Паходка можа расказаць пра здароўе больш, чым аналізы
2- 19.11.2026, 9:46
- 5,666
Навукоўцы знайшлі нечаканыя заканамернасці.
Часам урачу дастаткова некалькіх секунд, пакуль пацыент ідзе па кабінеце да крэсла, каб западазрыць пэўныя парушэнні ў стане яго здароўя. Сама манера перасоўвання нярэдка становіцца тым самым першым сігналам, які паказвае на схаваныя змены ў арганізме яшчэ да пачатку размовы са спецыялістам. Як паходка можа ўказваць на праблему?
Пра гэта распавядае Science Alert.
Манера хады можа ўказваць на схаваныя праблемы з печанню і сном — новае даследаванне
Нядаўна навукоўцы распрацавалі сістэму штучнага інтэлекту, якая счытвае маторыку ўсяго чалавечага цела. Алгарытм аналізуе сабраныя даныя і выяўляе карэляцыі, якія не маюць прамога дачынення да цягліц або суставаў. У прыватнасці, па паходцы ён можа выявіць парушэнні сну, развіццё дыябету і нават стан печані.
У межах свежага даследавання, вынікі якога апублікаваныя ў часопісе Nature Medicine, спецыялісты Ізраільскага Інстытута Вейцмана прааналізавалі запісы рухаў 3328 дарослых добраахвотнікаў.
Для клінічнай практыкі назіранне за раўнавагай, паставай і тэмпам перамяшчэння не з’яўляецца навіной — спецыялісты даўно выкарыстоўваюць гэтыя маркеры, а хуткасць хады ў навуковым асяроддзі нават атрымала неафіцыйную назву «шосты жыццёва важны паказчык».
«Калі мы пачыналі гэты праект, мы верылі, што рухі могуць шмат чаго расказаць пра ваша здароўе», — распавёў сааўтар навуковай працы, спецыяліст у галіне камп’ютарных навук Інстытута Вейцмана Адам Габет.
Перад распрацоўшчыкамі паўстала задача высветліць, ці пад сілу машыннаму зроку ўлоўліваць тыя невідавочныя мікрасігналы, якія звычайна заўважае вопытнае вока медыка.
Падчас лабараторнага тэсціравання ўдзельнікам прапанавалі прайсці пяць этапаў рухальнай актыўнасці: прайсціся па бегавой дарожцы ў павольным тэмпе — 3 кіламетры на гадзіну, прайсціся ў звыклым для сябе рытме, пашагаць на адным месцы, падняцца са стула, а таксама пастаяць нерухома для ацэнкі ўстойлівасці.
Фіксацыю становішча суставаў у трохмернай прасторы забяспечвала спецыяльная камера з датчыкам глыбіні. Пазней інжынеры натрэніравалі нейрасетку па прынцыпе запаўнення прабелаў: з відэазапісаў наўмысна выразалі пэўныя фрагменты, змушаючы праграму самастойна дамальоўваць згубленую траекторыю руху.
Каб як найбольш дакладна аднавіць гэтыя фрагменты, алгарытму давялося навучыцца разумець складаную біямеханіку — тое, як розныя сегменты каардынуюцца і працуюць у звязцы.
Атрыманыя біямеханічныя профілі пераўтварылі ў масіў лікавых даных і параўналі з медыцынскімі дасье ўдзельнікаў, якія ўключалі аналізы крыві, замеры цела, хранічныя хваробы і звычкі паўсядзённага жыцця.
Сярод 3210 правераных параметраў здароўя камп’ютарная мадэль знайшла статыстычна пацверджаную сувязь з 1887 паказчыкамі. Пры гэтым аналіз маторыкі ўсяго цела аказаўся значна глыбейшы, чым класічныя вымярэнні.
Адзін з найбольш паказальных прыкладаў — печань. У медыцынскай практыцы ступень яе фіброзу або рубцавання ацэньваюць па ступені жорсткасці тканак. Як высветлілася, лічбавыя патэрны рухаў дазваляюць спрагназаваць гэты паказчык з дакладнасцю, якая не саступае спецыялізаваным біяхімічным аналізам крыві.
Не менш нечаканай апынулася сувязь са сном: высветлілася, што характар рухаў корпуса — у зоне паміж плячавым поясам і тазам — захоўвае адбітак таго, наколькі актыўна чалавек трэніруецца і як добра ён спіць.
«Адкрыццём, якое асабліва мяне ўразіла, стала тое, як моцна якасць сну ўплывае на наша цела», — прызнаўся Габет.
Штучны інтэлект паспяхова знаходзіў прыкметы, характэрныя для абструктыўнага апноэ. Акрамя таго, сістэма ўлоўлівала наступствы бессані і нават рэагавала на тое, колькі гадзін удзельнік спаў напярэдадні. Гэта даказвае, што парушэнні сну наўпрост адбіваюцца на біямеханіцы цела.
Калі да базавых прагнастычных мадэляў — якія ўжо ўлічвалі ўзрост, рост, індэкс масы цела і аб’ём унутранага вісцэральнага тлушчу — дадалі паказчыкі рухальных патэрнаў, дакладнасць выяўлення дыябету, дэпрэсіўных засмучэнняў, бессані і нават факта прыёму лекаў прыкметна ўзрасла.
Аўтары праекта разлічваюць, што ў будучыні падобны скрынінг стане руцінным інструментам у кабінетах лекараў. Гэта хуткае тэсціраванне, якое не патрабуе аналізаў крыві або складаных умяшанняў.
У такога спосабу дыягностыкі ёсць папярэджанні
У той жа час навукоўцы папярэджваюць ад паспешных высноў. Праца мела крос-секцыйны характар, гэта значыць стан добраахвотнікаў фіксавалі адзін раз, а не ў дынаміцы, таму немагчыма дакладна сказаць, што з’яўляецца раней — хвароба ці змена паходкі.
Яшчэ адным абмежаваннем стала аднароднасць выбаркі: большасць удзельнікаў былі ў цэлым здаровымі ізраільцянамі ашкеназскага паходжання, таму вынікі яшчэ трэба праверыць на іншых этнічных і ўзроставых групах.
«Перад увядзеннем у медыцынскую практыку спатрэбяцца клінічныя даследаванні, якія прадэманструюць яснае размежаванне паказчыкаў з высокай спецыфічнасцю», — рэзюмаваў вучоны.
У далейшым каманда плануе высветліць, ці пачынае змяняцца манера рухаў чалавека яшчэ на даклінічнай стадыі, да з’яўлення першых адчувальных сімптомаў.