Politico: ЕС патаемна рыхтуецца да маштабнай гібрыднай атакі РФ
2- 7.10.2026, 9:56
- 1,014
Паслы 27 краін абмяркоўваюць сцэнар.
Сталіцы краін ЕС рыхтуюцца да магчымаму сцэнару маштабнай гібрыднай атакі, у выніку якой могуць загінуць грамадзяне блоку. Па словах пяці дыпламатаў і чыноўнікаў ЕС, такі вынік усё часцей разглядаецца як верагодны, піша Politico.
У апошнія тыдні паслы ЕС з усіх 27 краін абмяркоўвалі магчымую рэакцыю на падобнае напад у «абмежаваным фармаце» — без тэлефонаў і памочнікаў. Перамовы актывізаваліся пасля выяўлення ў жніўні беспілотніка з выбухоўкай у аэрапорце Ляйпцыга.
ЕС гадамі распрацоўвае механізмы рэагавання на гібрыдныя пагрозы, у прыватнасці кібератакі, умяшанне ў выбары і дыверсіі. Аднак цяпер увага дыпламатаў засяродзілася на значна больш сур'ёзным сцэнары — атаках, якія могуць прывесці да вялікай колькасці ахвяр.
«Мы павінны быць гатовыя да чагосьці сур'ёзнага», — сказаў высокапастаўлены дыпламат ЕС. «На жаль, Ляйпцыг паказаў нам, што вельмі сур'ёзны інцыдэнт, які прыводзіць да шматлікіх ахвяр, не выключаны».
Іншы чыноўнік ЕС заявіў, што, з улікам маштабаў дзеянняў Расіі, ахвяры могуць з'явіцца раней, чым чакаецца.
У ЕС кажуць пра рост гібрыдных атак
Пасля пачатку поўнамаштабнага ўварвання Расіі ва Украіну ЕС заяўляе пра актывізацыю Масквой кампаніі кібератак, дыверсій і іншых сакрэтных аперацый у краінах блоку.
Камісар ЕС па пытаннях юстыцыі Майкл Макграт заявіў, што еўрапейскія дэмакратыі сутыкаюцца з узрастаннем пагроз:
«Мы мацняем нашу здольнасць прадбачыць і выяўляць пагрозы, удасканальваем сістэму ранняга папярэджання і забяспечваем, каб Еўропа магла хутка і калектыўна рэагаваць, калі выпрабоўваецца наша дэмакратычная ўстойлівасць».
Перамовы дыпламатаў і міністраў ЕС тычыліся, у прыватнасці, магчымага разгортвання груп хуткага рэагавання на надзвычайныя сітуацыі, выдзялення сродкаў ЕС для дапамогі пацярпелай дзяржаве і ўзаемадзеяння кіраўнікоў еўрапейскіх інстытутаў падчас крызісу.
Дырэктар Еўрапейскага цэнтра перадавога вопыту па супрацьдзеянні гібрыдным пагрозам Тэйя Тійлікайнен заявіла, што з-за ўсё больш смертаносных сродкаў, якія Расія выкарыстоўвае, каб праверыць гатоўнасць Еўропы, ахвяры могуць з'явіцца рана або позна.
ЕС можа сутыкнуцца з праблемай каардынацыі
У выпадку гібелі грамадзян ЕС або НАТА ў выніку атакі ціск на абедзве арганізацыі будзе надзвычай моцным. Адначасова падрыхтоўка ЕС да такога сцэнару ўжо выклікае дыскусіі пра размеркаванне паўнамоцтваў паміж ЕС і НАТА.
Некаторыя сталіцы лічаць, што ЕС можа выходзіць за межы сваёй ролі ў сферы бяспекі і дубляваць функцыі НАТА, якое на працягу дзесяцігоддзяў з'яўляецца асновай еўрапейскай бяспекі.
Былая прэс-сакратарка НАТА Оана Лунгеску папярэдзіла, што празмернае дубляванне можа ўскладніць прыняцце рашэнняў.
«Калі ўзнікае блытаніна або дубляванне, гэта можа запаволіць працэс прыняцця рашэнняў, што чарэвата наступствамі, бо час заўсёды мае вырашальнае значэнне», — сказала яна.
Асобную трывогу выклікае адсутнасць у ЕС дастаткова абароненых каналаў сувязі і рызыка ўцечкі канфідэнцыйнай інфармацыі. З-за гэтага некаторыя сталіцы аддаюць перавагу абмяркоўваць найбольш адчувальныя пытанні ў фарматах НАТА.
Еўракамісія прапануе новы пратакол
Старшыня Еўрапейскай камісіі Урсула фон дэр Ляйен выступіла за ўмацаванне магчымасцяў ЕС у сферы бяспекі.
У сваёй прамове аб стане Еўрапейскага саюза яна прапанавала стварыць «пратакол надзвычайнай бяспекі», які дапамог бы дзяржавам ЕС каардынаваць дзеянні ў выпадку маштабнай атакі. Паводле дыпламатаў, гэты пратакол разам з прапановай стварыць «Еўрапейскі савет бяспекі» можа ўвайсці ў «Еўрапейскую стратэгію бяспекі», якую плануюць апублікаваць на пачатку лістапада.
У той жа час частка дыпламатаў выступае супраць стварэння новых фарматаў, лічачы, што яны могуць дубляваць ужо існуючыі механізмы.
Адзін з высокапастаўленых дыпламатаў заявіў, што ЕС павінен актыўней выкарыстоўваць ужо наяўныя інструменты крызіснага рэагавання.
«Нам вельмі нязручна ў сувязі з пратаколам надзвычайнай бяспекі», — сказаў ён. «У нас ужо ёсць механізмы. Калі ўзнікне крызіс, у нас ёсць Комплекснае палітычнае рэагаванне (ІППР), якое вельмі добра спрацавала падчас пандэміі і іншых крызісаў».
Як можа быць размеркаваная адказнасць паміж ЕС і НАТА
Механізм ІППР дазваляе краіне, якая старшынюе ў ЕС, па просьбе пацярпелай дзяржавы склікаць экстранныя сустрэчы з удзелам экспертаў НАТА, ААН і іншых міжнародных арганізацый.
У выпадку маштабнай гібрыднай атакі рашэнне аб далейшых дзеяннях застаецца за пацярпелай краінай.
Оана Лунгеску прапанавала падзяліць абавязкі паміж ЕС і НАТА, каб пазбегнуць блытаніны падчас падзеі з масавымі ахвярамі. Паводле яе, НАТА магла б засяродзіцца на абмене разведдадзенымі і ваенным стрымліванні, а ЕС — на рэагаванні ў сферы грамадзянскай абароны.
Адначасова Тэйя Тійлікайнен адзначыла, што каардынацыя рэагавання на гібрыдныя атакі з боку ЕС карысная, але яе нельга параўноўваць з мерамі забеспячэння ўстойлівасці на нацыянальным узроўні.
Лунгеску таксама падкрэсліла, што для Масквы размежаванне паміж ЕС і НАТА не мае такога значэння:
«Шчыра кажучы, Путіну ўсё роўна, ці прымае рашэнне Корэпер-2 або Паўночнаатлантычная рада».