«Чакаў амаль год»: як вярнуць памылковы грашовы перавод

Нават выйграная справа не заўсёды азначае, што грошы хутка вернуцца.

Памылкі пры пераводах здараюцца, і часам такая неўважлівасць абыходзіцца дорага. Адна няправільная лічба можа абярнуцца месяцамі перапіскі з банкамі, зваротамі ў міліцыю і суды. Але нават выйграная справа не заўсёды азначае, што грошы хутка вернуцца. Onlíner расказвае, як вярнуць свае грошы і што рабіць, калі памылковы перавод прыйшоў вам.

Як вярнуць памылковы перавод

Памылку ў рэквізітах можна заўважыць і праз некалькі хвілін, і праз некалькі дзён. У любым выпадку важна як мага хутчэй пачаць працэдуру вяртання грошай.

Згодна з Інструкцыяй аб банкаўскім пераводзе, алгарытм дзеянняў у спрошчаным выглядзе выглядае так:

Чалавек, які памыліўся з пераводам, звяртаецца ў свой банк з заявай на вяртанне. Самастойна знайсці таго, каму сышлі грошы, не атрымаецца.

Банк адпраўніка перасылае заяву ў банк атрымальніка.

Атрымальніка грошай папярэджваюць, што сродкі прыйшлі яму памылкова. Той вырашае, вяртаць грошы добраахвотна ці не.

Калі атрымальнік згодны, ён вяртае грошы таму, хто іх адправіў. У такім выпадку пытанне вырашыцца хутка і без лішняй бюракратыі.

Калі ж на працягу 15 дзён атрымальнік адмовіўся вяртаць грошы або не выходзіць на сувязь, пытанне вырашаецца праз суд.

Для звароту ў суд спатрэбяцца даныя пра ўладальніка рахунку, на які памылкова пералічылі грошы; калі банк іх не паведамляе, можна звярнуцца ў міліцыю.

Пры гэтым адвакаты кажуць яшчэ пра адзін спосаб: прад'явіць іск да абслугоўваючага банка атрымальніка грошай. Ён паведаміць суду звесткі пра кліента-атрымальніка, пасля чаго суд заменіць адказчыка па справе.

Калі суд стане на бок адпраўніка памылковага пераводу, практыка паказвае, што атрымальніку давядзецца не толькі вярнуць грошы, але і аплаціць працэнты за карыстанне чужымі сродкамі, а таксама судовыя выдаткі.

Важна, што банк не мае права спісваць грошы аўтаматычна без згоды ўладальніка рахунку. Таму ў любым выпадку трэба будзе шукаць атрымальніка пераводу і патрабаваць вяртання ў яго.

А калі памылковы перавод прыйшоў вам?

Калі на ваш рахунак паступілі грошы ад незнаёмага чалавека, перш-наперш звярніцеся ў свой банк і ўдакладніце інфармацыю пра перавод. Пакуль абставіны не высвятляцца, не марнуйце гэтыя грошы.

Калі банк пацвердзіць, што перавод сапраўды быў памылковы, лепш вярнуць грошы па працэдуры, якую ён прапануе. Гэта можна зрабіць пераводам або іншым спосабам; галоўнае — каб у вас быў пацвярджальны дакумент аб вяртанні грошай (напрыклад, распіска).

Гэта важна, бо банкі папярэджваюць: ашуканцы часам наўмысна выкарыстоўваюць схему з «памылковым пераводам». Спачатку на карту паступаюць грошы, а потым чалавеку тэлефануюць або пішуць з просьбай тэрмінова пераслаць іх на іншы рахунак.

Небяспека ў тым, што грошы, якія паступілі вам, могуць апынуцца скрадзенымі. Калі выканаць указанні незнаёмцаў і самастойна пераслаць іх далей, можна міжвольна стаць удзельнікам злачыннай схемы. У асобных выпадках чалавека могуць западазрыць ва ўдзеле ў незаконным вывадзе грошай (так званым дроперстве).

Калі ж банк пацвердзіць, што перавод сапраўды быў памылковы, а вы без падстаў адмовіцеся вярнуць грошы, справа можа дайсці да суда. У такім разе з вас могуць спагнаць не толькі саму суму пераводу, але і працэнты за карыстанне чужымі грашовымі сродкамі, а таксама судовыя выдаткі, уключаючы дзяржпошліну. У выніку такі «падарунак лёсу» можа абысціся значна даражэй за атрыманую суму.

Адкуль могуць узяцца камісіі

Варта ўлічваць, што ў некаторых банках падача заявы на вяртанне памылковага пераводу — платная паслуга. Камісію могуць узяць ужо за сам зварот, незалежна ад таго, удасца ў выніку вярнуць грошы ці не; яна можа складаць ад 20 да 40 рублёў.

Выдаткі могуць узнікнуць і ў чалавека, якому памылкова паступіў перавод. Калі ён вырашыць вярнуць грошы звычайным банкаўскім пераводам па рэквізітах адпраўніка, банк таксама можа ўзяць камісію — напрыклад, 1 рубель, але ўсё залежыць ад яго тарыфаў.

Што кажуць у Нацбанку

Банк не можа проста адмяніць перавод: правам распараджацца грашыма валодае толькі ўладальнік рахунку. Калі чалавек памыліўся ў рэквізітах, банк не нясе адказнасці і не можа вярнуць сродкі без згоды атрымальніка.

Таксама ў Нацбанку ўдакладнялі: паведаміць плацельшчыку прозвішча і імя чалавека, якому выпадкова сышлі грошы, банк мае права — гэта не лічыцца парушэннем банкаўскай таямніцы.

— Згодна з часткай 13 артыкула 121 Банкаўскага кодэкса, не з'яўляецца парушэннем банкаўскай таямніцы прадстаўленне плацельшчыку або на падставе яго звароту ў абслугоўваючы банк абслугоўваючаму яго банку звестак аб найменні і ўліковым нумары плацельшчыка — бенефіцыяра — юрыдычнай асобы, прозвішчы, імені, імя па бацьку (пры яго наяўнасці) бенефіцыяра — фізічнай асобы, якім сродкі былі памылкова пералічаныя ў выніку ўказання плацельшчыкам няправільных рэквізітаў плацежных інструкцый, — адзначылі ў Нацбанку.

Атрымальнік грошай памёр — ці можна іх вярнуць?

Калі ўладальнік рахунку, на які памылкова прыйшлі грошы, памёр, то ў дасудовым парадку вярнуць іх не атрымаецца (мы расказвалі пра такую гісторыю). У такой сітуацыі магчымыя некалькі варыянтаў развіцця падзей.

Адпраўнік памылковага пераводу ў гэтым выпадку з'яўляецца крэдыторам і мае права патрабаваць грошы з нашчадкаў памерлага ў межах кошту атрыманага спадчыннага майна — як неабгрунтаванае ўзбагачэнне.

Парадак дзеянняў можа быць такім:

1. Звярнуцца ў свой банк, каб даведацца П. І. І. і месца жыхарства памерлага атрымальніка грошай.

2. Не будзе лішнім запытаць звесткі пра дату смерці (калі такія звесткі ёсць у банка і ён вырашыць іх даць).

3. Калі банк прадаставіць П. І. І. і дату смерці асобы, крэдытор мае права звярнуцца да гэтага рэсурсу для пошуку спадчыннай справы. Калі спадчынная справа ёсць, неабходна будзе звярнуцца да натарыуса з заявай крэдытора аб прад'яўленні патрабаванняў па даўгах спадчынадаўцы. Калі ёсць спадчыннікі, яны могуць добраахвотна вярнуць памылковы перавод.

Калі спадчыннікі адмаўляюцца вяртаць грошы або спадчына прызнана вымарочнай (г. зн. на яе ніхто не прэтэндуе), трэба звяртацца з патрабаваннем аб вяртанні ў суд.

4. Калі банк зможа паведаміць толькі П. І. І. і адрас памерлага, трэба падаць іск да спадчыннай маёмасці (артыкул 48 ГПК, артыкул 1086 ГК). У гэтым іску варта папрасіць суд запытаць звесткі пра дату смерці і пра тое, ці адкрыта спадчынная справа.

Далей суд прыпыніць разгляд да таго моманту, пакуль спадчыннікі не ўступяць у спадчыну або пакуль маёмасць не прызнаюць вымарочнай (г. зн. без спадчыннікаў).

Калі высветліцца, што спадчынная справа ёсць, то дзейнічаць давядзецца па тым жа алгарытме, што і ў выпадку, калі даныя пра спадчыну вядомыя адразу: звяртацца з патрабаваннямі да спадчыннікаў.

Калі спадчыннікі ўступілі ў спадчыну, але адмаўляюцца вяртаць грошы, або маёмасць прызнана вымарочнай, суд заменіць адказчыка (спадчыннікаў або дзяржаву) і працягне разгляд ужо ў агульным парадку.

5. Калі ж банк не паведаміць нават П. І. І. атрымальніка пераводу, ёсць магчымасць прад'явіць іск да самога абслугоўваючага банка. Тады ўжо ў працэсе разгляду справы банк паведаміць даныя атрымальніка, пасля чаго суд заменіць адказчыка на спадчыннікаў або на дзяржаву (калі маёмасць прызнаюць вымарочнай).

Пасля гэтага справу прыпыняць да ўступлення спадчыннікаў у спадчыну або да афіцыйнага прызнання маёмасці вымарочнай. Важна таксама папрасіць суд запытаць звесткі пра дату смерці і пра наяўнасць спадчыннай справы. Далей працэдура будзе такой самай, як апісана вышэй: патрабаванні да спадчыннікаў або (пры адмове/адсутнасці спадчыннікаў) зварот у суд у агульным парадку.

Колькі займае вяртанне грошай: асабісты досвед

Чытач Юрый ужо двойчы сутыкаўся з памылковымі пераводамі. Упершы раз ён пераблытаў лічбы карты пры пераводзе 90 рублёў знаёмай, удругі — памыліўся ў адной літары пры аплаце замовы праз ЕРІП, з-за чаго не туды сышлі яшчэ 119 рублёў.

У абодвух выпадках адразу адмяніць перавод не ўдалося. Юрый звяртаўся ў свой банк, пісаў заяву на вяртанне (другі раз за гэта давялося заплаціць камісію), а затым у міліцыю, паколькі добраахвотна грошы атрымальнік не вяртаў.

Першая гісторыя скончылася толькі праз суд: на вяртанне грошай сышоў год і два месяцы. Другі раз да суда справа не дайшла: міліцыя звязалася з атрымальнікам пераводу, той пагадзіўся вярнуць грошы і пазней пералічыў усю суму.

Па словах Юрыя, абедзве сітуацыі паказалі, што вярнуць памылковы перавод бывае няпроста. Нават калі чалавек заўважыў памылку адразу, яму, хутчэй за ўсё, давядзецца звяртацца ў банк, а часам — яшчэ і ў міліцыю або суд.

Чакаў вяртання грошай амаль год. Як гэта атрымалася?

Аляксандр выпадкова пералічыў 980 рублёў не таму чалавеку: пры ўводзе нумара карты ён пераблытаў апошнія чатыры лічбы. Памылку заўважыў прыкладна праз 40 хвілін і адразу звярнуўся ў банк, але адмяніць перавод ужо было нельга.

Пасля звароту ў банк Аляксандр некалькі месяцаў чакаў адказу, потым напісаў заяву ў міліцыю. Там знайшлі атрымальніка грошай, які паведаміў, што гатовы вярнуць суму. Спачатку ён папрасіў пачакаць дзве тыдні, а потым перастаў выходзіць на сувязь.

Тады Аляксандр звярнуўся ў суд. Паводле яго рашэння атрымальнік мусіў вярнуць 980 рублёў, а яшчэ выплаціць працэнты за карыстанне чужымі грашыма і дзяржпошліну.

Але нават рашэнне суда не паскорыла вяртанне грошай. Як расказаў Аляксандр журналісту Onlíner, выплату ён пачаў атрымліваць толькі праз 11 месяцаў пасля памылковага пераводу.

Калі для вяртання патрэбна спадчына

Яшчэ адна гісторыя звязаная з памылковым папаўненнем электроннага кашалька «Аплаці». Чытач Юрый расказаў, што пералічыў 100 рублёў на кашалёк свайго памерлага бацькі: у ЕРІП у яго захаваліся старыя рэквізіты, і ён выпадкова выбраў не той плацёж.

Спачатку Юрый звярнуўся ў банк, з якога адпраўляў грошы, але там патлумачылі, што адмяніць аперацыю ўжо нельга. Тады ён падаў заяву ў банк, якому належаў кашалёк, і прыклаў патрэбныя дакументы.

Праз 15 дзён яму адказалі, што вярнуць грошы можна толькі ў тым выпадку, калі падаць дакумент аб спадкаемстве маёмасці бацькі. То бок спачатку трэба ўступіць у спадчыну, а ўжо потым атрымаць свае 100 рублёў назад.

— Атрымліваецца, каб вярнуць грошы, мне трэба заплаціць каля 60—80 рублёў за ўступленне ў спадчыну, і толькі пасля гэтага з дакументам я змагу вярнуць свае 100 рублёў. Займацца гэтым я, натуральна, не стаў.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]