Вучоныя ўбачылі новую планету, якую ніхто раней не бачыў
5- 7.11.2026, 18:00
- 5,020
Адбыўся прарыў у астраноміі.
Адна з галоўных праблем пры пошуку планет у іншых зоркавых сістэмах палягае ў тым, каб вылучыць гэтую планету на фоне яе вельмі яскравай зоркі. З гэтай праблемай сутыкаюцца нават найлепшыя касмічныя абсерваторыі, такія як тэлескоп Вэба.
Але цяпер астраномы прыдумалі новы метад выяўлення планет, якія раней заставаліся нябачнымі з-за магутнага зорнага святла. Вучоным удалося выявіць гіганцкую планету ў даных, атрыманых з дапамогай тэлескопа Вэба. Вынікі даследавання апублікаваныя ў часопісе Nature, піша Space (пераклад — «Фокус»).
Нават самыя яскравыя планеты ў 100 000 разоў цьмянейшыя за свае зоркі. Таму, каб атрымаць выяву далёкай планеты, трэба падавіць яскравае зорнае святло. Для падаўлення святла ў такіх тэлескопах, як тэлескоп Вэба, выкарыстоўваюцца каранаграфы. Яны блакуюць святло зоркі так, як Месяц блакуе дыск Сонца падчас сонечнага зацьмення. Але нават найлепшыя каранаграфы не здольныя цалкам прыбраць усё лішняе святло. Таму на здымках касмічнага тэлескопа могуць заставацца схаваныя планеты, нават калі яны маюць велізарны памер.
Каб вырашыць гэтую праблему, вучоныя стварылі лічбавага двайніка тэлескопа Вэба. Гэта віртуальная мадэль пад назвай FLIP ўзнаўляе працэс праходжання святла праз дэтэктары тэлескопа. Параметры лічбавага двайніка карэктуюцца да таго часу, пакуль яго характарыстыкі не супадуць з данымі назіранняў, атрыманымі з дапамогай самога тэлескопа. Пасля гэтага астраномы могуць выдаліць святло з рэальнай выявы.

Каб праверыць эфектыўнасць метаду, вучоныя прааналізавалі даныя тэлескопа Вэба, атрыманыя пры назіранні трох зоркавых сістэм, у тым ліку 51 Эрыдана. Яна знаходзіцца на адлегласці 97 светлавых гадоў ад нас, і вакол яе круціцца планета-гігант 51 Эрыдана b. Гэта газавы гігант, маса якога прыблізна ў 11 разоў перавышае масу Юпітэра.
Гэтую планету раней ужо ўдавалася выявіць з дапамогай наземных тэлескопаў, але на здымках тэлескопа Вэба яе не было відаць, бо святло зоркі занадта яскравае. Дзякуючы новаму метаду астраномы змаглі ўбачыць планету 51 Эрыдана b на здымках, зробленых яшчэ два гады таму.
Вучоныя кажуць, што новы метад з'яўляецца пацвярджэннем таго, што можна выявіць планету, якую раней не ўдавалася ўбачыць. Аўтары даследавання лічаць, што новы метад дапаможа адшукаць мноства такіх жа схаваных планет. Але самае галоўнае — гэты метад дапаможа знайсці планеты, падобныя да тых, што ёсць у Сонечнай сістэме.
Справа не ў тым, што планеты, падобныя да планет Сонечнай сістэмы, не існуюць. Справа ў тым, што іх проста не ўдавалася ўбачыць, кажуць астраномы.