Разбурэнне цэркваў — гістарычная прафесія расіянаў
5- Віктар Юшчанка
- 15.06.2026, 16:59
- 1,886
Гэта адзін і той самы вораг, які не можа змірыцца з тым, што Украіна жыве.
Сёння маё сэрца, як і сэрцы мільёнаў украінцаў па ўсім свеце, абліваецца крывёю. Мы сталі сведкамі не проста чарговага акту агрэсіі. Гэта звярскае, сатанінскае замаханне на саму душу нашай нацыі, на наш генетычны код і духоўную аснову.
Расійскі «Шахед», які знявечыў святыню святыняў — Успенскі сабор Кіева-Пячэрскай лаўры, цэліўся не ў камень. Вораг цэліўся ў нашу тысячагадовую гісторыю, у нашу памяць, у наша права быць сабой на сваёй Богам дадзенай зямлі.
Паглядзіце на гэты глыбокі, трагічны сімвалізм. Гэта ўжо трэці раз за апошнія 100 гадоў разбурэнне Вялікай царквы Лаўры. Тыя ж варвары, загорнутыя ў розныя ідэалагічныя абгорткі, прыходзяць да нашых святыняў, каб пасеяць пустату. Разбурэнне цэркваў — гэта, відавочна, гістарычная прафесія расіянаў. Успомніце студзень 1918 года, калі крывёвыя бальшавіцкія банды Муравёва падышлі да Кіева. Іх артылерыя бязлітасна і прыцэльна расстрэльвала крыжы Кіева-Пячэрскай лаўры, пакідаючы глыбокія шрамы на сценах Успенскага сабора. Мінуў крыху больш як 20 гадоў, і ў лістападзе 1941 года, уцякаючы з Кіева, камуністы ізноў узарвалі гэты ўнікальны сабор, пакінуўшы ад шэдэўра ўкраінскага барока толькі груду камянёў. Тады яны спрабавалі цынічна спісаць сваё злачынства на нацыстаў, так, як сёння іх жалкія нашчадкі хлусяць свету пра «абломкі» або «выпадковасці».
Мінула больш за тры чвэрці стагоддзя, украінскі народ падняў гэты сабор з руін, удыхнуў у яго жыццё, вярнуў туды родную малітву. І вось у 2026 годзе тая ж маскоўская арда ізноў б'е па тых жа крыжах. Гэта відавочная спадчыннасць зла. Гэта адзін і той самы вораг, які не можа змірыцца з тым, што Украіна жыве, што яна моліцца на сваёй мове і ідзе сваім шляхам.
Калі мы аналізуем гэту вар'яцкую нянавісць да нашай святасці, мы мусім урэшце ўсвядоміць маштабы той гістарычнай катастрофы, якую прынёс на нашыя землі камуністычны рэжым. Савецкая імперыя паставіла сабе за мэту фізічна сцерці Бога з памяці ўкраінцаў. Мала хто задумаецца над страшнымі лічбамі: станам на 1917 год ва Украіне дзейнічала больш за 14 тыс. храмаў. А ўжо ў канцы 1930-х гадоў савецкія бязбожнікі ліквідавалі і закрылі амаль 90% з іх! Больш за 6 тыс. украінскіх цэркваў толькі адным сталінскім загадам былі асуджаныя на поўны знос і разбор па цэглу.
Яны ўзрывалі Міхайлаўскі Залатаверхі, яны спальвалі ўнікальныя драўляныя казацкія цэрквы. А ў 60-х гадах хрушчоўская кампанія абярнулася для Украіны закрыццём яшчэ паловы тых храмаў, якія цудам уцалелі. Усяго за XX стагоддзе савецкая ўлада зраўняла з зямлёй ад 8 да 10 тыс. украінскіх сакральных збудаванняў. Гэта быў сапраўдны культурны генацыд, які сёння працягвае сучасная Расія.
Але я хачу, каб мы паглядзелі на гэты выклік не праз слёзы, а праз прызму нашай вечнасці.
Праз некалькі гадоў, літаральна праз якое дзесяцігоддзе, наша нацыя будзе адзначаць вялікія, сакральныя юбілеі — тысячагоддзе Чарнігаўскага Спаса-Праабражэнскага сабора і тысячагоддзе нашай духоўнай крэпасці — Сафіі Кіеўскай. Задумаймася над гэтым! Гэтыя сцены бачылі арду, нацыстаў і бальшавікоў. Дзе цяпер тыя заваёўнікі? Яны згнілі на звалцы гісторыі. А Спас Чарнігаўскі і Святая Сафія сустракаюць сваё тысячагоддзе пад сіне-жоўтым сцягам.
Сёння перад намі, перад гэтым пакаленнем украінцаў, стаіць вялікі гістарычны доўг. Гэта наш экзамен перад продкамі, якія будавалі гэтую дзяржаву, і перад нашымі дзецьмі, якія ўспадкуюць яе вольналюбны дух. Мы не маем права схіліць галаву. На фоне гэтых жудасных падзей, якія мы перажываем сёння ў Пячэрскай лаўры, мы павінны не проста думаць пра ліквідацыю разбурэнняў. Мы павінны мысліць стратэгічна і маштабна, як вялікая нацыя.
Настаў час сур'ёзна задумацца пра аднаўленне нашай гістарычнай Дзесяціннай царквы — першага каменнага храма Кіеўскай Русі, нашай прамацеры, сімвала пачатку нашай хрысціянскай дзяржаўнай традыцыі, які калісьці гэтак жа ўпарта знішчалі і ўсходняя арда, і савецкія бальшавікі. Вяртанне гэтага храма з нябыту стане нашым самым магутным духоўным адказам ворагу.
Таму я звяртаюся да кожнага з вас, дарагія мае суайчыннікі: ні адзін расійскі абстрэл, ні адно праяўленне іх перадсмяротнай бяссільнай лютасці не перашкодзіць нам святкаваць нашыя вялікія тысячагоддзі і адраджаць сваю спадчыну. Яны могуць пашкодзіць старадаўнюю цэглу, але яны бяссільныя супраць нашай гістарычнай памяці.
Мы выстаім. Мы адбудуем Успенскі сабор, мы падымем з попелу Дзесяцінную царкву. Украіна была, ёсць і будзе краінай вялікай культуры, глыбокай веры і непераможнага святла.
Бо з намі Бог, і з намі наша праведная праўда. Слава Украіне!
Віктар Юшчанка, Facebook