Як схаванае наступленне ЗСУ сарвала планы Расіі на Запарожжы

Аперацыя ў рэжыме цішыні.

На працягу апошніх шасці месяцаў украінская армія вядзе наступ на ўчастку фронту шырынёй каля 50 кіламетраў, паступова вяртаючы пад свой кантроль населеныя пункты, страчаныя годам раней.

Аб гэтым піша уплывовы OSINT-эксперт Клеман Молен (Clement Molin).

Праз адсутнасць афіцыйных заяваў і вельмі малую колькасць відэаматэрыялаў пра гэтую аперацыю вядома зусім няшмат, таму я сабраў усю даступную інфармацыю, каб разабрацца ў тым, што адбываецца.

У 2025 годзе расійская армія ўдвая павялічыла тэмпы свайго прасоўвання ў параўнанні з 2024‑м, аднак найбольш прыкметных поспехаў дасягала не на Данбасе. Ужо на пачатку года расіяне захапілі Вялікую Новасёлку, пасля чаго пачалі наступ на поўнач у напрамку Камара і на захад у бок Гуляйполя. Да канца года становішча Украіны стала крытычным: абарончыя рубяжы, арыентаваныя на поўдзень, былі прарваныя з усходу, а расійскія войскі паступова набліжаліся да Запарожжа — горада з насельніцтвам каля 800 тысяч чалавек.

Пасля захопу Гуляйполя многія чакалі падзення Пакроўскага, Тэрнуватага (куды расіяне да таго моманту ўжо праніклі), а затым і Арэхіва. Чакалася, што да канца года расійская армія дойдзе да ўскрайкаў Запарожжа, аднак праз сем месяцаў сітуацыя практычна не змянілася: расійскія войскі па-ранейшаму застаюцца заблакаваныя на захад ад Гуляйполя. Больш за тое, паўночней яны страцілі значныя тэрыторыі, што фактычна спыніла гэта наступленне. Хаця яно лічылася другасным у параўнанні з асноўнай кампаніяй на Данбасе, у ім былі задзейнічаныя велізарныя сілы — пяць агульнавайсковых армій і адзін армейскі корпус.

Усё пачалося ў лютым, калі ў гэты раён былі перакінутыя некалькі дэсантна-штурмавых брыгад. Пад прыкрыццём густога туману яны правялі механізаваную атаку, высадзіўшы пяхоту ў спрэчных населеных пунктах, часта ўжо за пазіцыямі першых расійскіх груп, што праніклі ў вёскі. Затым населеныя пункты паслядоўна ачышчаліся, а ўкраінскія падраздзяленні самі пачалі паступова прасочвацца далей на поўдзень. Ужо ў сакавіку яны замацаваліся ўсходней і захадней Успеноўкі, перакрыўшы расійскім войскам магчымасць прасоўвацца ў напрамку Пакроўскага і Тэрнуватага.

У адказ Расія перакінула на гэты ўчастак некалькі брыгад і дывізій марской пяхоты, а таксама падраздзяленні 68-га армейскага корпуса.

З красавіка дэсантна-штурмавыя брыгады былі перакінутыя паўночней з задачай наступу на Камар. Мэта гэтай перагрупоўкі палягала ў тым, каб не даць 90-й танкавай дывізіі перакінуць свае сілы на напрамак Добраполля.

Гэтым разам маштабнага механізаванага наступлення не было: рэльеф мясцовасці, перасечаны некалькімі рэкамі, перадусім Воўчай, рабіў яго амаль немагчымым. Замест гэтага невялікія ўкраінскія пяхотныя групы паступова пранікалі наперад, рухаючыся да наступнага натуральнага рубяжа — ракі Мокрыя Ялы.

Варта разумець, што, нягледзячы на васьмімесячную прысутнасць у гэтым раёне, расійскія войскі так і не змаглі надзейна замацавацца. Разгалінаваная сетка рэк ускладняла лагістыку, а невялікія памеры населеных пунктаў не дазвалялі канцэнтраваць значныя сілы.

У выніку ўкраінскім падраздзяленням удалося адносна непрыкметна выйсці ў тыл расійскіх пазіцый і дасягнуць ракі Мокрыя Ялы.

У раёне аперацыі быў уведзены строгі рэжым інфармацыйнай цішыні. За выключэннем аднаго відэароліка (пасля выдаленага), на якім украінскія вайскоўцы ўзнімаюць сцяг над вызваленай вёскай, украінскі бок амаль не публікаваў ніякіх матэрыялаў пра аперацыю, якая на той момант цягнулася ўжо тры месяцы.

Расійскі бок таксама працягваў хаваць рэальны стан спраў. Групоўка «Усход» публікавала толькі відэазапісы, якія было цяжка геалакаваць, а таксама працягвала накіроўваць так званыя групы «сцягаўтык», што фактычна выконвалі самагубныя задачы: яны дабіраліся да Іскры, узнімалі расійскі сцяг і тым самым стваралі ілюзію кантролю над тэрыторыяй.

На карце я прыблізна адлюстраваў сітуацыю, што склалася за апошнія тыдні. Яна грунтуецца галоўным чынам на некалькіх геалакаваных відэазапісах, спадарожнікавых здымках, якія фіксуюць авіяцыйныя і артылерыйскія ўдары, а таксама разрозненых паведамленнях у сацыяльных сетках.

Іншымі словамі, пра рэальны стан спраў вядома няшмат, аднак можна сцвярджаць, што ўкраінскія сілы выйшлі да ўскрайкаў Камара, прымусіўшы 90-ю танкавую дывізію ўтрымліваць на гэтым напрамку каля паловы сваіх сіл.

Я амаль упэўнены, што ўсе расійскія падраздзяленні, якія знаходзіліся паўночней ракі Воўчай (у раёне Іванаўкі) або ракі Салёнай (у раёне Навапаўлаўкі), былі знішчаныя або трапілі ў палон. Такі выснову можна зрабіць, зыходзячы з маштабаў расійскіх авіяўдараў (не менш за сотню), нанесеных па гэтых раёнах.

Такім чынам, участак так званай «Новаў лініі Данбаса» ўтрымліваецца ўжо дзясяты месяц запар. Таксама з высокай верагоднасцю можна казаць, што Украіна аднавіла кантроль над некалькімі населенымі пунктамі паўднёвей, што пацвярджаецца характарам авіяўдараў у гэтым раёне.

Пакуль аперацыя працягваецца, я наўмысна не раскрываю дадатковых падрабязнасцяў, захоўваючы патрабаванні ўкраінскай аператыўнай бяспекі (OPSEC), да з’яўлення новых пацвярджэнняў.

Украінскія сілы актыўна выкарыстоўваюць беспілотнікі, ствараючы шырокую зону, недаступную для праціўніка. Асабліва гэта датычыць раёна ўздоўж ракі аж да Вялікай Новасёлкі.

Наступ развіваецца паступова: невялікія пяхотныя групы павольна прасоўваюцца наперад пры падтрымцы артылерыі, размешчанай у лясных масівах захадней, а таксама перыядычных авіяўдараў па пазіцыях расійскіх аператараў беспілотнікаў у раёне Камара.

У цэлым важна разумець, што гэта аперацыя стала магчымай таму, што расійская армія сутыкаецца з сур’ёзнымі цяжкасцямі пры перакідцы падмацаванняў на перадавую. Акрамя таго, супрацьтанкавыя рвы перашкаджаюць правядзенню механізаваных або матарызаваных атак, якія маглі б даставіць падмацаванні.

Пра праблемы расійскага камандавання сведчыць і характар ужывання авіяцыі. Штодня наносяцца ўдары далёка за лініяй фронту — аж да Прасяной і Чапліна, размешчаных у 35—40 кіламетрах ад перадавога краю. Хоць афіцыйнай мэтай з’яўляецца зрыў дзеянняў украінскіх сіл, падобныя ўдары хутчэй сведчаць пра недастатковую эфектыўнасць расійскіх беспілотнікаў на гэтым напрамку, у прыватнасці дронаў сямейства «Маланка».

У выніку гэтай аперацыі Украіна не толькі выйграла час для далейшага ўмацавання абароны на Паўлаградскім напрамку, але і нанесла адчувальны ўдар па расійскай групоўцы на гэтым участку фронту. Калі бягучая дынаміка захаваецца, наступ можа атрымаць працяг летам, а потым і восенню.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]