Канчаткова разваліць імперыю

Кіеў фармулюе палітычную мэту вайны.

Каб сфармуляваць, што такое перамога, трэба разумець палітычную мэту вайны. Яна ў нас не ўсвядомленая і не абвешчаная. Мы ваюем, каб дасягнуць нечага, невядома чаго.

Вяртанне да межаў 1991 года, відавочна, не можа быць палітычнай мэтай вайны, бо гэта зусім не гарантуе, што вайна завершыцца. Ды і рэінтэграцыя цяпер акупаваных тэрыторый стане для Украіны працэсам, расцягнутым на цэлае пакаленне, таму вайна фактычна скончыцца на гэтых тэрыторыях праз шмат гадоў пасля спынення баявых дзеянняў. Нарэшце, усе цяпер разумеюць, што мы ваюем не за тэрыторыі.

Мір не можа быць мэтай вайны. Па-першае, узнікае пытанне: які мір? Капітуляцыя таксама з’яўляецца разнавіднасцю міру, але яна мала каго прыцягвае. Часта кажуць пра справядлівы мір, але большасць людзей разумее пад гэтым пакаранне ваенных злачынцаў, што недасягальна ў выпадку заключэння мірнага пагаднення. Часта кажуць пра устойлівы мір, гэта значыць каб наступнае пакаленне не ваявала ў наступнай вайне, але пры якіх умовах гэта магчыма?

Пераважная большасць тых, хто задумваецца, разумее, што спыненне агню і мірнае пагадненне будуць азначаць толькі паскораную падрыхтоўку да наступнай гарачай фазы, а прамежкавы перыяд Расія выкарыстае, каб разваліць або хаця б аслабіць нас праз палітычныя і кагнітыўныя інструменты. Я ўжо не кажу пра тое, што другі раз мы ўжо армію не збяром (асобная тэма, іншы раз). Гэта называецца «чэчэнскі сцэнар» і завяршаецца нашай татальнай паразай і генацыдам.

Вызначэнне палітычнай мэты вайны ляжыць вышэй за ўзровень стратэгіі. Палітычную мэту вайны не могуць вызначаць ваенныя камандуючыя, яны атрымліваюць яе зверху (ад палітычнага кіраўніцтва) і ператвараюць у стратэгію, гэта значыць у сукупнасць аперацый, што вядуць да дасягнення палітычнай мэты. Калі мэта невядомая — страла стратэгіі ляціць у пустэчу, узброеныя сілы здабываюць мноства тактычных і аператыўных перамог, але не ведаюць, што з імі рабіць (як ЗША ў Іране, прачытайце пра гэта ў першым каментары).

Заўважу, што вызначаная і задэклараваная палітычная мэта вайны дэманструе грамадзянам на фронце і ў тыле канчатковасць вайны, структуруе вакол мэты кааліцыю саюзнікаў, пасылае сігнал розным сілам на варожым баку, дазваляе якасна выбудаваць стратэгію, адшукаць рэсурсы, сфакусавацца на варожых уразлівасцях і г.д.

Стратэгія — гэта шлях дасягнення мэты. Шлях пераходу з пункта А, дзе мы цяпер, у пункт Б, дзе мы хочам апынуцца. Калі мы не ведаем пункта Б, мы ніколі туды не трапім.

Што ў нас ёсць у публічным дыскурсе пра палітычную мэту вайны?

Абароніцца ад агрэсара. Такая палітычная мэта прадугледжвае, што вайна будзе цягнуцца вечна.

Заставацца жывымі. Такая палітычная мэта найлепш дасягаецца неадкладнай капітуляцыяй. Праўда, жывымі застануцца не ўсе: кагосьці расстраляюць, хтосьці будзе штурмаваць Варшаву пад трыкалорам.

Пра вяртанне да межаў 1991 года ўжо напісана вышэй. Гэта не азначае завяршэння вайны.

Пра пакаранне злачынцаў ужо напісана вышэй. Гэта немагчыма ў выпадку мірнага пагаднення.

Уступіць у НАТА. Цяпер гэтая палітычная мэта выглядае зусім не так прывабна, як у 2022-м.

Захаваць патэнцыял краіны. Прабачце, але вайна яго разбурае бязлітасна і непазбежна. Гэта не можа быць мэтай вайны.

Сарваць расійскія планы. То-бок застацца суверэннымі. Тыповая абаронная стратэгія. Як вядома, абаронная стратэгія не можа прывесці да перамогі. Нарэшце, суверэнітэт магчымы і пры мяжы па Збручу.

Памяняць уладу ў Маскве. На каго? На «добрых рускіх»? На чорнасоценцаў, якія абвінавачваюць Пуціна ў слабасці? На маладзейшага і больш энергічнага прадстаўніка «партыі вайны»? На прадстаўніка «партыі міру», які пабяжыць здымаць санкцыі і размарожваць актывы, каб даць новы штуршок вытворчасці ўзбраенняў?

Мы апынуліся ў тыповай пастцы: адсутнасць вызначанай і артыкуляванай палітычнай мэты вайны хутка назапашвае і памнажае ўсе праблемы на фронце і ў тыле, сярод цяперашніх і патэнцыйных саюзнікаў.

Гэта ўжо пачалі разумець у экспертным асяроддзі, дзе падобныя дыскусіі некаторы час ужо вядуцца, але пакуль без наступстваў.

Я магу прапанаваць палітычную мэту вайны: спыненне існавання расійскай імперыі. Дэімперыялізацыя, дэкаланізацыя РФ, развал імперыі і рэканструкцыя постімперскай прасторы з мэтай устойлівага міру.

Дэкаланізацыя РФ адпавядае асноватворным дакументам ААН і падтрымана шматлікімі рэзалюцыямі Еўрапарламента, ПАСЕ, ПА АБСЕ.

Такая палітычная мэта дазваляе сфарміраваць адпаведную стратэгію, якая спалучае кінетычныя аперацыі і кагнітыўныя, санкцыйныя і г.д., узаемадзеянне з заходнімі саюзнікамі і пошук саюзнікаў на ўсходзе і поўдні, працу з рознымі мэтавымі аўдыторыямі ўнутры і звонку РФ. Асобныя элементы гэтай стратэгіі ўжо ёсць у публічнай прасторы, іншыя не варта туды выносіць.

Галоўнае — наяўнасць выразнай мэты дазваляе вымяраць набліжэнне да яе, прааналізаваць эфектыўнасць кожнай канкрэтнай аперацыі і таму падобнае. Сфарміраваць канкрэтныя структуры, сабраць канкрэтныя рэсурсы, нацэліцца на канкрэтныя ўразлівасці. Прыняць канкрэтныя няпростыя, але зразумелыя ў кантэксце дасягнення мэты рашэнні.

Скажаце, гэта недасягальна?

А дасягненне мэты, якой няма, — гэта дасягальна?

А бясконцая стойкасць у вайне, мэта якой не вызначана і не задэкларавана, — гэта дасягальна?

(Дарэчы, нашых саюзнікаў задавальняе адсутнасць мэты вайны ў Украіны. Яны неаднаразова выказваліся, што падтрымліваюць Украіну бясконца і ганарацца яе бясконцай стойкасцю. Толькі вось стойкасць не бясконцая, і калі Украіна ўпадзе, наступнымі будуць яны).

Палітычная мэта вайны для Расіі выразна вызначана і задэкларавана: спыненне існавання незалежнай Украіны. Што б ні гаварылі ў Маскве пра «мэты СВА», гэтая палітычная мэта нязменна застаецца асноўнай. Пра гэта нам час ад часу нагадваюць крэмлёўскія спікеры.

Прыйшоў час і нам сфармуляваць палітычную мэту вайны. Перастаць сарамаціцца і абвясціць мэту. Сабраць пад гэта стратэгію, рэсурсы, саюзнікаў.

Расійская імперыя ў ХХ стагоддзі развальвалася двойчы: у 1917 і 1991 гадах. Павінна разваліцца трэці раз канчаткова.

Калі вы лічыце, што гэтая палітычная мэта вайны недастойная або недасягальная, то прашу ў каментарыях напісаць вашу прапанову адносна палітычнай мэты вайны (толькі перачытайце восем пунктаў вышэй). Дзе павінна быць канчатковая кропка, да якой мы павінны імкнуцца? Ці мы павінны ваяваць без канчатковай кропкі?

Прыйшоў наш час сфармуляваць палітычную мэту вайны. З абвяшчэння мэты пачынаецца шлях.

Валерый Пекар, «Фокус»

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]