Першая краіна ў свеце перайшла на чатырохдзённы працоўны тыдзень: вынік здзівіў

Тэмпы росту пераўзышлі паказнікі значна большых эканомік.

Ісландыя ўвайшла ў гісторыю як першая краіна ў свеце, якая фактычна перайшла на чатырохдзённы працоўны тыдзень на нацыянальным узроўні. Пры гэтым краіна абвергла адзін з галоўных міфаў сучаснага рынку працы, што скарачэнне працоўнага часу шкодзіць эканоміцы.

Як піша выданне HotNews, згодна з афіцыйнымі данымі, эканоміка Ісландыі не толькі не перажыла спад, але і ў 2025 годзе вырасла на 1,3%. У 2026 годзе чакаецца паскарэнне росту да 3%, пры тым узровень беспрацоўя застаецца адным з самых нізкіх у Еўропе.

Паводле дадзеных Eurostat, тэмпы росту Ісландыі ў 2025 годзе перавысілі паказнікі значна большых эканомік, у прыватнасці Германіі, Швейцарыі, Нарвегіі, Францыі і Італіі.

Укараненню новай мадэлі папярэднічалі маштабныя даследаванні брытанскага аналітычнага цэнтра Autonomy і ісландскай арганізацыі Alda. Даследчыкі прыйшлі да высновы, што пасля скарачэння працоўнага тыдня:

узровень стрэсу і прафесійнага выгарання прыкметна знізіўся;

працаўнікі паведамілі пра паляпшэнне псіхічнага і фізічнага здароўя;

у людзей з'явілася больш часу для сям'і, адпачынку і асабістага жыцця;

прадукцыйнасць працы павысілася, паколькі супрацоўнікі сталі больш адпачылымі і засяроджанымі.

Найбуйнейшы эксперымент у свеце

Пераход да новай сістэмы пачаўся з двух маштабных пілотных праграм у 2015–2019 гадах, арганізаваных уладамі Рэйк'явіка і ўрадам Ісландыі. У тэставанні ўзялі ўдзел больш за 2500 працаўнікоў — прыблізна 1% насельніцтва краіны. Эксперымент ахапіў не толькі офісных працаўнікоў, але і дзіцячыя садкі, школы, бальніцы, сацыяльныя службы, паліцыю і іншыя дзяржаўныя структуры.

Базавая мадэль прадугледжвала скарачэнне працоўнага тыдня з 40 да 35–36 гадзін без змяншэння заробку. Для гэтага кампаніі і дзяржаўныя ўстановы аптымізавалі працоўныя працэсы, скарацілі колькасць нарадаў і адмовіліся ад лішніх задач.

Досвед Ісландыі паказаў, што эфектыўнасць працы залежыць не ад колькасці адпрацаваных гадзін, а ад канцэнтрацыі і арганізацыі працы.

У матэрыяле адзначаецца, што поспех ісландскай мадэлі супадае са зменай падыходаў да працы сярод пакалення Z. Маладыя працаўнікі ўсё часцей адмаўляюцца ад культуры пастаянных перапрацовак і патрабуюць больш гнуткіх умоў працы.

«Для пакалення Z праца больш не з'яўляецца галоўнай мэтай жыцця, а толькі адным з яго элементаў, які павінен спалучацца з асабістым дабрабытам і псіхічным здароўем», — гаворыцца ў матэрыяле.

Адзначаецца, што поспех Ісландыі ўжо паўплываў на рынак працы ў іншых краінах. Прафсаюзы і ўрады выкарыстоўваюць вынікі эксперыменту для прасоўвання аналагічных ініцыятыў у Вялікабрытаніі, Іспаніі, Новай Зеландыі і іншых краінах.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]