І гэта самае важнае, што можа адбыцца на выбарах у ЗША

Трампу стане складаней сябраваць з Пуціным.

У ЗША стартавалі прамежкавыя выбары, якія могуць стаць пераломным момантам для другога прэзідэнцкага тэрміну Дональда Трампа.

Ці можна лічыць гэтыя выбары своеасаблівым рэферэндумам даверу кіраўніку Белага дома? Пра гэта сайт Charter97.org пагаварыў з украінскім палітолагам, прафесарам Кіеўскага нацыянальнага ўніверсітэта імя Тараса Шаўчэнкі Пятром Алешчуком:

— Пачну з таго, што ў дэмакратаў вельмі высокія шанцы атрымаць большасць у Палаце прадстаўнікоў. Прынамсі ўсе папярэднія ацэнкі, рэйтынгі паказваюць, што там, хутчэй за ўсё, дэмакраты перамогуць. Што датычыць Сената, сітуацыя некалькі складанейшая: перавыбіраецца толькі трэцяя яго частка.

Шмат аналітыкаў адзначаюць, што ёсць шанцы, што дэмакраты возьмуць большасць і ў Сенаце, але гэта не гарантавана. У любым выпадку там існуе невялікі разрыў і паміж кандыдатамі, і па колькасці мандатаў. У цэлым Сенат пад пытаннем. У любым разе гэта будзе азначаць, што нават калі толькі ў адной з палат большасць возьмуць дэмакраты, поўнаўладдзю кіраўніка Белага дома прыйдзе канец.

Цяпер ён будзе вымушаны лічыцца з даволі сур'ёзнай і арганізаванай апазіцыяй, якая будзе мець канкрэтныя рычагі ўплыву на яго і яго палітыку.

Калі казаць пра тое, ці можна лічыць гэтыя выбары рэферэндумам даверу Трампу, то ў пэўным сэнсе так. Хаця трэба адзначыць, што тэндэнцыя, калі партыя дзейнага прэзідэнта прайграе прамежкавыя выбары, то-бок выбары, якія прыпадаюць на сярэдзіну яго прэзідэнцкага тэрміну, не з'яўляецца чымсьці ўнікальным для Амерыкі. Болей таго, гэта хутчэй падобна да нормы. Але, з другога боку, калі Трамп перамагаў на выбарах прэзідэнта, ён перамог вельмі ўпэўнена. Тады многія казалі, што надышла новая эра. Прэзідэнт ЗША яшчэ тады заяўляў, што можна змяніць Канстытуцыю, каб ён балатаваўся на трэці тэрмін. То-бок з гэтага вынікала, што ўсё гэта надоўга, і насамрэч у значнай ступені сам Трамп ва ўсім гэтым вінаваты.

Думаю, у Рэспубліканскай партыі, хутчэй за ўсё, пачнуцца ўнутрыпартыйныя разборкі. Напрыклад, пошук вінаватых. Будуць, вядома, спробы абвінавачваць Украіну, у тым ліку з-за ўдараў па НПЗ. Але, мяркую, усе ўрэшце разумеюць: вінаваты Трамп праз яго вайну на Блізкім Усходзе. Яна ўзняла цэны на нафту і нафтапрадукты, а для рэспубліканскага электарату гэта вельмі важна.

Спробы кіраўніка Белага дома неяк змяніць сітуацыю з дапамогай здзелкі з Пуціным, як мне падаецца, толькі пагоршылі яе. Украіна цяпер пачала новую серыю атак на расійскія НПЗ. Пакуль не відаць, каб усе гэтыя пагадненні з Пуціным прынеслі Трампу якую-небудзь практычную карысць, акрамя істотнай рэпутацыйнай рызыкі.

— Наколькі вынікі прамежкавых выбараў могуць уплываць на амерыканскую дапамогу Украіне?

— Складанае пытанне. Знешняя палітыка застаецца прэрагатывай прэзідэнта. Таму ўрэшце даволі сур'ёзныя інструменты ўплыву ў Трампа застаюцца. Але якая галоўная функцыя Кангрэса, акрамя заканадаўчай, у амерыканскай палітычнай сістэме? Тая, што выключна Кангрэс заведуе фінансамі ЗША. То-бок бюджэт Пентагона, любыя грошы, якія будуць выдзяляцца, будуць выдзяляцца толькі праз Кангрэс.

Трэба разумець, што ў цэлым амерыканская сістэма заканадаўства істотна адрозніваецца ад той сістэмы, якая нам больш знаёмая і звыклая ў Еўропе. То-бок у іх няма, напрыклад, нейкага дакладнага дакумента пад назвай «бюджэт ЗША на наступны год». Як правіла, гэта шэраг розных дакументаў, шэраг асобных законаў з розным тэрмінам дзеяння.

У прынцыпе, дэмакраты, калі яны перамогуць на выбарах у Кангрэс, цалкам могуць упісаць у наступны бюджэт дапамогу для Украіны. Тады Трамп апынецца перад выбарам: або накласці вета на бюджэт і сутыкнуцца, напрыклад, з рызыкай нейкіх сур'ёзных праблем у Злучаных Штатах, або падпісаць і такім чынам яго санкцыянаваць. То-бок усё гэта будзе прадметам таргоў. Уласна кажучы, сам прэзідэнт ЗША пра гэта таксама наўпрост кажа: маўляў, я стану «гаспадаром вета». Але ўрэшце ўсе прыходзяць да пагаднення. Так гэта ўсё працуе.

То-бок у абмен на галасаванне за тыя ці іншыя рашэнні, без якіх Трамп не зможа абысціся. Бо ён можа абысціся без нейкага закона, але без бюджэту — не. Тут ужо адкрываецца адпаведная плоскасць для кампрамісаў.

Адзначу, што насамрэч нельга сказаць, што дэмакраты ўсе праўкраінскія і гэтак далей. Гэта, вядома, далёка не так. Але ў любым выпадку, паколькі яны самі бачаць, як Трамп даволі сур'ёзна стварыў сабе праблемы на антыўкраінскай рыторыцы, яны цалкам могуць педаляваць тэму падтрымкі Украіны, у тым ліку ў кантэксце ціску на Трампа.

То-бок гэта ў любым выпадку будзе тэма ўнутрыамерыканскай палітыкі, але Трамп ужо не зможа адзінаасобна ўсё гэта ажыццяўляць. Паколькі прэзідэнт ЗША сваімі здзелкамі з Пуціным істотна парушыў амерыканскае заканадаўства, нас чакаюць даволі сур'ёзныя расследаванні на ўзроўні Кангрэса: гэта і дызельныя пагадненні, і ўсе іншыя дзеянні Трампа, накіраваныя на саюз з Пуціным. Думаю, што нават калі якойсьці асаблівай дапамогі ў выглядзе паставак зброі ці нечага іншага Украіна не атрымае, дакладна будуць вельмі сур'ёзныя інструменты, каб заблакаваць усе гэтыя спробы Пуціна перазагрузіць адносіны з Трампам і Трампа — перазагрузіць адносіны з Пуціным.

Дык што сябраваць з Пуціным для Трампа стане куды складаней і праблемней. І гэта, напэўна, самае важнае, што можа адбыцца.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]