У Беларусі рэзка вырасла колькасць мядзведзяў

Пераважная частка папуляцыі абітае ва ўсходняй частцы Віцебскай вобласці.

Колькасць папуляцыі і тэмпы рассялення (пашырэнне тэрыторыі абітання) бурых мядзведзяў у апошнія гады павялічыліся. 20 гадоў таму колькасць іх беларускай папуляцыі ацэньвалася ў 100 — 200 асобін, і сустрэчы чалавека з мядзведзем у лесе мелі адзінкавы характар, а цяпер яна вырасла да 1,5 тыс. асобін. Значна павялічылася колькасць сустрэч чалавека з мядзведзем, а таксама пашырылася геаграфія такіх сустрэч. Пра гэта пішуць спецыялісты Дзяржаўнай інспекцыі аховы жывёльнага і расліннага свету.

Беларуская папуляцыя бурога мядзведзя адносіцца да еўрапейскага падвіду і не вызначаецца агрэсіўнасцю ў адносінах да людзей, у адрозненне, напрыклад, ад сібірскага і камчацкага падвідаў або амерыканскага мядзведзя грізлі. Відаць, гэтая асаблівасць сфармавалася дзякуючы працягламу абітанню віду на тэрыторыях з высокай шчыльнасцю насельніцтва, таму жывёлы праяўляюць асцярожнасць у адносінах да чалавека і не ўспрымаюць яго як ахвяру. Найчасцей дарослы мядзведзь чуе чалавека на адлегласці 300−400 м і пазбягае прамой сустрэчы з ім.

Пераважная частка папуляцыі абітае ва ўсходняй частцы Віцебскай вобласці, а таксама на тэрыторыі Барысаўскага і Лагойскага раёнаў Мінскай вобласці. У гэтых рэгіёнах з 2025 года дазваляецца паляванне на іх.

Аднак пры сустрэчы ў ўгоддзях з бурым мядзведзем варта заўсёды памятаць, што гэта буйная драпежная дзікая жывёла, дастаткова небяспечная для чалавека, паводзіны якой часта непрадказальныя.

Найбольшую небяспеку ўяўляюць: мядзведзіца з мядзведзянятамі; мядзведзь, які есць здабычу; самцы ў перыяд гону (шлюбны перыяд мядзведзяў двухсезонны і прыпадае на чэрвень–ліпень і на верасень–кастрычнік); мядзведзь падчас палявання (яго пагоні за ахвярай);

галодны звер ранняй вясной пасля выхаду са спячкі; «шатун», хворы, паранены, стары звер.

Мядзведзь, перамяшчаючыся падчас атакі са хуткасцю 30−40 км/г, за некалькі скачкоў даўжынёй 7−8 м, даганяе ворага. Асабліва небяспечная мядзведзіца з малымі дзіцянятамі, якім уласцівая моцная цікаўнасць і якія могуць выйсці да чалавека. Найбольш небяспечная сітуацыя — калі вы апынуліся паміж самкай і яе дзіцяням. Звычайна спачатку мядзведзіца спрабуе адгнаць чалавека праз пробныя выпады нападу, але не заўсёды.

Чым бліжэй вы былі да мядзведзя ў момант, калі ён вас заўважыў, тым верагодней у яго ўзнікне абаронная рэакцыя.

Калі вы ўбачылі мядзведзя здалёку — спыніцеся, захоўвайце спакой і ацаніце сітуацыю. Калі звер вас не бачыць, можна сысці незаўважаным, зрабіце гэта ціха і ў той момант, калі мядзведзь не глядзіць у ваш бок. Уважліва сачыце за ім. Абыйдзіце мядзведзя, зрабіўшы шырокі крук, або вярніцеся назад тым жа шляхам, якім вы выйшлі да звера.

У сітуацыі, калі вы сустрэлі мядзведзя на блізкай адлегласці (да 50 м) і ён вас заўважыў, не ўцякайце, не паварочвайцеся спінай, не глядзіце яму ў вочы, але кантралюйце паводзіны жывёлы, заўсёды старайцеся захоўваць халаднакроўе.

Калі мядзведзь рухаецца ў ваш бок, уважліва сачыце, ці не змяняюцца яго паводзіны. Паспрабуйце не выглядаць пагрозліва, спыніцеся. Гаварыце з мядзведзем упэўненым тонам. Дайце жывёле зразумець, што вы чалавек. Калі мядзведзь не можа распазнаць, хто вы, ён можа падысці бліжэй або ўстаць на заднія лапы, каб лепш разгледзець ці абнюхаць.

Рэкамендуецца выдаваць дадатковыя гукі (свіст, плясканне ў далоні і г.д.). Не бяжыце! Вы не зможаце ўцячы ад мядзведзя. Адступайце павольна заднім ходам на адлегласць каля 10−20 м, і толькі потым можна адыходзіць бокам. Калі мядзведзь не рухаецца да вас, паспрабуйце асцярожна адысці. Але, калі вы бачыце, што ваш рух правакуе звера на набліжэнне да вас, замрыце на месцы. Працягвайце гаварыць спакойным голасам. Калі звер спыніць набліжацца да вас, паспрабуйце зноў павялічыць адлегласць паміж вамі. На гэтай стадыі развіцця падзей любы мядзведзь, хутчэй за ўсё, адмовіцца працягваць сутыкненне і сыдзе, калі толькі ён не агрэсіўны.

Мядзведзь устае на заднія лапы па розных прычынах: для арыентацыі, запалохвання, пры спалоху, пры пераносцы здабычы або падсцілкі ў берлагу, а таксама каб нанесці магутны ўдар лапай ці дацягнуцца да якога-небудзь прадмета. Стоячы мядзведзь з апушчанымі лапамі звычайна праяўляе цікаўнасць. Таму, калі звер стаў на заднія лапы, гэта азначае, што ён вас вывучае, і ні ў якім разе не трэба бегчы, глядзець яму ў вочы, рабіць рэзкія рухі — лепш гаварыць спакойным нізкім голасам.

Надзейная прыкмета намеру мядзведзя — становішча вушэй: калі яны тарчаць, звер яшчэ вагаецца ў дзеяннях, а калі вушы прыціснутыя да галавы, воўна на загрыўку ўздыблена, ён здаецца крыху гарбатым, вочы гараць, звер скаліцца і дрыжыць — значыць, ён гатовы да нападу.

Калі пазбегнуць прамога кантакту са зверам не ўдалося — падайце на зямлю і ляжце на жываце або скруціцеся клубком, рукі за галавой, заставайцеся нерухома як мага даўжэй. Калі звер адчуе, што пагроза знятая, ён спыніць напад. Калі ж мядзведзь працягне свае агрэсіўныя дзеянні — неабходна выкарыстоўваць усе магчымыя спосабы абароны, у тым ліку перцавыя балончыкі або іншыя спрэі, біць звера ў уразлівыя месцы (вочы, нос).

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]