Foreign Affairs: Крэмль прайграе ў хаатычным міжнародным асяроддзі

Пуцін перайграў самога сябе.

Пуцін апынаецца ў нечаканай і шмат у чым парадаксальнай сітуацыі: глабальны парадак, супраць якога Расія выступала дзесяцігоддзямі, пачынае разбурацца — але гэта не ўзмацняе Маскву, а, наадварот, аслабляе яе пазіцыі, піша часопіс Foreign Affairs (пераклад — сайт Charter97.org).

З часу заканчэння халоднай вайны Крэмль паслядоўна аспрэчваў архітэктуру міжнароднай бяспекі, сцвярджаючы, што яна абслугоўвае інтарэсы ЗША і Захаду. Расія прасоўвала ідэю шматпалярнага свету, у якім вялікія дзяржавы свабодныя ад абмежаванняў міжнародных інстытутаў і могуць дзейнічаць, зыходзячы з сілы і ўласных інтарэсаў. У гэтай логіцы канфлікты з НАТА, пашырэнне ўплыву ў постсавецкай прасторы і супрацьстаянне ў ААН выглядалі як элементы адной стратэгіі.

Аднак сёння, як адзначае выданне, гэтая стратэгія сутыкаецца з нечаканым паваротам. Злучаныя Штаты пры прэзідэнце Дональдзе Трампе часткова перанялі элементы таго падыходу, які доўгі час асацыяваўся з расійскай знешняй палітыкай: недавер да міжнародных арганізацый, выхад з шэрагу структур, скарачэнне фінансавання і стаўка на прамы ціск замест шматбаковых пагадненняў.

На першы погляд гэта магло б падацца выгадным для Масквы. Расія многія гады крытыкавала «заходні парадак» і імкнулася да свету, дзе правілы размытыя, а сіла важней за інстытуты. Але насамрэч, падкрэслівае аналіз, менавіта наяўнасць устойлівых інстытутаў давала Крэмлю інструменты ўплыву — перадусім права вета ў Савеце Бяспекі ААН і магчымасць блакаваць рашэнні Захаду ў шматбаковых фарматах.

Калі ж самі ЗША пачынаюць аслабляць гэтыя механізмы, Расія страчвае звыклую пляцоўку, на якой магла адначасова ўдзельнічаць у сістэме і сабатаваць яе знутры. Замест кіраванага супрацьстаяння ўзнікае больш хаатычнае міжнароднае асяроддзе, у якім уплыў размяркоўваецца менш прадказальна.

Дадатковую складанасць стварае і тое, што ЗША ўсё часцей ужываюць прамую ваенную сілу супраць дзяржаў, якія Масква лічыць сваімі партнёрамі. Гэта дэманструе новую рэальнасць, у якой Вашынгтон не толькі не звязаны ранейшымі абмежаваннямі, але і дзейнічае больш агрэсіўна, чым раней, канкуруючы з Расіяй ужо на яе ўласным полі сілы.

У выніку Расія аказваецца ў становішчы, дзе ранейшая стратэгія «разбурэння правілаў дзеля ўзмацнення ўплыву» перастае працаваць. Свет становіцца менш структураваным, але не больш выгадным для Масквы. Наадварот, аслабленне міжнародных інстытутаў пазбаўляе Крэмль інструментаў, якія ён гадамі выкарыстоўваў для кампенсацыі ўласнай эканамічнай і тэхналагічнай абмежаванасці.

Пуцін хацеў свету, у якім Расія дзейнічае без абмежаванняў, а ЗША застаюцца звязанымі правіламі. Аднак рэальнасць, што складваецца, выглядае інакш: правілы размываюцца для ўсіх, але перавагі пераразмяркоўваюцца не на карысць Масквы.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]