Што насамрэч сказаў Такаеў

Класіка дыпламатыі.

Троххвіліннае відэа сустрэчы Касыма-Жамарта Такаева з Уладзімірам Пуціным 25 ліпеня на расійска-казахстанскім бізнес-форуме трэба паказваць на факультэтах палітычных навук універсітэтаў і ў дыпламатычных акадэміях. За гэты кароткі час прэзідэнт Казахстана данёс да самых розных аўдыторый — у самім Казахстане, у Расіі і ў свеце — некалькі важных сэнсаў.

Такаеў гаворыць з партнёрамі, не зважаючы на асобы

Такаеў гаварыў з Пуціным на «яго», Пуціна, тэрыторыі — у Омску. Аднак тон звароту хутчэй быў такі, нібыта яны сустракаліся ў Астане. Больш за тое, Такаеў гаварыў вельмі ветліва, але крыху павучальна, як старэйшы з малодшым, хоць абодва палітыкі амаль аднагодкі. Для прэзідэнта Казахстана, які дамагаўся магчымасці абірацца фактычна на другі сямігадовы тэрмін (ягоны цяперашні тэрмін «абнулены» парламентам), важна прадэманстраваць дома, што ён гаворыць з партнёрамі як абаронца нацыянальных інтарэсаў, не зважаючы на асобы.

Да таго ж маладыя казахстанцы схільныя сімпатызаваць Украіне, і за амаль пяць гадоў поўнамаштабнага ўварвання тэндэнцыя распаўсюджваецца і на іншыя дэмаграфічныя групы. Відавочна, які бачыць сябе лідэрам краіны на доўгую перспектыву, Такаеў гэтага не можа не ўлічваць.

Трамп і фон дэр Ляен — «за»

Прэзідэнт Казахстана ясна даў зразумець расійскаму суразмоўцу, што звяртаецца да яго па просьбе Еўропы і Злучаных Штатаў. Пасыл: Такаеў — фігура такога ўзроўню, што, умоўна кажучы, Макрон, фон дэр Ляен і Трамп просяць яго ўплываць на Пуціна, бо самі яны адчайліся гэта зрабіць. То бок ён можа сказаць Пуціну ўсё, што заўгодна, а той не павінен крыўдзіцца — бо гэта меркаванне Трампа і іншых. Як кажуць, нічога асабістага.

У той жа час прэзідэнт Казахстана загадзя адхіліў ідэю пасярэдніцтва Астаны ва ўрэгуляванні канфлікту з Украінай. Вялікі аб'ём эканамічных сувязяў з РФ робіць Казахстан не самым адпаведным медыятарам з пункту гледжання Украіны. Гэта добра ведаюць і Пуцін, і сам Такаеў. Менавіта таму заява пра нежаданне пасярэднічаць прагучала ў вуснах госця з Астаны прыблізна так: «Вы, Уладзімір, заварылі гэтую кашу, вы яе і разхлёбвайце. Дапамогі не чакайце».

Хлусня Пуціна і праўда Такаева

А якую менавіта кашу завараў расійскі дыктатар, паводле меркавання Такаева? «Гэта міждзяржаўны канфлікт, а не грамадзянская вайна». Пасыл: «Усе размовы пра «ўкранацыстаў», што выразалі мірных шахцёраў Данбаса, — хлусня. Расія напала на Украіну». «Нам незразумелыя прычыны канфлікту». Пасыл: «Пуціну даверу няма, яго рашэнні ірацыянальныя». «У Казахстане паважаюць украінскую мову і культуру». Пасыл: «Суверэнітэт Украіны — а значыць, і ўсіх суседзяў Расіі, уключаючы, натуральна, Казахстан, — не падлягае перагляду. Не чакайце прызнання вынікаў анексіі Крыму і іншых «ЛНР–ДНР» — ніколі».

«Добра было б «замарозіць» канфлікт і вярнуцца да Стамбульскай формулы перамоў 2.0». Пасыл: «Трамп дасць Расіі яшчэ адзін шанс — але сам больш упрошваць Пуціна не стане». Пасыл нумар два: «Я абмяркоўваю вайну з амерыканскай адміністрацыяй, і яна лічыць мяне надзейным і паважаным партнёрам».

«У вайне гіне генапул двух брацкіх народаў», — заявіў Такаеў. Фармальна гэта нібы ўраўнаванне адказнасці дзвюх ваюючых бакоў. Але, улічваючы іншыя думкі Такаева і кантэкст, гэты пасыл я прачытаў так: «Вы губіце сваю ўласную краіну». І дадатковы пасыл, дадому ў Казахстан: «У нас мір, і я — яго гарант».

Класіка дыпламатыі

Ну і фінальнае «Казахстан лічыць Расію вялікай дзяржавай». Гэта класіка дыпламатыі, аналаг стандартнага заканчэння любога ліста да любога кіраўніка дзяржавы: «Прашу прыняць, спадар прэзідэнт, запэўненні ў маёй найглыбейшай павазе». Пасыл: ніякага пасылу, фармальнасць.

Шэраг расійскіх Telegram-каналаў назвалі прамову Такаева ў Омску рэакцыяй на фінансава-эканамічныя страты Казахстана з-за ўкраінскіх удараў па расійскай партовай інфраструктуры і тэрміналах, праз якія ідзе экспарт казахстанскіх вуглевадародаў.

Упэўнены, гэта троххвіліннае выступленне рыхтавалася загадзя і падтрымана Вашынгтонам і Бруселем. Касым-Жамарт Такаеў, як да яго Мая Санду, Нікол Пашынян і нават Ільхам Аліеў, даў ясна зразумець: Расія больш не можа прэтэндаваць на асаблівы палітычны ўплыў у суседніх краінах. Гэты працэс незваротны і больш не залежыць ні ад расійскага дыктатара, ні ад тых, хто прыйдзе яму на змену.

Канстанцін Эггерт, «Нямецкая хваля»

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]