Пуцінскія тэрміны

Трэба ясна выказваць пазіцыю.

Казаць, што рэпрэсіі цяперашняй расійскай хунты нельга параўноўваць з рэпрэсіямі сталіншчыны, — вялікая памылка, бо так не ўлічваецца кантэкст. У тым мінулым рэжым праводзіў генацыд народаў і масавыя пасадкі з расстрэламі, — і не было столькі сродкаў імгненнага распаўсюджвання інфармацыі.

Сталінскія серыйныя жахі ГУЛАГу цяпер не патрабуюцца; дастаткова толькі знакавых працэсаў, якія разыдуцца незлічонымі вобразамі і падзейнічаюць раўназначна колішнім савецкім. Стоп! І гэтая фармулёўка ўжо адстала ад імклівага пад адхон рашысцкага цягніка. «Мера 1937 года» — велічыня для кожнай эпохі свая, і краіна яе дасягнула па ўзроўні ўздзеяння на свядомасць.

Калі рызыка быць схопленым, скалечаным і пасаджаным у лагер матэматычна менавіта для вас мізэрная, то ўзровень выпадковасці, пры якой вас усё ж дастануць караталі, выраўноўвае псіхалагічны эфект. Гэта зусім не бяспечна, калі прыйдуць менавіта да вас, нягледзячы на верагоднасць адзін да тысяч. Для вас верагоднасць стане стапрацэнтнай, а ўся матэматыка імгненна забудзецца.

Больш за тое, рашысцкія каты даюць зусім вар'яцкія тэрміны, што пераўзыходзяць сталінскія. Так, тады фармулёўка «дзесяць гадоў без права перапіскі» часта азначала расстрэл. Цяпер дваццаць пяць гадоў зняволення — ужо цалкам звыклая велічыня здзекаўства. Несумненна, тыя лягеры былі пачварнымі, — але ж часы змяніліся, змяніўся жыццёвы фон.

Будаваныя месцы зняволення — яны ж узводзяцца з разлікам на рэпрэсіі будучага «прамысловага» маштабу, канвеера. Нават чыстыя камеры — гэта камеры! Што толку ў тым, што вас, схопленага ля камп'ютара, змесцяць у самую што ні ёсць стэрыльную кафельную «турму “скрэпнай” будучыні», калі пры гэтым вам зламаюць рэбры, ногі і прысудзяць сядзець чвэрць стагоддзя!

Няма дастаткова разумнай падставы захоўваць упэўненасць у тым, што злачынная, хітрая і пры гэтым дурная сістэма крэмлёўскага фашызму пакіне недатыкальным смерτнае пакаранне. Тое, што па гэтай жа схеме могуць пакараць смерцю і аўтараў рэпрэсій, зусім не абавязкова будзе ўсведамляцца караталямі. У іх ёсць законы інерцыі, паводле якіх яны цалкам могуць уваехаць у сістэму расстрэльных каардынат, нават не думаючы ў той момант пра закон бумеранга.

Прытым і без выканання вышэйшай меры пакарання дзікія «пуцінскія тэрміны» і так раўназначныя расстрэлу. Адпаведна, у сучаснасці важна ўсведамляць, што ўжо гэты ўзровень рэпрэсіўнасці настолькі недапушчальны, што належыць разабраць расійскі ГУЛАГ поўнасцю; рэжым нельга захоўваць надалей у фазе «адлігі», якой улады могуць калісьці нібыта «адкупіцца» ад сусветнай супольнасці і насельніцтва.

Ёсць рызыка, што ў будучыні свет і дысідэнцкія пласты расійскай эміграцыі не пойдуць да канца. Усе настолькі стаміліся, што Крэмль цалкам здольны абвясціць пра змякчэнне пазіцый, каб ягоныя праціўнікі згадзіліся на новую «перабудову» з лібералізацыяй. Пасля тая ж улада, толькі з іншымі персаналіямі, назапасіць сіл і зноў рынецца на суседнія краіны, вярнуўшы пры гэтым унутраныя рэпрэсіі.

Ёсць гіганцкая верагоднасць, што хунта спецслужбаў застанецца пад іншай назвай на чале краіны. Так, ніхто не ведае, як паступіць са сколкамі маскоўскай дзяржавы, калі яна распадзецца па рэгіёнах, федэралізуецца: замест аднаго «Пуціна» могуць апынуцца дзесяткі такіх самых. Але і гэты аргумент ужо састарэў, бо «ядзерная кнопка» цяпер якраз у надзвычай небяспечных руках — у руках менавіта цэнтралізаванага рашызму.

Свет рызыкуе проста цяпер атрымаць ядзерны апакаліпсіс канкрэтна ад гэтай, не тэарэтычнай, не будучай, не распыленай улады, а ад сённяшняй аўтарытарнай хунты, якая практычна да гэтага рыхтуецца. Баючыся ісці наперад і жахаючыся разбурэння фашысцкай імперыі, мы рызыкуем атрымаць на практыцы ядзерны фінал — з рук вось гэтых, а не гіпатэтычных.

Усведамленне таго, што «пуцінскія тэрміны» ўнутры дзяржавы і пагроза міру ў знешняй палітыцы — гэта канкрэтная бяда, якая патрабуе радыкалізацыі ў апазіцыйным асяроддзі, уяўляецца востра неабходным. Тлумачыць іншым дзяржавам радыкальныя пазіцыі, выратоўваць дысідэнтаў унутры ГУЛАГу, фармаваць іншую Расію па-за яе фактычнымі межамі, дамагацца зразумелай і ратавальнай сістэмы дакументаў для тых, хто з'ехаў — усё гэта ёсць неадкладныя задачы сучаснасці.

Трэба ясна выказваць пазіцыю, якая складаецца ў тым, што мы — з Украінай, а не «нібыта наогул за мір ва ўсім свеце». Неабходна выразна артыкуляваць ідэю, паводле якой рашысцкая імперыя павінна ўпасці, пацярпець паразу, а не «давайце абыдзем і гэтую нязручную тэму». І ўвесь сэнсавы шэраг — ён менавіта так і выказваецца, а не «жаваннем сопляў». Інакш уварванні, падобныя да цяперашняга ваеннага злачынства Расіі, будуць паўтарацца, а «пуцінскія тэрміны» нікуды не дзенуцца, а проста калі-небудзь перайдуць у «спячы рэжым».

Аляксандр Адэльфінскі, kasparovru.com

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]