«Спадзяюся, да мурашоў не дайдзём»
26- 11.05.2026, 8:38
- 12,120
Што паказала кампанія па абавязковай рэгістрацыі катоў і сабак у Беларусі.
Улады пачалі актыўна нагадваць беларусам пра абавязковую рэгістрацыю хатніх жывёл. Дакладней, пра тое, што рэгістраваць трэба не толькі сабак, але і катоў, піша сайт «Салідарнасць».
З аднаго боку, чыноўнікі настойваюць, што рэгістрацыя бясплатная і ніякіх падаткаў плаціць не давядзецца, а з другога — адразу пагражаюць адміністрацыйнай адказнасцю. Штраф ад 1 да 15 базавых велічынь (45–675 рублёў). А калі парушэнне пацягнула шкоду, скажам, кот каго-небудзь пакусаў, — ад 10 да 30 БВ (450–1350 рублёў).
Пры гэтым у той жа мінскай «Фаўне горада» спасылаюцца на пастанову Саўміна ад 2001 года — аб правілах утрымання хатніх сабак і катоў. Апошнія змены ў яе ўносіліся ў лютым 2023 года. І там сапраўды гаворка ідзе пра рэгістрацыю сабак і катоў у трохдзённы тэрмін з моманту, як у вас з’явіўся чатырохногі сябра.
Адсюль адразу некалькі пытанняў. Калі правілы пачалі дзейнічаць яшчэ тры гады таму, чаму такі шум і спех з рэгістрацыяй толькі цяпер? Што ўвесь гэты час рабілі, кажучы бюракратычнай мовай, асобы, адказныя за інфармацыйную працу з насельніцтвам, — уручную кацячыя пасведчанні і жэтоны выраблялі?
А службовыя асобы панясуць за гэты факап адказнасць — ці толькі ўладальнікі?
Другое пытанне, якім у чатах і сацсетках масава задаюцца беларусы: рэгістрацыя абавязковая — каб што? Улады адказваюць, прадказальна: для ўліку жывёл і каб хутчэй знайсці гаспадара, калі раптам хатні гадаванец згубіўся.
Але насамрэч ні жэтон, ні нашыйнік-адраснік — не гарантыя таго, што зніклы кот знойдзецца. А пра пасведчанне і гаварыць няма чаго. У большасці катоў, што гуляюць па вуліцы, вусы, лапы і хвост — вось іх дакументы.
Іншая справа — калі ёсць чып. Электронны пашпарт сапраўды можна праверыць па адзінай базе чыпаваных жывёл Беларусі, у тым ліку ў ветклініках, дзяржветстанцыях і г.д.
І вось тут заковыка: абавязковая рэгістрацыя катоў бясплатная, а чыпіраванне, напрыклад у Мінску, каштуе ад 100 да 120 рублёў. Але першае ўладальніку незразумела, навошта, а другое — падстрахоўка на выпадак НС. І — прыбытак, асабліва калі пакінуць паслугу толькі ў вядзенні дзяржаўных ветэрынароў.
Яшчэ адна версія, якую шырока абмяркоўваюць уладальнікі катоў у сацсетках, — гэта «уваход рубель, выхад два». Пастаноўка на ўлік бясплатная, а калі гадаванца не стане, гэта трэба будзе пацвердзіць — значыць, атрымаць у ветэрынара даведку і аплаціць крэмацыю або скатамагільнік. Інакш — зноў жа штрафы.
Нарэшце, трэці верагодны сцэнар, які масава абмяркоўваюць уладальнікі жывёл, — што не за гарамі падатак і на катоў, бо ў бюджэт вельмі патрэбныя грошы. А там можна дайсці і да трусоў, папугайчыкаў, акварыумных рыбак.
Пры гэтым у рэальнасці праблемамі жорсткага абыходжання, бяздомных і выкінутых жывёл усё гэтак жа займаюцца самі неабыякавыя беларусы і нямногія засталыя аб’яднанні, а не дзяржструктуры. Шукаюць «зніклых» і іх гаспадароў — праз аб’явы і сацсеткі. Стэрылізуюць падвальных катоў — за свой кошт.
У дзяржавы ж у актыве — штрафы, служба адлову і «Фаўна горада», а не пляцоўкі для выгулу, сучасныя ветстанцыі і прытулкі.
І хоць з 2025 года ў Беларусі ўступіў у сілу закон «Аб адказным абыходжанні з жывёламі», да рэальнай абароны правоў жывёл нам яшчэ ісці і ісці. Для параўнання нагадаем, як у суседняй Польшчы абараняюць правы бяздомных катоў з прытулкаў, якіх забіраюць новыя гаспадары.
У нашым жа выпадку з дзяржаўнымі прытулкамі — бяда, з адзінай стратэгіяй па бяздомных жывёлах — тая самая гісторыя. А адносіны з гаспадарамі гадаванцаў, валанцёрамі, заабаронцамі і актывістамі будуюцца на звыклых кантролі, штрафах і пагрозах — у шырокім асартыменце.
І цяперашнюю раптоўную кампанію па рэгістрацыі хатніх жывёл, як бачым, чыноўнікі пачалі адразу не за здароўе. Зрабіўшы ўсё, каб добры па сутнасці намер выклікаў адрыньванне, непаразуменне і рост недаверу ў грамадстве.
Вось толькі некаторыя каментары з сеткі:
«Ужо да катікаў дабраліся. Тараканаў будзем рэгістраваць?»
«Тараканы дзяржаўныя».
«Спадзяюся, да мурашоў не дайдзём».