Майк Пампеа — пра аўтарытарныя рэжымы: Мы іх скрушым

Для гэтага спатрэбіцца велізарная рашучасць і выбітнае палітычнае лідарства.

Былы дзяржаўны сакратар ЗША Майк Пампеа лічыць, што прэзідэнт Расіі Уладзімір Пуцін не праявіў ніякай гатоўнасці спыніць вайну супраць Украіны. Пампеа папярэджвае, што ўсё цяснейшае супрацоўніцтва Масквы з Пекінам, Тэгеранам і Пхеньянам уяўляе сур'ёзную пагрозу бяспецы Захаду.

У інтэрв'ю «Радыё Свабода» Пампеа, які працаваў у першай адміністрацыі прэзідэнта Дональда Трампа.

– На фоне новага вітка расійскіх атак, узмацнення ціску на Кіеў і рызыкоўных дыпламатычных манеўраў сітуацыя ва Украіне, здаецца, хутка змяняецца. Як вы ацэньваеце бягучую абстаноўку?

– Думаю, усім відавочна, што мы яшчэ не дайшлі да таго моманту, калі Уладзімір Пуцін прадэманстраваў бы хоць якую гатоўнасць адмовіцца ад сваёй тэрарыстычнай кампаніі, а менавіта яе ён і вядзе. На яго думку, выдаткі відавочна не перавышаюць выгод ад працягнення гэтага канфлікту.

Ён спрабуе зрабіць гэтую зіму неверагодна цяжкай перадусім для ўкраінскага народа, у яшчэ большай ступені, чым для ўкраінскіх узброеных сіл.

Украінскія вайскоўцы (наносяць яму разгромныя ўдары На Маскву абрынулася найбуйнейшая за два гады армадa БПЛА — Навіны Беларусі — Хартыя'97) — 42 тысячы страт у месяц, — але ён нацэлены на ўкраінскі народ… Каб пераканаць палітычнае кіраўніцтва — і, шчыра кажучы, палітычнае кіраўніцтва ў Вашынгтоне, Бруселі і еўрапейскіх сталіцах — у тым, што не варта працягваць аказваць Украіне падтрымку, якую яны аказвалі дагэтуль.

– Ці могуць Вашынгтон і яго саюзнікі давяраць якім-небудзь дыпламатычным ініцыятывам, якія цяпер прапануе Пуцін?

– Адказ на гэтае пытанне — не, але гэта не азначае, што не трэба працягваць дыпламатычныя намаганні, праўда? Але ні адному яго слову нельга верыць. Трэба проста сачыць за яго дзеяннямі. А ўвогуле размаўляць з тым, каму не давяраеш, — не рэдкасць.

Урэшце рэшт, вы спрабуеце распрацаваць рамкі і пагадненне, затым падпісваеце яго, а потым сачыце за яго выкананнем — і верыце ў яго толькі тады, калі яно насамрэч выконваецца.

Пакуль, як вы ведаеце, фактам застаецца тое, што Пуцін не жадае заключаць што-небудзь, акрамя самых нязначных перамір'яў. Цяпер дзейнічае такое часовае, кароткатэрміновае перамір'е ў адным горадзе. У той жа час Уладзімір Зяленскі пагадзіўся на шырокае спыненне агню ў сферах энергетыкі і сельскай гаспадаркі і ў раёне Чорнага мора, а таксама пагадзіўся і публічна заявіў, што гатовы на спыненне агню ўздоўж існуючых цяпер ліній судакранання войскаў. Гэта кардынальна адрозніваецца ад таго ўпарства, з якім Уладзімір Пуцін ставіўся да перамоў.

– Прэзідэнт Зяленскі папярэджвае, што Украіна сутыкаецца з сур'ёзным і ўзрастаючым палітычным і ваенным ціскам. Ці не падштурхоўвае Захад Кіеў да нявыгадных саступак?

– Я не магу ўявіць, што Кіеў у выніку пойдзе на нявыгадныя саступкі. Яны змагаюцца занадта доўга. Яны змагаюцца занадта ўпарта. І, шчыра кажучы, яны дасягнулі занадта вялікіх поспехаў — дарэчы, пры велізарнай падтрымцы з боку ЗША і Еўропы.

Таму я падазраю, што перакананне прэзідэнта Пуціна ў тым, што ён здолее змусіць Захад прымусіць Кіеў сесці за стол перамоў і пагадзіцца на нявыгадную здзелку, у выніку не апраўдаецца. Я лічу, што Пуцін памыляецца, калі думае, што ён перамагае.

– Як выглядаў бы рэалістычны і бяспечны канчатковы вынік, які не сеяў бы зерне чарговага расійскага ўварвання?

– Гэта, бадай, самае важнае пытанне. Які вынік дазволіць адэкватна абараніць заходнюю цывілізацыю?

Думаю, адказ на гэтае пытанне ў меншай ступені залежыць ад таго, дзе праходзяць раздзяляльныя лініі. Звычайна менавіта на гэтым засяроджваецца ўвага падчас абмеркаванняў. Але куды важней наяўнасць доўгатэрміновых абавязацельстваў — архітэктуры бяспекі, якая зробіць выдаткі наступнай наступальнай аперацыі Уладзіміра Пуціна проста непрымальнымі.

І гэта не залежыць ад таго, ці будуць гэта краіны НАТА, ці не. Не ведаю, наколькі гэта істотна. Але прысутнасць на лініі судакранання еўрапейскіх войскаў зрабіла б любы напад, што адбыўся б пасля ўступлення пагаднення ў сілу, сапраўдным нападам на Захад, а не толькі на Украіну.

– Міністр замежных спраў Расіі Сяргей Лаўроў павінен гэтымі выхаднымі наведаць Атланту, дзе адбудзецца міністэрская сустрэча «Групы дваццаці». Якую найважнейшую «чырвоную рысу» павінны правесці Злучаныя Штаты, сустрэўшыся з ім тварам у твар?

– О, божа, гэта тая рыса, якую, шчыра кажучы, амерыканцы дагэтуль не былі гатовыя правесці, праўда? І Еўропа таксама? Я бачыў крытычныя заўвагі і сам іх выказваў наконт пагаднення аб дызельным паліве. Прэзідэнт Трамп нядаўна заявіў, што мы будзем набываць пэўную колькасць расійскага дызелю. Я не думаю, што гэта вырашае энергетычную праблему Амерыкі, і не лічу, што гэта набліжае нас да ўрэгулявання шляхам перамоў.

Але, шчыра кажучы, еўрапейцы працягваюць траціць велізарныя сумы на падтрыманне расійскай ваеннай машыны. Гэта крывадушнасць. Гэта заслугоўвае крытыкі — самае мяккае, што можна сказаць з гэтай нагоды.

І таму справа не ў тым, што яны скажуць Лаўрову ў Атланце ў гэтыя выхадныя. Справа ў тых дзеяннях, якія Захад гатовы распачаць, каб падтрымаць намаганні Украіны па абароне сваіх межаў ад гэтай агрэсіўнай тэрарыстычнай атакі, якая нанесла такую шкоду еўрапейскаму суверэнітэту.

– Прэзідэнт Зяленскі таксама выказаў занепакоенасць тым, што абмежаванні доступу Украіны да Starlink адбіваюцца на аперацыях абарончых дронаў. Улічваючы вашыя шматлікія нядаўнія візіты ў Кіеў і рэгіён, а таксама тое, што вы асабіста бачылі ўкраінскія камандныя цэнтры, наколькі небяспечна, калі рашэнні тэхналагічных кампаній зрываюць ваенныя аперацыі на перадавой?

– Ведаеце, гэта складана. Проста, кароткі адказ будзе такі: гэта вельмі небяспечна. Я бачыў мноства тлумачэнняў таго, што насамрэч адбылося: хто каму што сказаў, калі і як доўга гэта на самой справе працягвалася. Ці была абмежавана хуткасць? Я не ведаю. Я не ведаю, што думаць пра гэта, апроч таго, што, падаецца, існуе кансэнсус адносна таго, што абмежаванне дзейнічала на працягу пэўнага перыяду часу.

Гэта вялікая праблема для ўкраінскіх войскаў. Разам з тым адной з адметных рысаў поспеху Украіны з'яўляецца тое, што ёй удалося самастойна распрацаваць аўтаномныя рашэнні — набор магчымасцяў, якія яна стварыла, не залежачы ад каго-небудзь з іншых краін.

Думаю, гэта наглядна дэманструе кожнай краіне, што для выканання неабходных задач ёй патрэбны ўласны набор магчымасцяў. Я вельмі рады, што Злучаныя Штаты працягваюць падтрымліваць Украіну, прадастаўляючы разведвальную дапамогу і амерыканскі прадукт, распрацаваны выдатнай амерыканскай кампаніяй. Распрацаваны Ілонам Маскам і яго камандай. Але важна, каб мы заставаліся добрымі партнёрамі ў гэтых намаганнях.

– Вы ўжо шмат гадоў папярэджваеце, што Масква дзейнічае не адна і што мы назіраем скаардынаваныя намаганні Расіі, Кітая і Ірана, накіраваныя на сістэматычнае падрыванне бяспекі Захаду. Ці маем мы справу з афіцыйным ваенным альянсам, ці проста з прагматычнай кааліцыяй, мэта якой — нейтралізаваць амерыканскую моц?

– Ведаеце, гэта цікава. Не ведаю, ці мае вялікае значэнне, які з гэтых двух варыянтаў правільны. Відавочна, што альянс існуе. Відавочна, што яны дзейнічаюць разам. Фактычна гэта Пхеньян, Пекін, Тэгеран і Масква, што дзейнічаюць супольна. І да іх далучыліся б венесуэльцы, але мы істотна знізілі гэтую пагрозу...

Паміж імі шмат разыходжанняў. Ёсць сферы, дзе яны не могуць супрацоўнічаць. Але ў пытанні разбурэння заходняй цывілізацыі яны аднадушныя. Гэта група лідараў, якім начхаць на чалавечае жыццё, на асноўныя правы ўласнасці, якім зусім абыякавая рэлігійная свабода.

Іх аб'ядноўвае гэты агульны набор уяўленняў. Іх прынцыпы і каштоўнасці адлюстроўваюць менавіта такое разуменне чалавечай прыроды. І таму, калі ў іх з'яўляецца магчымасць прасоўваць сваю канцэпцыю таго, якім павінен быць свет, яны дзейнічаюць супольна, нягледзячы на тое, што паміж імі ўзнікаюць разыходжанні.

Гэта бачна на тактычным узроўні — у абмене сістэмамі ўзбраення, электроннымі кампанентамі, у абмене разведданымі як на тактычным, так і на стратэгічным узроўні. Але, што яшчэ важней, гэта відаць на ўзроўні вышэйшага кіраўніцтва, на ўзроўні дзяржаў, дзе гэтыя краіны выразна прадэманстравалі гатоўнасць працаваць разам, каб падарваць глабальную архітэктуру, сфармаваную пасля Другой сусветнай вайны, якая была настолькі карыснай для Злучаных Штатаў, настолькі выдатнай для Еўропы і, шчыра кажучы, уражальнай для свабоды ва ўсім свеце.

– Улічваючы гэтае супрацоўніцтва, ці дастаткова эфектыўная цяперашняя абаронная стратэгія Захаду, каб стрымліваць канфлікт на некалькіх тэатрах ваенных дзеянняў, у якім адначасова ўдзельнічалі б Кітай у Інда-Ціхаакіянскім рэгіёне і Расія ў Еўропе? Ці мае Захад ваенны патэнцыял і стратэгію, неабходныя для адначасовага вядзення баявых дзеянняў на абодвух тэатрах?

– Я перайду адразу да сутнасці. Мы іх скрушым. То бок мы атрымаем перамогу, але для гэтага спатрэбіцца велізарная рашучасць. Спатрэбіцца выбітнае палітычнае лідарства. Спатрэбяцца еўрапейскія лідары, гатовыя патлумачыць сваім грамадзянам, чаму на іх ляжыць гэтая адказнасць і чаму гэта адпавядае інтарэсам еўрапейцаў.

Кожная краіна ЕС, а іх больш за два дзясяткі, павінна прыкладаць намаганні, каб дасягнуць пазітыўных вынікаў у інтарэсах свайго народа. Гэта азначае выдзяленне сродкаў, падрыхтоўку салдат, а таксама ўдзел у ваенных і стратэгічных намаганнях. Для гэтага патрэбна сапраўднае палітычнае лідарства, і я спадзяюся, што людзі ва ўсім свеце ўбачаць, што адбываецца з краінамі, якія да гэтага не гатовыя.

Калі вы не абараняеце свае межы, у выніку ў вашай краіне апынуцца ісламісты. Калі вы не забяспечыце ўласную свабоду шляхам стварэння ўзброеных сіл, здольных удзельнічаць у намаганнях цэлай цывілізацыі, то зламыснікі паспрабуюць гэтым скарыстацца. Кожная краіна павінна рабіць гэта дзеля абароны свайго суверэнітэту і рупліва над гэтым працаваць. Я перакананы, што мы ўсё гэта зробім, але яшчэ шмат працы наперадзе.

– Якія канкрэтныя крокі павінны сёння зрабіць Злучаныя Штаты і іх саюзнікі, каб перарэзаць лініі забеспячэння, што злучаюць Тэгеран з Масквой?

– Так, тут шмат аспектаў. Ёсць, я б іх назваў, тактычныя і ваенныя меры, якія можна прыняць. Можна затрымліваць суда. Можна перахопліваць грузы. Злучаныя Штаты рабілі гэта разам з еўрапейцамі, і, шчыра кажучы, іншыя краіны ўдзельнічалі ў гэтым больш актыўна.

Эканамічны ціск, які Злучаныя Штаты аказваюць на Іран і яго кіраўніцтва, цалкам рэальны. Вы ведаеце, міністр фінансаў ЗША Скот Бэсент казаў пра тыдні да магчымага краху іранскай эканомікі. Не ведаю, ці сапраўды гэта будуць некалькі тыдняў, але гэта адбудзецца. Гэты рэжым рухне. Як мы бачылі на прыкладзе Савецкага Саюза, немагчыма прадказаць ні дзень, ні гадзіну, ні нават год, але рэжым ні ў якім разе не здолее ўстаяць перад спалучэннем дзеючай блакады, ужыванага эканамічнага ціску і, як я спадзяюся, працяглых намаганняў, уключаючы ваенныя меры, якія, як адзначыў прэзідэнт Трамп, ён можа быць гатовы прыняць нават у найбліжэйшыя тыдні.

Гэта дасць іранскаму народу магчымасць зрабіць тое, што неабходна. Мы зможам зрынуць рэжым такім чынам, што гэта прынясе вынік, які стане цудоўным для іранскага народа, неверагодна важным для арабскіх дзяржаў Персідскага заліва і Ізраіля, а таксама выключна каштоўным для Злучаных Штатаў Амерыкі.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]