Фізікі стварылі «міні-Сусвет», у якім час цячэ «няправільна»

Эксперымент можа змяніць уяўленні навукоўцаў пра прыроду часу.

Фізікі з Універсітэта Бірмінгема (Вялікабрытанія) прадставілі эксперымент, які можа змяніць уяўленні пра прыроду часу. Як піша ScienceDaily, навукоўцам удалося стварыць лабараторны «міні-Сусвет», у якім цячэнне часу вызначалася не знешнім гадзіннікавым адлікам, а ўнутранымі зменамі самой квантавай сістэмы.

Аўтар працы, прафесар Джавані Баронтіні, выкарыстаў воблака з 24 тысяч звышхалодных атамаў, астуджаных амаль да абсалютнага нуля. Унутры ізаляванай сістэмы атамы былі падзеленыя лазерамі на дзве вобласці — «светлую», якую можна было назіраць, і «цёмную», недаступную для непасрэдных вымярэнняў. Падчас эксперыменту «светлая» вобласць перыядычна пашыралася і сціскалася, нагадваючы спрошчаную мадэль Вялікага выбуху і гіпатэтычнага Вялікага сціску.

Даследчыкі вызначылі, што паслядоўнасць падзей можна было аднавіць, выкарыстоўваючы толькі інфармацыю знутры гэтай сістэмы, без звароту да якіх-небудзь вонкавых гадзіннікаў. Гэта стала эксперыментальным пацвярджэннем ідэі пра тое, што час можа ўзнікаць як вынік унутранай эвалюцыі квантавай сістэмы, а не існаваць як незалежная фундаментальная велічыня.

У ходзе працы вучоныя таксама выявілі, што «час» быў звязаны са зменамі энтрапіі — меры бязладдзя ў размеркаванні атамаў паміж дзвюма вобласцямі. Калі размеркаванне часціц змянялася, сістэма нібыта «рушыла наперад» у часе. Калі ж гэтыя змены спыняліся, цячэнне часу фактычна спынялася.

«У некаторых тэорыях Сусвету, асабліва ў квантавай гравітацыі, час не выступае як убудаваная ўласцівасць. Аднак у паўсядзённым жыцці час цячэ ад мінулага да будучыні — чаму гэта так, калі большасць фундаментальных законаў фізікі аднолькава дзейнічаюць як наперад, так і назад? Гэтае даследаванне дае першыя кантралюемыя эксперыментальныя доказы таго, што «час» можна вызначыць праз змены ўнутры сістэмы, а не як знешні «ход гадзінніка», які мы звычайна ўспрымаем як час», — адзначае Баронтіні.

На думку даследчыкаў, створаная эксперыментальная платформа адкрывае шлях да лабараторнага вывучэння працэсаў, звязаных з раннім Сусветам, Вялікім выбухам, Вялікім сціскам і нават мадэлямі чорных дзірак.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]