«Дапамажыце, ніхто не хоча засяляць расіяніна»

Мінчанка пашкадавала грамадзяніна РФ і трапіла на «акупаса».

«Гэтая гісторыя наогул адбіла жаданне здаваць кватэру. Яна два гады стаяла зачыненая — хай бы і далей стаяла», — прызнаецца Алена Уладзіміраўна. Мінулага месяца мінчанка, на сваю бяду, вырашыла «пайсці насустрач» і засяліць у спадчынную аднапакаёўку кватаранта, якому «адмовілі ўсе». Добрая справа не абышлася без наступстваў, піша Onlíner.

«Ніхто не хоча засяляць расіяніна»

Чатырохпавярхоўка па вуліцы Кедышкі, 23А, зусім не падобная на поле бою. Дом, як гэта і заведзена ў старым жыллёвым фондзе, тоне ў зеляніне; кожная яго цагліна, што яшчэ не бачыла капрамонту, купаецца ў праменях восеньскага сонца. Тым часам менавіта тут разгарнуліся сапраўдныя арэндныя жарсці.

— Другога верасня мы размясцілі аб'яву пра здачу кватэры, — распавядае Кацярына, дачка Алены Уладзіміраўны. — За гатовую да жыцця аднапакаёвую кватэру прасілі 1250 рублёў, плюс столькі ж у якасці закладу. Для нашага раёна гэта была найлепшая прапанова. Таму тэлефон пачаў разрывацца ад званкоў і паведамленняў ужо праз некалькі хвілін пасля публікацыі.

Як пазней стала зразумела са статыстыкі, усяго за адзін дзень пазваніў 81 чалавек. І трэба ж было з усяго гэтага ліку выбраць «акупаса»…

Перш чым здаваць метры, мінчане крыху абнавілі кватэру: пераклеілі шпалеры ў пакоі, правялі генеральную ўборку. Кажуць, у якасці кватаранта хацелі бачыць аднаго чалавека, меркавалі, што гэта будзе студэнт — у двух кроках знаходзіцца БДАТУ.

— Прагляды прызначылі на 4 верасня. Вырэшылі, што ў працэсе знаёмства ўбачым «свайго» чалавека і менавіта яму здамо, — успамінае Кацярына. — Сярод тых, хто званіў, быў адзін мужчына, Аляксей, які вельмі прасіў засяліць менавіта яго. Расказаў, што ўжо чатыры арэндадаўцы «адбракавалі» яго кандыдатуру. Усё з-за таго, што ён грамадзянін Расійскай Федэрацыі.

Пераконваў, што ў беларусаў прадузятае стаўленне да замежнікаў.

Я падумала, што сапраўды многія могуць не захацець звязвацца. Ды і мы, шчыра кажучы, не гарэлі жаданнем: з беларусамі зразумела, як вырашаць праблемы, калі яны раптам узнікнуць, а грамадзянін іншай краіны… Але званіўшы так моцна прасіў, угаворваў.

Акрамя таго, ён распавёў, што жыць плануе з 17‑гадовым сынам, а той ужо беларус — з сінім пашпартам, ходзіць у школу побач. Таксама Аляксей між іншым згадаў, што сын прапісаны зусім побач, на вуліцы Макаёнкі. А жыллё ім патрэбна, бо з маці дзіцяці ўзніклі нейкія разыходжанні, і яны шукаюць дах над галавой.

Чацвёртага верасня пачаліся прагляды. Сярод тых, хто спяшаўся пазнаёміцца з кватэрай і яе гаспадыняй, былі і бацька з сынам. Кацярына кажа, што падазрэнняў патэнцыйныя кватаранты не выклікалі: самыя звычайныя людзі. Хіба што вельмі ціснулі на шкадаванне: маўляў, здымаюць цяпер кватэру па-сутачна, аддаюць шмат грошай і не ведаюць, што будзе заўтра.

— Наша прынцыповая пазіцыя — здаваць кватэру толькі афіцыйна, праз дагавор.

Ён хоць як-небудзь абараняе абодва бакі (хоць калі ўспомніць гісторыю пра «акупасаў» у Шабанах, так і не скажаш. — Заўв. Onlíner). Плюс мы разлічвалі на засяленне на год, не менш. Агучылі ўсе гэтыя ўмовы Аляксею і яго сыну. Яны пагадзіліся. Таксама вырашылі сябе падстрахаваць і заключыць дагавор з 17‑гадовым хлопцам — грамадзянінам Рэспублікі Беларусь, — адзначае суразмоўніца.

Пятага верасня бакі сустрэліся ў «Першым Нацыянальным гандлёвым доме» на Усходзе, дзе цяпер размешчаны РСЦ Першамайскага раёна. Уласніца і амаль кватарант паспелі запоўніць і падпісаць тыпавы дагавор, але не зарэгістравалі яго.

— Высветлілася, што для заключэння дагавора патрэбны тэхпашпарт на кватэру. А ў нас яго ўвогуле не было — афармляючы спадчыну, неяк упусцілі гэты момант. На шчасце, кадастравае агенцтва знаходзіцца ў тым жа будынку, і мама адразу падала заяву на аднаўленне дакумента. Заплаціла за тэрміновасць — тэхпашпарт мусіў быць гатовы праз тры рабочыя дні, — аднаўляе падзеі Кацярына.

Тут бы ўсім разысціся па сваіх справах, прызначыўшы сустрэчу, калі на руках будзе поўны пакет дакументаў, але мінчане вырашылі пайсці насустрач тым, хто ў цяжкім становішчы.

— Дамовіліся, што адразу аддамо ім ключы, каб яны маглі пачаць перавозіць рэчы, а сустрэнемся ў РСЦ ужо на наступным тыдні. Аляксей падзякаваў за гатоўнасць ісці насустрач, перадаў 1250 рублёў. Заклад жа паабяцаў аддаць, калі будзем заключаць дагавор.

Дзесятага верасня я забрала тэхпашпарт і адразу ж звязалася з Аляксеем, каб выбраць час для сустрэчы ў РСЦ і рэгістрацыі дагавора.

Але… ён пачаў увіліваць: спачатку не мог, бо быў заняты, потым з'ехаў, затым з'ехаў у Маскву яго сын. Пасля ў сына з'явіліся праблемы ў школе. А скончылася ўсё тым, што «сыну наогул нельга з'яўляцца пад камерамі, бо яго вышукваюць, а ў РСЦ усе памяшканні напханыя камерамі». Гэта быў ужо нейкі маразм, асабліва з улікам таго, што 5 верасня мы ўжо сустракаліся там.

Канечне, мне ўсё гэта не спадабалася. Параіўшыся з дачкой і зяцем, вырашыла, што трэба разыходзіцца з гэтымі таварышамі. Навошта мне нелегальныя жыльцы? — кажа Алена Уладзіміраўна.

«Не маеце права, выселяйце праз суд»

Але аказалася, што захацець развітацца з кватарантамі і насамрэч з імі развітацца — зусім не адно і тое ж. Паведаміўшы па тэлефоне Аляксею пра неабходнасць пакінуць аднапакаёўку, Алена атрымала ў адказ буру эмоцый.

— Разумеючы, як гэта ўсё няпроста, мы далі ім шэсць дзён, каб знайсці сабе новае жыллё і з'ехаць. Патлумачылі, што як толькі атрымаем ключы, вернем астатнюю частку грошай (прапарцыянальна пражытым дням). Гэта значыць, 20 верасня кватэра павінна была быць вольнай, — дапаўняе карціну Ягор, зяць Алены Уладзіміраўны. — Аднак у панядзелак, 20 верасня, калі мы прыехалі, Аляксей заявіў, што не толькі нікуды не паедзе, але і забараняе нам заходзіць у кватэру.

І ўвогуле выселяць яго трэба праз суд. А пакуль няма рашэння — ён тут будзе жыць.

Падазраючы, што ў далейшым могуць з'явіцца абвінавачанні, што з аднапакаёўкі знік мільён долараў, мы і праўда не сталі заходзіць у кватэру. Замест гэтага выклікалі міліцыю, напісалі заяву з просьбай дапамагчы выселіць чалавека, бо жыллё ён займае нелегальна — бо дагавор мы так і не заключылі.

Таксама ўласнікі вырашылі замяніць ніжні замок, каб без іх ведама «акупас» не мог трапіць у кватэру. Трэба будзе забраць рэчы — патэлефануе, і яны дамовяцца. На гэтым і супакоіліся. Аднак званка не паследавала. А на наступны дзень, праязджаючы міма, Кацярына з Ягорам убачылі, што ў кватэры Алены Уладзіміраўны гарыць святло.

Як такое магчыма? Лёгка, калі замяніць замкі, што нелегальны жыхар і зрабіў.

— 22 верасня мы вырашылі ўладкаваць засаду, — успамінае абсурдную сітуацыю Ягор. — Амаль дзве гадзіны прасядзелі ў двары, назіраючы за вокнамі. У нейкі момант у пакоі на секунду загарэлася святло. Мы адразу ж выклікалі міліцыю, патлумачыўшы, што ў кватэры знаходзяцца постароннія асобы — падобна на ўзлом з пранікненнем. Праз дзесяць хвілін супрацоўнікі былі на месцы. Пачалі стукаць, аднак ніхто не адкрываў. Тады і мы, і супрацоўнікі міліцыі паспрабавалі адчыніць дзверы сваімі ключамі — нічога не выйшла.

І толькі калі прыехаў майстар па замене замкоў, у кватэры пачалося варушэнне — Аляксей адкрыў дзверы. Ды яшчэ з прэтэнзіяй: «Я спаў, чаго вы тут капошыцеся, вы не маеце права!»

Уласнікі і недакватаранты зноў накіраваліся ў міліцыю.

— Мы не хацелі, каб на чалавека ўзбудзілі крымінальную справу, каб яго пасадзілі. Планавалі дамовіцца. Прапанавалі сустрэцца на наступны дзень, каб у прысутнасці ўчастковага Аляксей забраў свае рэчы, а мы аддалі яму грошы за «недажытыя» дні (і за вылікам сумы, якую давялося патраціць на замену замкоў). У адказ ён крычаў, што міліцыя не мае права займацца выселеннем і мы павінны звяртацца ў суд. Нават размахваў незарэгістраваным дагаворам.

У выніку сышліся на тым, што цяпер, у ноч з 22 на 23 верасня, Аляксей забірае каштоўныя рэчы, а на наступны дзень звязваецца з намі, каб вывезці астатняе. Рэчы першай неабходнасці ён і праўда забраў, хоць упірацца да апошняга і нават міліцыі казаў, што нікуды не паедзе. А астатняе… Вось ужо тыдзень ён не выходзіць на сувязь і ігнаруе нашы звароты, — дзівіцца Ягор.

Сям'я ўзгадвае, што, пакінуўшы кватэру, жылец дэманстратыўна размясціўся з пажыткамі ў пад'ездзе. Колькі ён праседзеў на лесвічнай пляцоўцы — невядома.

Гэта быў загадзя прадуманы план?

Напрыканцы Аляксей пакінуў арэндадаўцам «сюрпрыз»: зачыніў кватэру на верхні замок — той, які ўрэзаў сам і ад якога ў гаспадароў не было ключоў. Мінчанам давялося яшчэ раз выклікаць майстра па ўскрыцці дзвярэй.

— З-за сітуацыі, што ўзнікла, нам давялося паагульвацца з майстрамі па замене замкоў, і, ведаеце, узнікае адчуванне, што гэта нейкі новы трэнд: кватаранты засяляюцца, перастаюць плаціць, але добраахвотна не з'язджаюць, патрабуючы выселіць іх праз суд, — разважае Кацярына. — А што такое суд? Гэта месяцы разбіральніцтваў. Справу можна бясконца зацягваць, пасяджэнні пераносіць, падаваць апеляцыі. Такім чынам, жыць без аплаты можна некалькі месяцаў. А потым знайсці наступных арэндадаўцаў і правесці з імі тую ж самую схему.

— Ды і Аляксей, збіраючы рэчы, сказаў, што нічога страшнага: нас, арэндадаўцаў, шмат, ён наступных знойдзе, — успамінае Ягор. — Пачуўшы гэта, я спецыяльна абзваніў усіх уласнікаў, якія прапануюць метры ў нашым раёне. Папярэдзіў іх, што ёсць такі таварыш і з ім лепш не звязвацца. Людзі вельмі дзякавалі.

— Атрымліваецца, нас нават выратавала тое, што не паспелі заключыць дагавор. Калі б ён быў, хадзілі б цяпер па судах, — дадае Кацярына. — Увогуле, я цяпер лічу, што з боку органаў рэакцыя на такі прэцэдэнт павінна быць жорсткай, інакш гэта стане сігналам для ўсіх недабрасумленных людзей: можна змяняць замкі ў падабаўшайся кватэры і жыць у сваё задавальненне. Ну і арэндадаўцам парада: не трэба быць мяккімі, саступлівымі — калі пачалося нешта падазронае, дзейнічаць варта жорстка. І вядзіце ўсю камунікацыю праз перапіску, каб потым былі доказы. Размовы па тэлефоне — гэта слова супраць слова.

— Як думаеце, чаму ваш жылец ухіляўся ад заключэння дагавора? Бо тады сапраўды можна было б не плаціць і расцягнуць працэс выселення месяца на тры.

— Мы прыйшлі да высновы, што ў яго, хутчэй за ўсё, проста не было вольных 1250 рублёў, якія трэба было ўнесці ў якасці закладу. Ён жа і нам у нейкі момант крычаў: маўляў, вярніце ўсю суму — тады я з'еду, — успамінаюць Кацярына і Ягор.

— Пашкадавалі людзей, — уздыхае Алена Уладзіміраўна. — Лепш бы засялілі студэнта, які матываваны жыць побач з універсітэтам.

Вось і дажыліся да тых часоў, калі студэнты — катэгорыя, якой раней наогул стараліся не здаваць жыллё, — сталі надзейнымі кватарантамі.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]