МАК не здолеў

Спорт — не па-за палітыкай. Ён — яе частка.

Амаль адначасова з’явіліся дзве навіны, што датычацца беларускага спорту. Выйшаў фільм аб Аляксандры Герасімені, а ўжо на наступны дзень МАК абвясціў, што дазваляе правядзенне міжнародных спартыўных спаборніцтваў у Беларусі, бо спартсмены «не павінны несці адказнасць за дзеянні сваіх урадаў».

На імгненне ўявіла, як Алена Ляўчэнка тэлефануе Кацярыне Сныцінай у жніўні 2020 года і кажа: «Мы, спартсмены, не нясём адказнасці за дзеянні ўрада, дык няхай народ робіць, што хоча, а нам гэта не трэба. Хай Герасіменя плавае і не высоўваецца, хай Шкурын мяч піне і не выпінаецца, хай Мазуронак бегае і не выпінаецца. Ды і мы лепей пойдзем кідваць мяч у кош, спорт па-за палітыкай». Менавіта гэта — мілая сэрцам функцыянераў МАК карцінка.

Успамінаю снежань 2022 года, званок з рэдакцыі: «Вашую Герасіменю завочна прысудзілі да 12 гадоў, давай зробім з ёй інтэрв’ю!» І задорысты каментар Аляксандры: «Завочна хай хоць расстрэльваюць!» Дарэчы, вы калі-небудзь задумваліся, чаму першы завочны прысуд быў вынесены менавіта ў дачыненні да Герасімені? Потым яны пачалі судзіць пачкамі, але першай была Аляксандра.

А ўсё таму, што спартсменаў Лукашэнка заўсёды лічыў сацыяльна блізкімі. Ён не надта пісьменны, затое з кіём і лыжаролікамі абыходзіцца ўмее. Дакладней, умеў — пара прывыкаць да мінулага часу. І з гэтым кіём, думаў ён, спартсмены дакладна прымуць за свайго. Хоць дзесьці прызнаюць, прытуляць, зразумеюць. Таму дэманстратыўна дбаў пра спорт, узначальваў НАК, запрашаў спартсменаў на ўсе ўрадавыя мерапрыемствы, раздаваў ім узнагароды і ўчасткі. Жанчын запрашаў танчыць на сваіх навагодніх прыёмах, няўклюдна паказваючы гальантнасць, — карацей, з усіх сіл стараўся быць для іх сваім і верыў, што ў іх гэта ўзаемна. І калі спартсмены ўзялі ў рукі бел-чырвона-белыя сцягі і выйшлі на вуліцу, для яго гэта быў удар ніжэй паяса.

Статкевіч на плошчы — гэта зразумела. Гэта звыкла. Гэта традыцыйна. Маладафронтаўцы, актывісты, апазіцыянеры — тут ніякіх сюрпрызаў: яны заўсёды пратэстуюць, заўсёды на плошчах, заўсёды ў турмах. Выйшлі — селі — выйшлі. У іх такі жыццёвы цыкл у лукашысцкай дзяржаве, і ён бясконцы. Яны — ворагі народа. А спартсменаў Лукашэнка шчыра лічыў «сябрамі народа», ды яшчэ і сваімі ўласнымі сябрамі. І іх удзел у пратэстах стаў у яго вачах здрадай і зменай. Дык ён пайшоў помсціць персанальна, імкнучыся нанесці ўдар кожнаму. Пачаў з Герасімені — гэта ж яна, няўдзячная, яшчэ ў студзені 2020 года блішчэла на навагоднім прыёме ў Лукашэнкі, а ўжо ў жніўні выйшла з нацыянальным сцягам і стала асабістым ворагам.

Ёй пачалі помсціць паступова, па дробязях, пакостліва. Адмаўлялі ў арэндзе дарожак у басейнах. Не ўзялі дзіця ў дзіцячы сад. А потым падрабязна распісвалі па тэлебачанні і іншых прапагандысцкіх «прасах», што яны вынеслі з дому спартсменкі. Нават пра старыя музычныя калонкі, набытыя за шмат гадоў да 2020-га, не забыліся. Дарэчы, на тых дарожках у басейнах, куды не пусцілі Герасіменю, яна трэніравала дзяцей. Так што дзяржава засталася без выдатнага трэнера, без будучых медалёў і вынікаў яе вучняў. Затое калонкі адціснулі і атрымалі глыбокае маральнае задавальненне ад гэтага акту.

А яшчэ я ўспамінаю затрыманне Алены Ляўчэнкі — яны, дробныя пакостнікі, выдатна ведалі, што спартсменка збіралася ляцець на лячэнне і рэабілітацыю. Яны дачакаліся, пакуль Алена прыедзе ў аэрапорт, каб затрымаць яе менавіта там — ужо настроеную на палёт, падарожжа, кароткі адпачынак і аднаўленне здароўя. Не лянота ім было ганяць транспарт у аэрапорт, не шкада бензіну для такой сумнеўнай, затое прыемнай для іх акцыі. А што шкадаваць — і час, і бензін аплачваюць падаткаплацельшчыкі-лохі.

Добра памятаю — ды і ўсе мы гэта памятаем — калону атлетаў пад бел-чырвона-белымі сцягамі з лозунгам «Спартсмены з народам!». Памятаю спартыўную ўзаемадапамогу і салідарнасць, памятаю, як яны хадзілі ў суды падтрымліваць адзін аднаго, як верылі ў Беларусь і ў сябе. Памятаю іх яскравыя ролікі, якія запісваліся канспіратыўна. Дарэчы, Герасіменя вельмі дакладна сфармулявала абсурднасць прапагандысцкай максімы «спорт па-за палітыкай»: калі спартсмены прадстаўляюць краіну, то яны ўжо з’яўляюцца часткай палітыкі, прычым важнай часткай, як бы іх ні спрабавалі пераканаць у адваротным. І затыкаць ім, спартсменам, рот — бессэнсоўна.

Ім і не заткнулі. Сілёнкаў не хапіла. Хай слухаюць «Валенкі» ў калонках Герасімені.

Ірына Халіп, спецыяльна для Charter97.org

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]