«Дапамажыце, ніхто не хоча засяляць расіяніна»

Мінчанка пашкадавала грамадзяніна РФ і патрапіла на «акупаса».

«Гэтая гісторыя начыста адбіла жаданне здаваць кватэру. Яна два гады стаяла зачыненая — хай бы і далей стаяла», — прызнаецца Алена Уладзіміраўна. Мінулым месяцам мінчанка, на сваю бяду, вырашыла «прайсці насустрач» і засяліць у спадчынную аднапакаёўку кватаранта, якому «адмовілі ўсе». Добрая справа не засталася безнаказанай, піша Onlíner.

«Ніхто не хоча засяляць расіяніна»

Чатырохпавярхоўка па вуліцы Кедышкі, 23А, зусім не падобная на поле бою. Дом, як тое і заведзена ў старым жыллёвым фондзе, тоне ў зеляніне; кожная яго, пакуль яшчэ не «адкапіталеная», цэгліна купаецца ў прамянях восеньскага сонца. Тым часам менавіта тут разгарнуліся сапраўдныя арэндныя жарсці.

— Другога верасня мы размясцілі аб'яву аб здачы кватэры, — распавядае Кацярына, дачка Алены Уладзіміраўны. — За гатовую да жыцця аднапакаёўку прасілі 1250 рублёў, плюс такую ж суму ў якасці залогу. Па нашым раёне гэта была найлепшая прапанова. Таму тэлефон пачаў разрывацца ад званкоў і паведамленняў ужо праз некалькі хвілін пасля публікацыі.

Як пазней стала зразумела са статыстыкі, усяго за адзін дзень патэлефанаваў 81 чалавек. І трэба ж было з усяго гэтага ліку выбраць «акупаса»…

Перш чым здаваць метры, мінчане крыху абнавілі кватэру: пераклеілі шпалеры ў пакоі, правялі генеральную прыборку. Кажуць, у якасці кватаранта хацелі бачыць аднаго чалавека, меркавалі, што гэта будзе студэнт — у двух кроках знаходзіцца БГАТУ.

— Прагляды прызначылі на 4 верасня. Вырэшылі, што ў працэсе знаёмстваў убачым «свайго» чалавека і яму і здамо, — узгадвае Кацярына. — Сярод тых, хто тэлефанаваў, быў адзін мужчына, Аляксей, які вельмі прасіў засяліць менавіта яго. Растлумачыў, што ўжо чатыры арэндадаўцы «адбракавалі» яго кандыдатуру. Усё з-за таго, што ён грамадзянін Расійскай Федэрацыі.

Пераконваў, што ў беларусаў прадузятае стаўленне да замежнікаў.

Я падумала, што сапраўды многія могуць не захацець звязвацца. Ды і мы, шчыра кажучы, не гарэлі жаданнем: з беларусамі зразумела, як вырашаць праблемы, калі тыя раптам узнікнуць, а грамадзянін іншай краіны… Але званіўшы так моцна прасіў, угаворваў.

Да таго ж ён распавёў, што жыць плануе з 17‑гадовым сынам, а той ужо беларус — з сінім пашпартам, ходзіць у размешчаную побач школу. Таксама Аляксей між іншым згадаў, што сын прапісан зусім побач, на вуліцы Макаёнка. А жыллё ім патрэбна, бо з маці дзіцяці ўзніклі нейкія рознагалоссі, і вось яны шукаюць дах над галавой.

Чацвёртага верасня пачаліся прагляды. Сярод тых, хто спяшаўся пазнаёміцца з кватэрай і яе гаспадыняй, былі і бацька з сынам. Кацярына кажа, што падазрэнняў патэнцыйныя кватаранты не выклікалі: самыя звычайныя людзі. Хіба што моцна ціснулі на шкадаванне: маўляў, цяпер здымаюць кватэру пасутачна, аддаюць шмат грошай і не ведаюць, што будзе заўтра.

— Наша прынцыповая пазіцыя — здаваць кватэру толькі афіцыйна, праз дагавор.

Ён хоць як-небудзь абараняе абодва бакі (хоць калі ўспомніць гісторыю пра «акупасаў» у Шабанах, дык і не скажаеш. — Заўв. Onlíner). Плюс мы разлічвалі на засяленне на год, не меней. Азвучылі ўсе гэтыя ўмовы Аляксею і яго сыну. Яны пагадзіліся. Таксама вырашылі падстрахавацца і заключыць дагавор з 17‑гадовым хлопцам — грамадзянінам Рэспублікі Беларусь, — адзначае суразмоўніца.

Пятага верасня бакі сустрэліся ў «Першым Нацыянальным гандлёвым доме» на Усходзе, дзе цяпер размешчаны РСЦ Першамайскага раёна. Уласніца і амаль кватарант паспелі запоўніць і падпісаць тыпавы дагавор, але яго не зарэгістравалі.

— Высветлілася, што для заключэння дагавора патрэбны тэхпаспорт на кватэру. А ў нас яго ўвогуле не было — афармляючы спадчыну, яксьці ўпусцілі гэты момант. На шчасце, кадастравое агенцтва знаходзіцца ў тым жа будынку, і мама тут жа падала заяву на аднаўленне дакумента. Заплаціла за тэрміновасць — тэхпаспорт мусіў быць гатовы праз тры рабочыя дні, — аднаўляе падзеі Кацярына.

Тут бы ўсім і разысціся па сваіх справах, прызначыўшы сустрэчу, калі на руках будзе поўны пакет дакументаў, але мінчане вырашылі пайсці насустрач страждучым кватарантам.

— Дамовіліся, што адразу аддамо ім ключы, каб яны маглі пачаць перавозіць рэчы, а сустрэнемся ў РСЦ ужо на наступным тыдні. Аляксей падзякаваў за гатоўнасць ісці насустрач, перадаў 1250 рублёў. Залог жа паабяцаў аддаць, калі будзем заключаць дагавор.

Дзесятага верасня я забрала тэхпаспорт і адразу звязалася з Аляксеем, каб выбраць час для сустрэчы ў РСЦ і рэгістрацыі дагавора.

Але… ён пачаў увіляць: спачатку не мог, бо быў заняты, потым з'ехаў, затым у Маскву з'ехаў яго сын. Пасля ў сына з'явіліся праблемы ў школе. А скончылася ўсё тым, што «сыну наогул нельга з'яўляцца пад камерамі, бо яго вышукваюць, а ў РСЦ усе памяшканні напханыя камерамі». Гэта ўжо была нейкая лухта, асабліва з улікам таго, што 5 верасня мы ўжо там сустракаліся.

Вядома, мне ўсё гэта не спадабалася. Параіўшыся з дачкой і зяцем, вырашыла, што трэба разыходзіцца з гэтымі таварышамі. Навошта мне нелегальныя жыльцы? — кажа Алена Уладзіміраўна.

«Не маеце права, выселяйце праз суд»

Але высветлілася, што захацець развітацца з кватарантамі і насамрэч развітацца з імі — зусім не адно і тое ж. Паведаміўшы па тэлефоне Аляксею пра неабходнасць пакінуць аднапакаёўку, Алена атрымала ў адказ буру эмоцый.

— Разумеючы, як гэта ўсё нялёгка, мы далі ім шэсць дзён, каб знайсці сабе новае жыллё і з'ехаць. Патлумачылі, што як толькі атрымаем ключы, вернем астатнюю частку грошай (прапарцыйна пражытым дням). То-бок 20 верасня кватэра павінна была быць вольная, — дапаўняе карціну Ягор, зяць Алены Уладзіміраўны. — Аднак у панядзелак, 20 верасня, калі мы прыехалі, Аляксей заявіў, што не толькі нікуды не з'едзе, але і забараняе нам заходзіць у кватэру.

І наогул выселяць яго трэба праз суд. А пакуль няма рашэння — ён будзе тут жыць.

Падазраючы, што пасля могуць з'явіцца абвінавачанні, маўляў, з «аднушкі» знік мільён долараў, мы і праўда не сталі заходзіць у кватэру. Замест гэтага выклікалі міліцыю, напісалі заяву з просьбай дапамагчы выселіць чалавека, бо жыллё ён займае нелегальна — дамовы ж мы так і не заключылі.

Таксама ўладальнікі вырашылі замяніць ніжні замок, каб без іх ведама «акупас» не мог патрапіць у кватэру. Трэба будзе забраць рэчы — патэлефануе, і яны дамовяцца. На гэтым і супакоіліся. Аднак званка не паследавала. А на наступны дзень, праязджаючы міма, Кацярына з Ягорам убачылі, што ў кватэры Алены Уладзіміраўны гарыць святло.

Як такое магчыма? Лёгка, калі замяніць замкі — што нелегальны жылец і зрабіў.

— 22 верасня мы вырашылі ўладкаваць засаду, — узгадвае абсурдную сітуацыю Ягор. — Амаль дзве гадзіны прасядзелі ў двары, назіраючы за вокнамі. У пэўны момант у пакоі на секунду загарэлася святло. Мы адразу выклікалі міліцыю, патлумачылі, што ў кватэры знаходзяцца пабочныя асобы — падобна на ўзлом з пранікненнем. Праз дзесяць хвілін супрацоўнікі былі на месцы. Пачалі грукаць, аднак ніхто не адчыняў. Тады і мы, і супрацоўнікі міліцыі паспрабавалі адчыніць дзверы сваімі ключамі — нічога не атрымалася.

І толькі калі прыехаў майстар па замене замкоў, у кватэры пачалося шурхатанне — Аляксей адчыніў дзверы. Ды яшчэ з прэтэнзіяй: «Я спаў, чаго вы тут капошыцеся, вы не маеце права!»

Уладальнікі і недакватаранты зноў адправіліся ў міліцыю.

— Мы не хацелі, каб на чалавека ўзбуджалі крымінальную справу, каб яго пасадзілі. Планавалі дамовіцца. Прапанавалі сустрэцца на наступны дзень, каб у прысутнасці ўчастковага Аляксей забраў свае рэчы, а мы аддалі яму грошы за «недажытыя» дні (і за вылікам сумы, якую давялося патраціць на замену замкоў). У адказ ён крычаў, што міліцыя не мае права займацца выселеннем і мы мусім звяртацца ў суд. Нават размахваў незарэгістраваным дагаворам.

У выніку сышліся на тым, што цяпер, у ноч з 22 на 23 верасня, Аляксей забірае каштоўныя рэчы, а на наступны дзень звязваецца з намі, каб вывезці астатняе. Рэчы першай неабходнасці ён і праўда забраў, хоць упіраўся да апошняга і нават міліцыі казаў, што нікуды не паедзе. А астатняе… Вось ужо тыдзень ён не выходзіць на сувязь і ігнаруе нашы звароты, — дзівіцца Ягор.

Сям'я ўспамінае, што, пакінуўшы кватэру, жылец дэманстратыўна размясціўся з пажыткамі ў пад'ездзе. Колькі ён прасядзеў на лесвічнай пляцоўцы — невядома.

Гэта быў загадзя прадуманы план?

Напрыканцы Аляксей пакінуў арэндадаўцам «сюрпрыз»: зачыніў кватэру на верхні замок — той, які ўрэзаў сам і ад якога ў гаспадароў ключоў не было. Мінчанам давялося яшчэ раз выклікаць майстра па ўскрыцці дзвярэй.

— З-за гэтай сітуацыі нам давялося паабшчацца з майстрамі па замене замкоў, і, ведаеце, узнікае адчуванне, што гэта нейкі новы трэнд: кватаранты засяляюцца, перастаюць плаціць, але добраахвотна не з'язджаюць, патрабуючы выселіць іх праз суд, — разважае Кацярына. — А што такое суд? Гэта месяцы разглядаў. Справу можна бясконца зацягваць, пасяджэнні пераносіць, падаваць апеляцыі. Такім чынам, пражыць без аплаты можна некалькі месяцаў. А потым знайсці наступных арэндадаўцаў і правярнуць з імі тую ж самую схему.

— Ды і Аляксей, збіраючы рэчы, сказаў, што нічога страшнага: нас, арэндадаўцаў, шмат, ён наступных знойдзе, — успамінае Ягор. — Паслухаўшы гэта, я спецыяльна абзваніў усіх уласнікаў, якія прапануюць метры ў нашым раёне. Папярэдзіў іх, што ёсць такі таварыш і з ім лепш не звязвацца. Людзі вельмі дзякавалі.

— Атрымліваецца, нас нават выратавала тое, што не паспелі заключыць дагавор. Калі б ён быў, хадзілі б цяпер па судах, — дадае Кацярына. — Наогул, я цяпер лічу, што з боку органаў рэакцыя на такі прэцэдэнт павінна быць жорсткай, інакш гэта стане сігналам для ўсіх недабрасумленных людзей: можна мяняць замкі ў спадабаўшайся кватэры і жыць у сваё задавальненне. Ну і парада арэндадаўцам: не трэба быць мяккімі, саступлівымі — калі пачалося нешта падазронае, дзейнічаць варта жорстка. І вядзіце ўсю камунікацыю праз перапіску, каб потым былі доказы. Размовы па тэлефоне — гэта слова супраць слова.

— Як думаеце, чаму ваш жылец ухіляўся ад заключэння дагавора? Бо тады сапраўды можна было б не плаціць і расцягнуць працэс выселення на месяцы тры.

— Мы прыйшлі да высновы, што ў яго, хутчэй за ўсё, проста не было вольных 1250 рублёў, якія трэба было ўнесці ў якасці залогу. Ён жа і нам у пэўны момант крычаў: маўляў, вярніце ўсю суму — тады я з'еду, — успамінаюць Кацярына і Ягор.

— Пашкадавалі людзей, — уздыхае Алена Уладзіміраўна. — Лепш бы засялілі студэнта, які матываваны жыць побач з універсітэтам.

Вось мы і дажыліся да тых часоў, калі студэнты — катэгорыя, якой раней увогуле стараліся не здаваць жыллё, — сталі надзейнымі кватарантамі.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]