Пуцін загнаў сябе ў замкнёнае кола

Каб аслабіць НАТА, Крэмлю давядзецца перастаць пагражаць Еўропе.

Дырэктар дэпартамента знешнепалітычнага планавання расійскага МЗС Драбінін прапанаваў краінам НАТА заключыць з Расіяй двухбаковыя дагаворы аб ненападзенні.

Калі б гэта адбылося, то Паўночнаатлантычны альянс як структура калектыўнай абароны ад Расіі аказаўся б не патрэбны. Навошта НАТА, калі кожны яго чалец паасобку ўжо абаронены? Расія ж дала яму свае гарантыі.

Праблема толькі ў тым, што ў Украіны такія гарантыі таксама былі. Спачатку ў рамках Будапешцкага мемарандума, а затым і двухбаковага дагавора аб сяброўстве, супрацоўніцтве і партнёрстве Расія гарантавала Украіне мір, а таксама павагу яе суверэнітэту, межаў, тэрытарыяльнай цэласнасці — і што? Гэта дапамагло ўкраінцам? Не.

Дык наўрад ці еўрапейцы на гэта пагодзяцца. Дагаворы з Расіяй, можа, і падпішуць, але толькі так, каб узятыя імі на сябе ў межах гэтых дагавораў абавязацельствы не перашкаджалі выкананню іх абавязкаў, замацаваных перад НАТА. А як інакш? Усе ж бачаць, як паводзяць сябе расіяне.

Заўтра, дапусцім, Крамлю не спадабаецца, што сербскія студэнты зрынулі Вучыча, і ён абвесціць змену ўрада «пераваротам». А потым яшчэ і пра якія-небудзь гістарычныя крыўды ўзгадае — часоў Рурыка і печанегаў, — а таксама якія-небудзь землі абвесціць «спрадвечна рускімі» — і ўсё, casus belli знойдзены. Таму без НАТА ніяк. Спадзявацца на дамоўленасці з Расіяй цяпер яшчэ доўга ніхто не будзе.

Думаю, што Мядзінскі ўсё гэта разумее і таму названую ідэю нават агучваць не стаў. Гэта зрабілі лаўроўскія бюракраты.

А сапраўды задайцеся пытаннем: чаму ў дзень афіцыйных перамоваў у Абу-Дабі, дзе, уласна, будучая архітэктура еўрапейскай бяспекі якраз і абмяркоўваецца, расійскія прапановы на гэты конт агучваюць не чальцы расійскай дэлегацыі, а клерк у Маскве?

Мядзінскі па сваім прафесійным складанні хутчэй паліттэхнолаг, чым бюракрат. І ён павінен разумець, што з пункту гледжання публічнай камунікацыі прапанова МЗС надзвычай няўдалая.

Варта Расіі прапанаваць еўрапейцам гарантыі ненападзення, як тыя адразу пачнуць абмяркоўваць, чаго гэтыя гарантыі вартыя. Абавязкова ўспомняць, што ў Украіны яны таксама былі. І вось ужо ў цэнтры парадку дня ажывае амаль забытая тэма парушэння Расіяй узятых на сябе абавязацельстваў.

Гэта гарантаваная новая хваля негатыўных эмоцый у адносінах да Масквы і сімпатый да Кіева. Першая, аказваецца, не проста напала на другую, яна зрабіла гэта вералапна — у парушэнне ўласных абяцанняў нічога падобнага не рабіць. У дадатак да тэмы расійскай агрэсіўнасці ў парадак дня трапіць яшчэ і тэма падступнасці, ненадзейнасці расіян.

З пункту гледжання паліттэхнолага гульня дакладна не вартая свеч. За сталом усё роўна ні пра што не дамовімся, а ў медыйным полі прайграем. Мядзінскі бачыць, што падобная ініцыятыва — гэта па сутнасці пас ворагу. Ён разумее, што рабіць яго зусім няма чаго.

А вось з пункту гледжання МЗСаўскага бюракрата, які з грамадскай думкай справы ад роду не меў, гэтая ініцыятыва цалкам нармальная. Бюракрат не бачыць палітычнага кантэксту, у яго няма адпаведнага навыку. Бюракрату загадалі канструяваць новую архітэктуру бяспекі — вось ён яе і канструюе. Капае ад плота і да абеду…

Насамрэч, думаю, у ідэі Драбініна вялікая будучыня. Яна мае ўсе шанцы спадабацца Пуціну. Праблему апраўданай недаверу Захаду да Расіі ён адкіне, а тое, што застанецца, падасца яму лагічным: маўляў, калі вас непакоіць расійская пагроза, то мы дамо вам гарантыі, галоўнае — адкіньце НАТА ўбок, навошта яно вам?

У гэтым — увесь Пуцін. Ён шчыра лічыць, што словы і абавязацельствы існуюць асобна ад учынкаў. Сёння можна падпісаць дагавор, заўтра яго парушыць, а паслязаўтра прапанаваць новы — і шчыра дзівіцца, чаму табе больш не вераць. Пуцін папросту не чуў старой рускай прымаўкі: «Изверишься в алтыне — не поверят в рубле».

Пуцін хоча, каб еўрапейцы ўспрымалі расійскія гарантыі як альтэрнатыву НАТА. Але менавіта яго ўласныя дзеянні зрабілі НАТА для еўрапейцаў значна больш неабходным, чым раней.

Атрымліваецца замкнёнае кола: каб пераканаць еўрапейцаў адмовіцца ад НАТА, Пуціну трэба спачатку пераканаць іх, што Расія больш не ўяўляе пагрозы. А каб пераканаць іх у гэтым, недастаткова падпісаць чарговы дагавор. Трэба перастаць паводзіць сябе так, як паводзіць сябе Пуцін.

То бок, урэшце, галоўнай перашкодай на шляху рэалізацыі пуцінскай ідэі з'яўляецца сам Пуцін.

Аббас Галлямаў, Pointmedia

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]