У эканоміцы Пуціна пачаў глухнуць «ваенны матор»
- 29.09.2026, 6:00
- 1,466
Расійскі ВПК упёрся ў столь, нягледзячы на трыльёны, укладзеныя ў вайну.
За час вайны Расія рэзка павялічыла вытворчасць узбраенняў, але цяпер магчымасці ВПК дасягнулі сваёй мяжы. За 2023–2025 гады тры галоўныя галіны, куды ўваходзіць ваенная прадукцыя, – вытворчасць «іншых транспартных сродкаў і абсталявання», «камп'ютараў, электронных і аптычных вырабаў» і «гатовых металічных вырабаў» – павялічылі выпуск у 1,9–2,1 раза, як вынікае з дадзеных Расстата. Але ў наступныя тры гады яны будуць расці значна павольней, прагназуе Мінэканомразвіцця.
Вытворчасць «камп'ютараў, электронных і аптычных вырабаў» будзе прыбаўляць прыблізна па 5% у год пасля 12,9% у 2025-м, і ў 2029 г. аб'ём будзе на 22,5% большы, чым у 2025-м, гаворыцца ў прагнозе. Выпуск «гатовых металічных вырабаў» за чатыры гады павялічыцца на 19,6%, з іх на 10,6% у гэтым годзе, пасля чаго рост запаволіцца да 2–3% у год. Хутчэй за ўсё будзе расці вытворчасць «іншых транспартных сродкаў», куды ўваходзяць дроны: на 75,3%, але і тут рост запавольваецца. У мінулым годзе ён склаў 33,9%, у гэтым Мінэканомразвіцця чакае 22,4%, у наступным — 14,4%, а ў 2029-м — 8,9%.
Пры складанні прагнозаў эксперты Мінэканомразвіцця ўважліва разглядаюць усе вытворчыя планы, адзначае эканаміст, былы намеснік міністра фінансаў Сяргей Аляксашэнка. З гэтага ён робіць выснову, што «свабодных магутнасцяў у расійскім ВПК не засталося».
Рэзкі рост ваенных выдаткаў быў адным з галоўных фактараў эканамічнага росту апошніх гадоў. За першыя чатыры гады вайны інвестыцыі ў тры ваенныя галіны павялічыліся больш чым у два разы. ВПК складаецца галоўным чынам з дзяржпрадпрыемстваў, і каб выканаць павялічаны дзяржзаказ, яны развязалі гонку заробкаў, адзначаў запрошаны даследчык Цэнтра Дэвіса Андрэй Якаўлеў.
Аналітыкі Intesa Sanpaolo называюць ВПК асноўным фактарам эканамічнай актыўнасці ў Расіі. На іх думку, так і працягнецца: эканоміка будзе ўсё мацней залежаць ад дзяржвыдаткаў і ваеннага сектара, а грамадзянская эканоміка патроху сціскацца. Нават пры такіх запаволеных тэмпах ваенныя галіны ў ўрадавым прагнозе застаюцца аднымі з самых хутка растучых. З імі можа параўнацца толькі фармацэўтычная прамысловасць, дзе выпуск у 2029 г. чакаецца на 39% большы, чым у 2025-м. Вытворчасць лекаў — рэдкае выключэнне, большасць галін па-за межамі ВПК стагнуюць або скарачаюць выпуск. З сярэдзіны 2023 г. яны знаходзяцца ў «калястагнацыі», а з другой паловы 2024 г. перайшлі да спаду, адзначаў блізкі да ўладаў аналітычны цэнтр ЦМАКП.
У асобных катэгорыях сістэм узбраення, перадусім у беспілотніках, Расія, хутчэй за ўсё, захавае высокія тэмпы вытворчасці, гаворыцца ў ліпеньскім дакладзе Цэнтра стратэгічных і міжнародных даследаванняў CSIS, які вывучыў пяць буйных абаронных кампаній. Расія перабудоўвае ўзброеныя сілы ў маштабе, які Захад, магчыма, не да канца ўсведамляе, адзначала адна з аўтарак дакладу Марыя Снягавая: спалучаючы прамысловы патэнцыял савецкай эпохі з нарашчваннем выпуску беспілотнікаў, кампактных сістэм радыёэлектроннай барацьбы і іншых адносна недарагіх тэхналогій, што вырабляюцца ў велізарных колькасцях.
Але ў цэлым расійскі ВПК, нягледзячы на велізарныя ўліванні, дэградуе — да такой высновы прыйшлі год таму даследчыкі Chatham House. Ствараць сапраўды новыя, тэхналагічна прасунутыя сістэмы не атрымліваецца: імпартазамяшчэнне правалілася, залежнасць ад вонкавых пастаўшчыкоў высокая, і даводзіцца спадзявацца на савецкую спадчыну, адзначалі яны, мяркуючы, што ў бліжэйшыя гады Расіі давядзецца спрашчаць і запавольваць ваенную вытворчасць, а таксама мірыцца з пагаршэннем якасці прадукцыі.