Гэта журналістка першай прадказала, да чаго прывядзе палітыка Крамля

Журналістка «Новой газеты» Ганна Паліткоўская валодала дарам прадбачання.

Яна першай прадказала, да чаго прывядзе палітыка Крамля.

20 гадоў таму была забіта расійская журналістка Ганна Паліткоўская, якая шмат гадоў папярэджвала пра тое, да чаго прывядзе палітыка Пуціна. Яе расследаванні пра вайну ў Чачні сёння чытаюцца як прадказанне таго, што пазней Расія прынесла ва Украіну, піша французская газета Le Monde (пераклад — сайт Charter97.org).

Паліткоўская была забіта 7 кастрычніка 2006 года — у дзень нараджэння Уладзіміра Пуціна. Яе застрэлілі ў ліфце дома ў Маскве. Журналістцы было 48 гадоў.

У рэдакцыі «Новой газеты», дзе яна працавала з 1998 года, яе працоўнае месца ператварылася ў мемарыял. На стале дасюль ляжаць яе акуляры, дыктафон і сумка. Побач знаходзіцца асобнік Крымінальнага кодэкса Расіі з яе пазнакамі.

Галоўны рэдактар «Новой газеты» Дзмітрый Муратаў лічыць, што за забойствам стаялі расійскія сілавыя структуры.

«Улады замешаныя ў гэтым забойстве», — заявіў ён.

За сем гадоў працы ў «Новой газете» Паліткоўская напісала 751 матэрыял, больш за палову з іх былі прысвечаныя Чачні. Яна падрабязна распавядала пра катаванні, выкраданні, згвалтаванні, марадзёрства і масавыя забойствы мірных жыхароў.

Сёння гэтыя тэксты гучаць асабліва жудасна. Многія апісаныя ёю метады расійскай арміі праз гады з’явіліся ўжо ва Украіне — ад фільтрацыйных лагераў і катаванняў да разбурэння гарадоў і масавых пахаванняў.

Паліткоўская не абмяжоўвалася толькі журналісцкай працай. Падчас захопу закладнікаў у тэатры на Дуброўцы ў Маскве ў 2002 годзе ўлады прыцягнулі яе да перамоваў. Праз два гады яна спрабавала трапіць у Беслан падчас захопу школы, аднак па дарозе яе атруцілі, і яна не змагла дабрацца да месца.

Яна таксама адной з першых падрабязна пісала пра Рамзана Кадырава. У 2004 годзе журналістка сустрэлася з ім у Чачні. Кадыраў назваў яе ворагам і параўнаў з Шамілём Басаевым.

Паліткоўская не хавала свайго стаўлення да Пуціна. Яна абвінавачвала яго ў разбурэнні расійскай дэмакратыі, узмацненні ўлады спецслужбаў і выкарыстанні вайны для ўмацавання ўласнага рэжыму.

Яшчэ ў пачатку 2000-х яна папярэджвала пра фарміраванне пуцінскай «вертыкалі ўлады».

«Сёння мы акружаныя сябрамі Пуціна і яго людзьмі», — пісала журналістка.

Паводле знаёмых Паліткоўскай, яна была апантаная пошукам справядлівасці і ставілася да журналістыкі як да спосабу рэальна дапамагаць людзям. Яна збірала інфармацыю па крупінках, пераправярала сведчанні і не баялася задаваць нязручныя пытанні нават тым, хто меў велізарную ўладу.

Яе расследаванні зрабілі Паліткоўскую адной з самых вядомых расійскіх журналістаў за мяжой і адначасова адной з самых небяспечных фігур для Крамля.

За забойства Паліткоўскай былі асуджаныя некалькі выканаўцаў і ўдзельнікаў злачынства, аднак заказчык так і не быў устаноўлены. У 2023 годзе Пуцін памілаваў аднаго з асуджаных за забойства журналісткі пасля яго ўдзелу ў вайне супраць Украіны.

Гісторыя Паліткоўскай сёння ўспрымаецца інакш, чым 20 гадоў таму. Тое, пра што яна папярэджвала, стала рэальнасцю спачатку ў Расіі, а потым і на тэрыторыі Украіны. І менавіта таму яе журналістыка зноў гучыць як папярэджанне, якое занадта доўга не хацелі чуць.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]