Навукоўцы выявілі ў марскога агурка «несмяротныя» тканкі
- 10.06.2026, 10:23
Яны загойваюць самі сябе і засвойваюць пажыўныя рэчывы без рота і кішачніка.
Біёлагі выпадкова выявілі, што адрэзаныя фрагменты марскога агурка віду Psolus fabricii не гінуць, а працягваюць самастойна жыць і расці ў звычайнай марской вадзе. Адрэзаныя тканкі загойваюць самі сябе і засвойваюць пажыўныя рэчывы без рота і кішачніка. У адрозненне ад іншых відаў, гэтыя кавалачкі не ператвараюцца ў паўнавартасныя арганізмы, а застаюцца жыць у спрошчаным стане.

Навукоўцы з Мемарыяльнага ўніверсітэта Ньюфаўндленда заўважылі гэты феномен, калі ампутаваныя ножкі іглакожага засталіся на шкле акварыума. Фрагменты працягвалі рухацца, рэагавалі на знешнія раздражняльнікі, утваралі новыя клеткі і дэманстравалі актыўную імунную сістэму на працягу больш як трох гадоў без якіх-небудзь прыкмет дэградацыі або некрозу, піша techinsider.


Тканкі выжывалі ў нестэрыльным асяроддзі, якое кішэла бактэрыямі, паглынаючы амінакіслоты проста з вады. Біёлагі спадзяюцца выкарыстаць гэтую ўнікальную здольнасць для стварэння стабільных клетачных ліній, якія дапамогуць даследаваць працэсы старэння, рэгенерацыі і загойвання ран у людзей. Праца апублікаваная ў часопісе Science Advances.
Аўтары працы плануюць вывучыць структуру ДНК гэтых клетак, каб праверыць, ці старэюць яны пасля дзялення. Гэта дазволіць канчаткова пацвердзіць іх сапраўдную несмяротнасць. Навукоўцам таксама належыць высветліць, якія менавіта хімічныя рэчывы абараняюць тканкі ад бактэрый.

«Гэта першы выпадак несмяротнасці тканак у натуральных умовах», — адзначае Сара Джобсан, вядучы аўтар даследавання. — «Гэтыя марскія агуркі вядомыя сваёй здольнасцю да рэгенерацыі, таму, калі яны губляюць шупальца або ножку, яны могуць вельмі добра адрасціць іх нанова, але ніхто ніколі не вывучаў, што адбываецца з адарванымі тканкамі, мы былі ўпэўненыя, што яны памруць».
Адкрыццё ставіць пад сумнеў біялагічныя догмы пра тое, што тканкі могуць існаваць толькі як залежныя часткі адзінага буйнага арганізма. Высветлілася, што яны здольныя пераходзіць у аўтаномны рэжым. Пакуль застаецца загадкай, навошта эвалюцыя надзяліла маленькія кавалкі цела здольнасцю выжываць без відавочнай рэпрадуктыўнай мэты.