутчэй за ўсё, пойдзе шляхам эскалацыі ва Украіне. Ідзе пра інтэнсіфікацыю удараў па ўкраінскіх гарадах, аб’ектах грамадзянскай інфраструктуры і транспартных вузлах. Такім чынам Крамль паспрабуе аднавіць фактар стрымлівання і прадэманстраваць, што за атакі па расійскай тэрыторыі Украіна плаціць нясуразмерна больш высокую цану. Акрамя таго, Масква можа паспрабаваць актывізаваць гібрыдныя аперацыі ў Еўропе, каб паказаць міжнароднай супольнасці, што яна па-ранейшаму кантралюе так званую лесвіцу эскалацыі.
Украінскія дроны самі па сабе не здольныя ні завяршыць вайну, ні справакаваць новы ўнутраны крызіс у Расіі, аднак ужо цяпер яны наносяць Крамлю значную ваенную, эканамічную, палітычную і псіхалагічную шкоду.
Важна і тое, што ўдары ўсё часцей дасягаюць Масквы, Санкт-Пецярбурга і іншых буйных гарадоў, дзе сканцэнтраваная асноўная частка ўплывовых груп. Цяпер Крамлю ўсё цяжэй падтрымліваць ілюзію, нібыта можна беспакарана знішчаць суседнюю краіну, застаючыся ў абсалютнай бяспецы ў сябе дома.
Уільям Дыксан, New Voice