У Беларусі з’явілася поле з 25 мільёнаў цюльпанаў

І гэта ўсё на адным полі ў Беларусі

Фермерская гаспадарка ў Іванаўскім раёне ператварылася ў месца паломніцтва турыстаў.

Словазлучэнне «беларускія цюльпонавыя палі» можа гучаць як нонсэнс, піша Onlíner. Яны ж нібыта павінны знаходзіцца на пару тысяч кіламетраў заходней? Але 25 млн кветак гатовыя ўступіць з вамі ў зацятаю дыскусію. На VIP-умовах яны размясціліся ў аграгарадку ў Іванаўскім раёне. Усё як і належыць зоркам: успышкі ад здымкаў пачаткоўцаў папарацы тут мільгаюць не радзей, чым на Канскім кінафестывалі. Пра фанатскія фотаздымкі з імі марылі, падаецца, мільёны, а атрымалі іх за апошнія тыдні як мінімум 20 тыс. чалавек. Саступілі спакусе і мы — і адправіліся ў цюльпонавую сталіцу Беларусі. Так, яна існуе.

«Самі кветкі прадаць нельга — даводзіцца зрэзаць бутон»

Упершыню ў фермерскую гаспадарку «Знаходка Палесся» мы трапілі чатыры гады таму. Тады цюльпаны на полі тут квітнелі ўпершыню. Ніякіх амбіцый ператварыць беларускія Тышковічы ў нідэрландскі Кёкенхоф у ўладальнікаў гаспадаркі і блізка не было. Вырашчваць кветкі пачалі зусім не дзеля прыгажосці, а каб атрымліваць цыбуліны на продаж. У такім выпадку паводле тэхналогіі трэба зрэзаць толькі бутон, без сцябла, таму да фларыстаў такія кветкі не трапляюць.

Затое, як высветлілася, трапляюць у тысячы пастоў і сторыс у Instagram. Нечакана для саміх уладальнікаў за мінулыя пару гадоў іх поле ператварылася ў адну з галоўных турыстычных лакацый цёплага сезона. За чатыры гады праект маштабаваўся ў пяць разоў: цяпер на полі расце ўжо прыблізна 25 млн цюльпанаў.

— А як хутка стала зразумела, што гэта можа выклікаць такую цікавасць?

— Ды як толькі Onlíner да нас прыехаў, — жартуе дырэктар гаспадаркі Раман Шпак. — Насамрэч у першы год тут пабывалі толькі два мікрааўтобусы з турыстамі. Але адзін з туроператараў нам адразу сказаў: «Ды ў вас тут такі патэнцыял, гэтым абавязкова трэба займацца!» Дык што наступнага года мы падышлі да справы больш прафесійна — і за сезон у нас пабывалі ўжо 2,5 тыс. гасцей.

Цяпер столькі турыстаў у гаспадарку прыязджае за адныя выхадныя. Калі вы ўжо мысленна пачалі прыкідваць, колькі мільёнаў можна зарабіць на такім бізнесе, давядзецца прытармазіць. Графік «працы» інстаграмных палёў, вядома, крыху больш загружаны, чым у Дзеда Мароза, але таксама не надта інтэнсіўны: усяго тры тыдні на год.

Пры гэтым дакладна прадказаць, калі менавіта пачнецца цвіценне, немагчыма. У нетыпова халодную вясну з гэтым нават было звязана незадавальненне гасцей, якія прыехалі на адкрыццё сезона. Некаторым здалося, што цюльпанаў распусцілася замала для ўражлівых фотаздымкаў.

Раман тлумачыць: на полі растуць розныя гатункі — і раннія, і познія. Адначасова яны не цвітуць. Акрамя таго, ёсць рады «першагодкаў» — яны наогул звычайна не распускаюцца. Таму ў любы момант частка поля будзе без яркіх бутонаў.

Насамрэч цюльпанамі можна было б любавацца і даўжэй, але паводле тэхналогіі бутоны трэба зрэзаць «на піку». А вытворчасць цыбулін з пункту гледжання бізнесу па-ранейшаму ў прыярытэце перад турызмам.

Сёлета здавалася, што праз позні старт сезон зможа расцягнуцца, але, на жаль: на гэтым тыдні ўсе цюльпаны зрэжуць. Нават цяпер уздоўж некаторых радоў можна заўважыць маляўніча завялыя галоўкі: у часткі гатункаў іх трэба было прыбраць яшчэ раней.

«Спачатку ідзём да дзвярэй, потым ванна, потым я бягу па полі, і напрыканцы яшчэ трэба да арэляў паспець»

Прагульваемся па полі і мы. Нягледзячы на тое, што гэта разгар працоўнага дня, да фотазон рэгулярна пад’язджаюць мікрааўтобусы з турыстамі. Прынцып наведвання лакацыі такі: госці пакідаюць свой транспарт на паркоўцы, у касы побач купляюць квіткі, а потым трансферам іх вязуць на поле. Група збіраецца кожную гадзіну. Пра цэны на квіткі пагаворым асобна, а пакуль — «эстэтык»-прагулка.

Уздоўж поля размешчаны тры асноўныя пункты для фотасесій. У кожнай свой рэквізіт: рознакаляровыя ровары, арэлі, дзверы, ванны, у якія можна забрацца, ёсць нават ложак і канапа. Магчыма, менавіта фота апошняй жонкі паказваюць сваім благаверным, угаворваючы адправіцца ў рамантычную экскурсію.

Склад групаў, сапраўды, пераважна жаночы. Але ёсць і некалькі пар, што вытрымалі разам відавочна больш сур’ёзныя выпрабаванні, чым пара няўдалых ракурсаў. Акрамя правядзення фотасесій, мужы займаюцца ў асноўным пераноскай рэчаў. Самі ад пазіравання стойка адмаўляюцца.

— Ну паглядзі, тут і ружовыя, і фіялетаўыя прыгожыя. Любыя. Давай ужо фатаграфавацца, — угаворвае мужчына сваю спадарожніцу.

Але эфектная дама з выбарам не спяшаецца: трэба знайсці найлепшы фон для велізарнага капялюша з шырокімі палямі, які яна купіла спецыяльна да паездкі. Пра гэта таксама даведваемся з выпадкова падслуханай размовы.

— Ды навошта ты мяне так блізка фатаграфуеш! Тут галоўнае — цюльпаны. А я так, крыху павінна быць відаць. Яны дык дакладна нармальна атрымаюцца, — праводзіць кароткі курс маладога фатографа адна сяброўка для другой.

— Як прыгожа! Не, ну вы паглядзіце, як прыгожа. У мяне няма слоў. Прыгожа, — абмяркоўваюць убачанае зусім юныя дзяўчаты.

— Так, спачатку ідзём да дзвярэй, потым ванна, потым я бягу па полі, і напрыканцы яшчэ трэба паспець сфаткацца на арэлях. Там такое незвычайнае дрэва. Працуйма, дзяўчынкі, — такія чынкія інструкцыі можна перыядычна пачуць то тут, то там.

Усяго гасцям даецца гадзіна на знаходжанне ў полі. Кошт уваходу — 50 рублёў у буднія і 75 у выходныя. Дзецям да 3 гадоў уваход бясплатны, з 3 да 12 — зніжка 50%.

Такая цана таксама выклікала бурныя абмеркаванні ў сацсетках. Некаторыя сцвярджалі, што гэта неабгрунтавана дорага, а іншыя — што раз на год можна і выдаткавацца на сузіранне прыгажосці.

Адразу адзначым: альтэрнатыўных варыянтаў, дзе ў Беларусі можна пабываць на квітнеючых цюльпанавых палях, пакуль не існуе. Таму параўноўваць кошт няма з чым. Але, напрыклад, уваход на лавандовае поле ў мінулым годзе каштаваў ад 25 рублёў з дарослага. Што да таго самага парку цюльпанаў у Нідэрландах, то сёлета ўваходны білет абыходзіўся гасцям у €32,5 (каля 108 беларускіх рублёў).

На пытанне пра цэны Раман разважае так:

— Мы паставілі такую цану, бо разумелі, што з яшчэ большым патокам турыстаў пакуль не справімся. Не хацелася, каб гэта ператварылася ў нешта занадта масавае, каб госці «зняслі» нашы цюльпаны.

На здзіўленне, дарэчы, з гэтым пытанняў пакуль не ўзнікала. Дарогай на поле турыстам распавядаюць пра правілы паводзінаў: кветкі зрываць і таптаць нельга, хадзіць можна па пракладзеных сцежках — і беларусы сапраўды гэтага трымаюцца. Тым, хто хоча абавязкова фатаграфавацца з цюльпанамі ў руках, могуць у крамцы сувеніраў купіць ахапак за 50 рублёў. Часам «выйсці за рамкі» могуць малышы, але да такіх выпадкаў супрацоўнікі ставяцца з разуменнем.

Адзінае, час ад часу з’яўляюцца тыя, хто спрабуе прарвацца на поле без аплаты. У гэтым сезоне ў сацсеткі выстаўлялі цэлы «блакбастар» на гэтую тэму.

— Мы глядзім на такія сітуацыі з іроніяй. Натуральна, усё бачым. Часам яшчэ і выцягваць даводзіцца тых, хто завяз падчас такіх спробаў, — кажа Раман.

«Галоўны план — вялікі фестываль цюльпанаў»

Акрамя цюльпанаў у «Знаходцы Палесся» ўжо шмат гадоў займаюцца агароднінай: цыбуляй, бульбай, агуркамі і капустай. Самі цюльпаны таксама прадаюць не толькі ў выглядзе цыбулін, да 8 Сакавіка ў цяпліцах вырошчваюць велізарныя аб’ёмы кветак. Пару гадоў таму да спісу дадаліся півоні. Але турыстаў да іх не водзяць: кветкі зрэзваюць у нераспусцім выглядзе, таму фон для фотасесій атрымліваецца сумнеўны.

— Наша прадпрыемства нясе сацыяльную нагрузку ў выглядзе таго, што мы пастаўляем гародніну для стабілізацыйных фондаў краіны. Там фіксаваныя цэны. І калі дзесьці мы менш зарабляем на гародніне, то на кветках — трошкі больш.

У любым выпадку зрабіць бізнес выключна на цюльпанавых палях Раман лічыць ідэяй, асуджанай на правал.

— Да нас прыязджаюць, глядзяць, распытваюць. Вядома, людзі бачаць колькасць турыстаў і «загараюцца». Думаюць, што гэта звышдаходы. Але мы за цыбуліны — пасадачны матэрыял, які прывезлі з Нідэрландаў, — да гэтага часу плацім крэдыты. Яшчэ нават не акупілі. А каб вырошчваць іх, колькі ўкладанняў трэба: велізарныя склады, халадзільнікі, вентыляцыя, спецыяльныя кантэйнеры для захоўвання, абсталяванне таксама трэба замаўляць з Нідэрландаў альбо распрацоўваць самім — для пасадкі, капання, селекцыі і ўсяго гэтага. Гэта таксама каштуе нямалых грошай. А калі толькі турызм — увогуле без шанцаў.

Паводле слоў фермера, у Беларусі таксама ёсць уласныя гатункі цюльпанаў, яны захоўваюцца ў фондах Батанічнага саду. Уся калекцыя налічвае каля 600 гатункаў, але кожнага гатунку зусім няшмат — па 20—30 штук. Каб засадзіць імі плантацыю ў 20 гектараў, спатрэбяцца дзесяцігоддзі. Таму і даводзіцца набываць больш дарагія цыбуліны за мяжой.

Тут на полі расце ўсяго восем гатункаў. За экзотыкай Раман не гоніцца, у прыярытэце самыя запатрабаваныя афарбоўкі. У апошнія пару гадоў асабліва вырас попыт на ярка-чырвоныя цюльпаны. Занадта вялікая колькасць гатункаў — праблема: яны не павінны змешвацца паміж сабой. Але ўсе цюльпаны любяць адны і тыя ж умовы: сонца і ваду. Яшчэ мінулым разам Раман дэманстраваў нам абсталяванне для паліву — толькі яно каштавала каля $300 тыс. Увогуле ў зямлю ўжо ў прамым сэнсе ўкладзены мільёны.

Але вынікі, як заўсёды ў сельскай гаспадарцы, у значнай ступені непрадказальныя. Гэтая вясна, напрыклад, выпрабоўвала фермераў усімі даступнымі спосабамі. Адбілася надвор’е і на цюльпанавых палях — і не, справа не толькі ў познім цвіценні, але і ў пылавых бурах. Моцны вецер рабіў сваю справу — у некаторыя дні з поля можна было сысці, нібыта змяніўшы этнічную прыналежнасць. Мы трапілі на поле акурат у такі момант — пясок пасля знаходзіўся ў самых нечаканых месцах, Мыйдадыр дакладна быў бы ў шоку. На касе гасцям выдаюць бахілы, каб абараніць абутак, але, магчыма, спатрэбіўся б і цэлафанавы скафандр. На шчасце, фота такія пылавыя спецэфекты зусім не псуе.

Удакладняем у Рамана, які з часам усё ж гатовы падзяліць цяжар славы Кёкенхофа: чаго чакаць у наступным сезоне? Амбіцыі ў гаспадаркі нямаленькія: абсталяваць камфортную тэрыторыю для сустрэчы гасцей, дадаць куплю квіткоў анлайн, яшчэ пашырыць пасадкі і, галоўнае, арганізаваць штогадовы фестываль цюльпанаў. Перамовы пра гэта ўжо вядуцца з Брэсцкім аблвыканкамам.

Цяпер на тэрыторыі ўжо дадалі крамку з уласным мерчам і зону фудкорта. Праўда, ён працуе толькі па выхадных. Спачатку мясцовыя арганізацыі асцерагаліся прыязджаць: маўляў, ды хто тут што купляць будзе, — а потым за пару дзён госці з’елі ўсе запасы дранікаў і былі гатовыя купляць яшчэ і яшчэ.

— Я сам не быў, але шмат чуў пра фестываль Vulitsa Ezha, які праводзяць у Батанічным садзе. Там шмат менавіта цікавай ежы. Вось было б выдатна, каб і да нас прыязджалі такія тракі не толькі з базавымі стравамі.

А калі глядзець далей, то хацелася б тут добры гатэль, рэстаран, пабольш пунктаў прыцягнення — каб можна было прыязджаць адпачыць цэлы год. У нас тут такое жывапіснае возера…

Але для некаторых беларусаў Тышковічы ўжо сталі адной з галоўных лакацый на іх асабістай мапе: на цюльпанавых палях усё часцей сталі рабіць прапанову.

— Памятаю, калі нас летась упершыню папрасілі ўсё арганізаваць, мы так хваляваліся. Увесь калектыў мітусіўся: хто шампанскае хаваў, хто — вінаград, хто — букет. Потым усе заселі, як шпіёны, з камерамі ў кветках.

Нядрэнная ж сувязь: кветкі — каханне — сям’я. Думаем зрабіць цэлую гісторыю: спачатку прапанова ў нас, потым вяселле, потым гендар-паці. Адно дзіця, другое, трэцяе…

— І каб хаця б аднаго назвалі Цюльпан.

— Ды не, можна проста Рома, — жартуе Раман. — Але ў цэлым ідэя зрабіць фішкай нашых палёў тое, што тут ёсць энергія кахання, мне падабаецца.

Сам фермер прызнаецца, што тры тыдні цвіцення цюльпанаў — яго любімая пара ў годзе. Можна выдыхнуць пасля звышнапрягненай падрыхтоўкі да 8 Сакавіка і глыбока ўдыхнуць перад маштабнай пасяўной.

— Мы заўсёды кажам, што вясна нараджаецца дзесьці тут, на нашых палях. Нават праз гады ад выгляду першых распусціўшыхся цюльпанаў у мяне дагэтуль перахоплівае дых. Хоць пачыналася ўсё з суровага прадпрымальніцкага разліку. А вось як атрымалася, — усміхаецца наш герой.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]