Ваўкі развянчалі папулярны міф пра «моцнага мужчыну»
- 19.11.2026, 21:10
Псіхатэрапеўт патлумачыў, што насамрэч значыць быць «альфай».
Звыклае ўяўленне пра «альфа-самца» як агрэсіўнага, уладнага і незалежнага лідара супярэчыць дадзеным навукі пра паводзіны жывёл. У прыродзе становішча альфы звязана не з падаўленнем навакольных, а з клопатам пра сям'ю, супрацоўніцтвам і адказнасцю за выжыванне групы. Такое тлумачэнне прыводзіць амерыканскі псіхатэрапеўт Філ Лейн у артыкуле для Psychology Today (пераклад — сайт Charter97.org).
Папулярны вобраз альфа-самца сфармаваўся пад уплывам ранніх даследаванняў жывёл і масавай культуры. У 1960-х гадах заолаг Конрад Лорэнц апісваў іерархію, падзяляючы жывёл на альф, бет і омег. Першых пачалі ўспрымаць як дамінуючых лідараў, астатніх — як падпарадкаваных.
«Выжыванне ў жывёльным свеце залежыць ад супрацоўніцтва, а не ад ізаляцыі», — піша Лейн.
Аднак у 1970-х гадах біялог і даследчык воўкаў Дэвід Мэк прыйшоў да іншай высновы. Воўчыя зграі, як правіла, уяўляюць сабой сямейныя групы, дзе бацькі разам даглядаюць патомства. Іх становішча вызначаецца не пастаяннай барацьбой за ўладу, а неабходнасцю абараняць дзіцянят і забяспечваць выжыванне сям'і.
Чаму міф пра альфаў можа быць небяспечны
Паводле слоў псіхатэрапеўта, скажонае ўяўленне пра мужчынскасць падтрымліваюць папулярныя інтэрнэт-супольнасці, якія прапагандуюць жорсткасць, агрэсію і эмацыйную незалежнасць.
Даследаванне 2025 года паказала, што маладыя мужчыны ва ўзросце ад 16 да 25 гадоў, якія спажываюць кантэнт інтэрнэт-інфлюэнсераў пра мужчынскасць, часцей паведамляюць пра эмацыйны дыскамфорт, трывогу і пачуццё ўласнай непаўнацэннасці.
Рамантызацыя вобраза «самотнага ваўка» таксама супярэчыць прыродзе: без падтрымкі групы асобнай жывёліне складаней выжыць.