Трамп усім надакучыў

Амерыканцы стаміліся ад радыкалізму, хаосу і непрадказальнасці.

Паколькі наступныя падзеі хутка выцясняюць папярэднія, важна фіксаваць вынікі, каб не згубіць нітку таго, што адбываецца. Дык давайце зафіксуем сітуацыю ў ЗША.

Параза Трампа — разгромная. Ключавая прычына ў тым, што ён усім надакучыў (дакладней, не ўсім, а крытычнай масе выбаршчыкаў). Гаворка ідзе не толькі пра стому ад яго яскравай, неардынарнай асобы, але і пра расчараванне вынікамі яго эканамічнай палітыкі.

Відавочна, што мужчыны і жанчыны, белыя і афраамерыканцы, людзі з высокім і нявысокім узроўнем адукацыі, каталікі і пратэстанты галасавалі па-рознаму. Вы ўжо бачылі дыяграмы і карты. Відавочна, што больш адукаваныя грамадзяне, афраамерыканцы і амерыканскія яўрэі (а таксама шэраг іншых груп) часцей галасуюць за дэмакратаў, тады як белыя евангелісты — за прыхільнікаў MAGA. Аднак тут важна не трапіць у пастку спрошчання. Значная частка выбаршчыкаў заўсёды галасуе за «сваіх». Вынік залежыць ад таго, наколькі паспяхова партыям удалося мабілізаваць свой электарат і забяспечыць яўку на ўчасткі. На гэты раз рэспубліканцам гэта ўдалося горш, бо частка іх выбаршчыкаў расчараваная.

Вынік таксама вызначаюць выбаршчыкі, якія загадзя не ведаюць, за каго будуць галасаваць (так званыя switchers); гэтай тэме прысвечаная бліскучая кніга Марка Дж. Пэна «Microtrends» — раю яе не толькі сацыёлагам, але і маркетолагам. Дэмакратам і Трампу ўдалося мабілізаваць гэтую шматлікую катэгорыю: дэмакратам — у пазітыўным ключы, Трампу — у негатыўным.

І тут вельмі важна адзначыць, што дэмакраты не з'яўляюцца маналітам. Левае крыло партыі («прагрэсісты») захавала свой традыцыйны электарат. У той жа час умераныя дэмакраты змаглі прыцягнуць левацэнтрысцкіх выбаршчыкаў — а, магчыма, і цэнтрыстаў (да якіх не змаглі дапасці класічныя рэспубліканцы). Такім чынам, можна сказаць, што дэмакраты перамаглі дзякуючы шырокай кааліцыі «прагрэсістаў» і ўмераных дэмакратаў, здольных выйграваць у рэспубліканскіх акругах. Дзякуючы гэтаму на палітычную арэну выйшла нямала новых цікавых фігур з ліку ўмераных, а парадак дня дэмакратаў, верагодна, будзе абноўлены і зрушыцца ўправа. У такім выпадку кандыдатам ад дэмакратаў на наступных прэзідэнцкіх выбарах стане не Окасіо-Кортэс, а нехта больш умераны.

Таму не варта казаць пра «левы разварот» у ЗША — гэта перш за ўсё разварот супраць Трампа. Акрамя гэтага аргумента, ёсць яшчэ адзін: у шэрагу штатаў прайшлі рэферэндумы (у тым ліку па падатковых пытаннях), на якіх выбаршчыкі, што галасавалі за дэмакратаў, падтрымалі даволі правыя рашэнні. А маятнік заўсёды хістаецца ў другі бок.

Амерыканцы не сталі больш левымі або правымі — яны стаміліся ад радыкалізму, хаосу і непрадказальнасці.

Цяпер важна тое, што адбудзецца ў Рэспубліканскай партыі. Трамп стаў настолькі таксічнай фігурай, што партыі даводзіцца пераасэнсоўваць сваю будучыню, і тут магчымыя розныя варыянты. Хацелася б нарэшце ўбачыць абноўленую «Вялікую старую партыю» (GOP) і адэкватнага кансерватара на наступных прэзідэнцкіх выбарах. Аднак гэта не гарантавана: магчымы як вяртанне да традыцыйнай кансерватыўнай палітыкі, так і далейшы рух у рэчышчы MAGA ужо без Трампа або нават раскол.

У бліжэйшыя два гады ЗША будуць займацца сваімі ўнутранымі пытаннямі, у тым ліку блакаваннем дзеянняў адзін аднаго. Аднак Трамп, не маючы больш свабоды манеўру ва ўнутрыамерыканскіх справах, можа з падвоенай энергіяй заняцца знешняй палітыкай, маючы ў гэтай сферы шырокія паўнамоцтвы. Для нас гэта небяспечна, калі мы працягнем будаваць адносіны з ЗША так, як рабілі дагэтуль.

Украіне тэрмінова патрэбны пасол; таксама трэба актыўна наладжваць працу з Кангрэсам на двухпартыйнай аснове — не праз разавыя паездкі, а сістэмна і штодзённа, узаемадзейнічаючы не толькі са старымі сябрамі, але і з мноствам новых людзей з абедзвюх партый. Важна, каб Украіна не стала закладніцай унутрыпалітычнага супрацьстаяння ў ЗША.

Валерый Пекар, Facebook

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]