«Трэба скарыстацца шанцам»

Чаго чакаюць ад перамоваў у Абу-Дабі ўкраінцы?

У Абу-Дабі праходзяць трохбаковыя перамовы паміж ЗША, Украінай і Расіяй. Ці змогуць гэтыя сустрэчы наблізіць мір? Якія рычагі ціску на РФ можа выкарыстаць амерыканская адміністрацыя?

Пра гэта і не толькі сайт Charter97.org пагаварыў з вядомым украінскім палітолагам, кіраўніком Цэнтра прыкладных палітычных даследаванняў «Пента» Уладзімірам Фясенкам:

— Наўрад ці яны наблізяць мір, але калі перамовы працягнуцца, будуць вызначаны і графік далейшых сустрэч, і іх павестка. Магчыма, не адразу, але ўдасца перанесці гэтыя перамовы ў прадметнае рэчышча — аб спыненні агню. Не проста перамовы пра расійскія жаданні і патрабаванні, а менавіта перамовы пра галоўнае: пра спыненне агню і баявых дзеянняў.

Тады з'явіцца святло ў канцы тунэля вайны і будуць пэўныя надзеі на выхад з яе. Пакуль жа, на жаль, асабліва на фоне штодзённых расійскіх удараў па ўкраінскай энергетыцы, чаканні ў Кіеве, скажам так, скептычныя. Гэта датычыць не толькі дзяржаўнага кіраўніцтва, але і простых людзей: згодна з дадзенымі сацыялагічных даследаванняў, ніякіх асаблівых чаканняў яны не маюць. Менавіта таму, што бачаць: Расія не спыняе вайну, а, наадварот, узмацняе ўдары па Украіне. Аднак гэта не азначае, што перамовы не патрэбныя. Трэба скарыстацца шанцам.

Таму цяперашнія перамовы — гэта, па-першае, аднаўленне перамоўнага працэсу пасля доўгай паўзы (больш як паўгода). Важная станоўчая тэндэнцыя ў гэтых перамовах: пакуль не наўпрост, але ўдзельнічаюць еўрапейцы.

Менавіта перамовы і пачаліся са сустрэчы ўкраінскай і амерыканскай дэлегацый з еўрапейцамі. І Стыў Уіткаф учора нават намякнуў у сваім паведамленні, здаецца, у сацсетцы X, што ёсць шанец на сустрэчу паміж расійскай і еўрапейскай дэлегацыямі. Вось калі гэта здарыцца, гэта таксама можа стаць сур'ёзным крокам наперад. Але пакуль сёння будуць абмяркоўваць пытанні бяспекі, пасляваенны перыяд. Тут вельмі шмат супярэчнасцяў і праблемных момантаў. Таму гэта будзе хутчэй прыкідка, рэкагнасцыроўка. Па якіх тэмах можна дамўляцца, па якіх пазіцыі бакоў дыяметральна супрацьлеглыя. Ну і, адпаведна, будзе вызначацца, як гэтую тэматыку далей выкарыстоўваць у перамоўным рэжыме, па якіх пытаннях можна працягваць больш канструктыўныя перамовы. Заўтра, паводле звестак некаторых СМІ, нібыта збіраюцца абмяркоўваць тэрытарыяльныя пытанні. Вось тут я поўны скептык.

Наколькі я разумею, Украіна на любыя ініцыятывы, што будуць датычыць змянення межаў, згодная не будзе, якімі б кампраміснымі яны ні здаваліся. Для Украіны пазіцыя застаецца нязменнай: мы гатовыя на спыненне агню па лініі фронту. Тады частка тэрыторыі Украіны сапраўды застанецца пад кантролем Расіі на няпэўны час. Але Украіна ніводную з анексаваных тэрыторый не будзе прызнаваць расійскай, як гэта адбываецца з Крымам. Паўвостраў ужо 12 гадоў пад кантролем Расіі, але мы яго не прызнаём расійскім. Тое самае датычыць і яшчэ чатырох украінскіх рэгіёнаў, якія Расія анексавала. У гэтым плане па тэрытарыяльным пытанні, на мой погляд, сітуацыя тупіковая.

Могуць абмяркоўвацца нейкія кампрамісы, але я не чакаю тут ніякіх дамоўленасцяў, калі гаворка пойдзе менавіта пра змену дзяржаўнай мяжы.

— Якія рычагі ціску на Расію можа выкарыстаць амерыканская адміністрацыя, калі перамовы зайдуць у тупік?

— Пакуль я не бачу ніякага ціску на Расію. Але рычагі ёсць — гэта санкцыі. Акрамя таго, чыста палітычна мы бачым, што Пуцін і Крэмль хочуць дамовіцца з амерыканцамі. Не ўся каманда Пуціна, але частка яго атачэння гатовая да дамоўленасцяў з амерыканцамі. Яўна хочуць дамовіцца з Трампам, бо такога прэзідэнта ЗША, якога так добра разумеюць у Крамлі, потым можа і не быць. Гэта ўнікальная сітуацыя.

Таму сам факт імкнення дамовіцца менавіта з Трампам можа стаць для ЗША фактарам ціску. Яны могуць ставіць умовы: вы хочаце з намі дамаўляцца? Хочаце весці бізнес? Давайце спачатку завершим вайну.

Вельмі важна ставіць пытанне прынцыпова. Спачатку спыненне ваенных дзеянняў, потым дамоўленасці па бізнесе і эканоміцы. Калі амерыканцы будуць карыстацца такой логікай, тады будуць шанцы.

Актыўны палітычны ціск: трэба спыніць агонь, а потым ужо ўсе іншыя дамоўленасці. Санкцыі — дадатковы інструмент ціску, ён не з'яўляецца самым галоўным. Ён стварае праблемы для Расіі, але не прыводзіць да канкрэтных палітычных рашэнняў.

А вось такая логіка ЗША, калі яны будуць патрабаваць спачатку спынення вайны, а потым усіх іншых дамоўленасцяў, — гэты фактар можа спрацаваць.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]