«Гэта адметная нацыянальная рыса беларусаў»

Расіянка падзялілася ўражаннямі аб нашай краіне.

Расіянка з Якуцка пераехала з мужам-беларусам у 2023 годзе ў адзін з райцэнтраў Гомельскай вобласці.

Яна распавяла пра плюсы і мінусы жыцця ў Беларусі, а таксама пра тое, як трапіла ў «спісы дармаедаў», піша «Салідарнасць».

«Абавязкова трэба даведацца, дзе ў вашым горадзе знаходзіцца камісія, каб не трапіць у «спісы дармаедаў»»

Вікторыі 35 гадоў. З мужам яны набылі аднапакаёвую кватэру ў невялікім беларускім горадзе, бо ў вялікім жыць не хочуць. Яна распавяла, як ідуць справы з працай у іхнім горадзе.

— Калі праца, што не патрабуе высокай кваліфікацыі, напрыклад кансультант у краме, то, наколькі я ведаю, у нашым горадзе заробак ад 800 да 1200 беларускіх рублёў.

Зразумела, найбольш працы ў абласных цэнтрах. Напэўна, моладзь, якая шукае працу, павінна пераязджаць менавіта ў такія гарады, дзе больш магчымасцяў для развіцця.

Сама Вікторыя працуе дыстанцыйна ў Расіі. Яна распавяла, як у Беларусі трапіла ў базу «дармаедаў».

— Цяпер у Беларусі ёсць закон аб людзях, якія не занятыя ў эканоміцы. У такім выпадку на вас накладваюцца дадатковыя абавязкі. Гэта выяўляецца ў павышаных камунальных тарыфах.

Напрыклад, вось нашы камунальныя плацяжы за аднапакаёвую кватэру — 89 руб. за зімовы месяц. Калі мяне ўнеслі ў спісы людзей, не занятых у эканоміцы, нашы камунальныя плацяжы сталі ўдвая большыя — ужо 189 руб.

Таксама расіянка паказала рахунак за электраэнергію — 38,87 рубля, і адзначыла, што за газ у іх выходзіць увогуле нязначная сума.

— Хатні інтэрнэт і мабільная сувязь аплачваюцца разам, выходзіць у месяц парадку 65 рублёў. Дакладна ведаю, што, прынамсі ў Якуцку, значна больш.

— Я на палову стаўкі працую дыстанцыйна ў Расіі. Паколькі паміж Расіяй і Беларуссю ёсць дамоўленасці, падаткі, якія вы плаціце ў Расіі, залічваюцца. Для гэтага павінен быць афіцыйны працоўны дагавор і розныя даведкі з месца працы. Тады вы не трапляеце ў «спісы дармаедаў».

— Але тут я сутыкнулася з пэўнай бюракратыяй: у падатковай цудоўна ведаюць, якія ў мяне даходы, але камісія (камісія па садзейнічанні занятасці — заўв.) пра гэта не ведае. Туды трэба асобна несці даведкі з вашага месца працы.

— Першы год я аддавала справаздачу пра даходы толькі ў падатковую. А потым даведалася, што, аказваецца, ужо даўно знаходжуся ў «спісах дармаедаў», і мне трэба было схадзіць у гэтую камісію, падаць туды дакументы, пасля чаго мне зрабілі пераразлік.

— Калі вы працуеце ў іншай краіне, абавязкова трэба даведацца, дзе ў вашым горадзе знаходзіцца гэтая камісія, і падаць туды ўсе дакументы, каб не трапіць у «спісы дармаедаў».

«Тут толькі розныя віды вельмі смачных сыроў, вельмі смачных каўбас, згушчоначка»

Розныя аспекты жыцця ў Беларусі расіянка параўноўвае з расійскай Сібір’ю, у некалькіх гарадах якой сама жыла або бывала. Напрыклад, медыцынскае абслугоўванне, паводле яе слоў, у беларускім рэгіёне прыблізна такое ж.

— Хацелася б асобна адзначыць, што для грамадзян Расіі любое лячэнне ў Беларусі абсалютна бясплатнае, калі ў вас ёсць від на жыхарства.

— Калі ўзяць нашу паліклініку, то, скажам, у Якуцку заўсёды ёсць электронная чарга. Тут электронныя чэргі працуюць не заўсёды. Запісацца да бясплатнага ўрача даволі праблематычна, асабліва калі гэта вузкі спецыяліст.

— Станоўча ацэньваю стаўленне медыкаў да людзей. Асобна хацелася б сказаць пра платную медыцыну — яна таннейшая, чым у Расіі.

— Напрыклад, кансультацыя ў спецыяліста — эндакрынолага, афтальмолага, гінеколага — каштуе парадку 45 рублёў. Мне падаецца, у Расіі цяпер такіх цэн няма. У Якуцку дакладна няма. І ў Навасібірску, дзе я жыла, дакладна няма.

— Бальніцы асабліва не адрозніваюцца, яны прыкладна аднаго ўзроўню. У Мінску, магчыма, крыху лепш. Я рабіла аперацыю ў Гомельскай абласной бальніцы. У Расіі ляжала толькі ў бальніцы ў Томску.

— У Гомельскай бальніцы быў варыянт размяшчэння ў платнай палаце, дзе я і ляжала. І гэта, вядома, дадае камфорту да побыту, бо ў агульных палатах было даволі шмат людзей. Думаю, калі б я ляжала ў агульнай палаце, у мяне было б зусім іншае ўражанне.

— Яшчэ што ўразіла: у мяне была планавая аперацыя. У нас у Якуцку сёння прыходзіш, заўтра ў цябе аперацыя, праз тры дні — выпіска, бо месцаў няма. Тут было не так. Я лягла ў бальніцу, прайшло два дні, у якія ў цэлым нічога не адбывалася, у мяне ўзялі нейкія аналізы, і ўрач запланаваў аперацыю праз пару дзён.

— Пасля яе я яшчэ цэлы тыдзень ляжала ў бальніцы, аднаўлялася. Пад канец ужо проста хацелася сыходзіць адтуль, бо ну колькі можна. Магчыма, у іх існуе нейкі пратакол, што трэба абавязкова паляжаць у бальніцы 10 або 14 дзён, не ведаю.

Сярод плюсаў расіянка адзначыла лічбавую свабоду, тое, што не трэба вывучаць мову, клімат у параўнанні з Якуцкам, а таксама прадукты.

— Тут усё вельмі смачнае. Вядома, ёсць і расійскія вытворцы, але вельмі шмат мясцовых вытворцаў, і ў іх прадукцыя проста найвышэйшай якасці.

— На паліцах вы не ўбачыце ніякіх сырных прадуктаў. Мне здаецца, тут такое не паважаюць. Тут толькі розныя віды вельмі смачных сыроў, вельмі смачных каўбас, згушчоначка.

— Мне падабаюцца беларускія цукеркі. Тут даволі шмат папулярных фабрык, напрыклад, «Камунарка», «Спартак», «Красный пищевик».

— І што не можа не радаваць — усё вельмі якаснае. Можна прыйсці ў краму, узяць любы сыр, любы ёгурт з заплюшчанымі вачыма, і, хутчэй за ўсё, усё будзе смачнае.

«Калі хтосьці качае правы, значыць, гэта расіяне»

Саміх беларусаў расіянка апісвае як «вельмі добрасумленных, працавітых, сумленных».

— Яшчэ адзін стэрэатып або ўстойлівае ўяўленне — што тут вельмі чыста. Гэта сапраўды так. Тут вельмі чыста не таму, што не смецяць, а таму, што добра прыбіраюць. І гэта бачна адразу.

— У Беларусі вельмі шмат розных суботнікаў. Некаторыя суботнікі абавязковыя. Бюджэтныя арганізацыі выдзяляюць дзень або пэўную колькасць часу на тое, каб іх работнікі проста выйшлі ў грамадскія месцы і наводзілі парадак.

— Тут гэта агульнапрынята, і, мне здаецца, гэта якраз і ёсць залог таго, што тут вельмі чыста на вуліцах.

— Яшчэ хацелася б адзначыць, што ў цэлым людзі прытрымліваюцца правілаў, і гэта адчуваецца на розных узроўнях. Напрыклад, калі праводзіцца нейкае масавае культурнае мерапрыемства, дапусцім, а 6-й гадзіне пачынаецца канцэрт, доўжыцца да 11-й, потым феерверк і з 11 да 12 — дыскатэка.

— У цэнтры горада ўсе забаўляюцца, звычайна збіраецца вельмі шмат людзей, але а 12:15 будзе такая цішыня, нібыта нічога і не было. То бок усе ведаюць, што ў 12 усё заканчваецца, апаратура выключаецца, і людзі разыходзяцца.

— І я ні разу не бачыла ніякіх скандалаў, нейкіх вялікіх разборак на грамадскіх мерапрыемствах. Людзі спакойна разыходзяцца па дамах. Шчыра кажучы, я такога нідзе не бачыла.

— То-бок тут людзі любяць прытрымлівацца правілаў, і гэта, лічу, адна з адметных нацыянальных рыс беларусаў.

— Я заўважыла, ды і іншыя расіяне адзначаюць, спакой, калі прыязджаеш у Беларусь. Калі сама прыехала ўпершыню, гэта нават трошкі трывожыла першы час, бо не магла зразумець, у чым праблема, чаму ніхто не спяшаецца, чаму размовы такія паўсядзённыя.

— Але потым ты таксама нібыта пераймаеш гэты рытм, думаеш: навошта спяшацца, калі ўсё нармальна, усё ў парадку, навошта задумвацца пра нешта глабальнае, пра нешта трывожнае, на што ты, уласна кажучы, не можаш паўплываць? Вось такі вайб я заўважыла.

— Ні разу не бачыла нават сваркі на падвышаных тонах на вуліцы. Найхутчэй, гэта звязана з агульнай міралюбівасцю беларусаў, пра якую многія кажуць.

— Тут вы не пачуеце, каб хтосьці гучна качаў правы. Калі хтосьці качае правы, значыць, гэта расіяне.

— Калі знаходзішся ў гэтай атмасферы, сам пачынаеш лавіць сябе на тым, што ў цэлым няма ніякага сэнсу высвятляць адносіны, не трэба, як кажуць, накаляць градус.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]