Блогер «Шэры кот»: У Лукашэнкі скончыліся грошы

Затрымкі заробкаў, даўгі і дэфіцыты бюджэтаў становяцца ўсё больш прыкметнымі.

Дыктатар Лукашэнка шмат гадоў сцвярджаў, што санкцыі нібыта не ўплываюць на беларускую эканоміку. Але пасля падаўжэння абмежаванняў ЕС прэм’ер Аляксандр Турчын раптам запатрабаваў больш актыўна дамагацца іх адмены, паказаўшы, наколькі балючымі яны сталі для рэжыму.

Чаму ўлады Беларусі зноў загаварылі пра неабходнасць адмены санкцый? Што заява Турчына кажа пра рэальны стан беларускай эканомікі?

Пра гэта сайт Charter97.org пагаварыў з вядомым блогерам і былым палітвязнем Дзмітрыем Казловым («Шэрым катом»):

— Усе заявы Лукашэнкі пра тое, што санкцыі не працуюць, — гэта толькі паказная бравада, маўляў, глядзіце: «нам не балюча, на нас гэта не дзейнічае». Думаю, гэта ў большай ступені скіравана на ўнутраную аўдыторыю, на беларускую прапаганду, каб паказаць народу, што санкцыі не дзейсныя. Аднак сітуацыя зусім іншая.

Я чытаю статыстыку на сайтах усходніх рэгіёнаў Беларусі — Віцебскай вобласці, Магілёўскай, — і там усё вельмі-вельмі плачэвна. Адбываюцца затрымкі з заробкамі, у некаторых калгасах па тры месяцы, а то і больш, заробкі не плацяць. Вельмі моцна знізіўся ўзровень жыцця, вялікія запазычанасці, пастаянна перапісваюць дэфіцыты бюджэтаў розных раёнаў Віцебскай вобласці. Уся гэтая інфармацыя даступная, яе заўсёды можна праверыць.

Чаму менавіта цяпер Турчын пачаў пра гэта гаварыць? Справа ў тым, што Лукашэнка даўно хацеў бы дамовіцца, але яму трэба захаваць твар. Натуральна, для сваёй прапаганды ён хоча паказаць, што гэта ён герой, а Еўропа, вядома, дрэнная. Але сітуацыя склалася так, што знешнепалітычная абстаноўка відавочна не на яго карысць. Яго калег-дыктатараў Трамп паступова прыбірае: Асада прыбралі, Мадура, цяпер узяўся за рэжым аятолаў у Іране. І ён баіцца, што можа стаць адной з наступных ахвяр, таму хоча пасябраваць з Трампам.

Тым больш цяпер такая сітуацыя, што вакол Украіны спрабуюць неяк дамовіцца, Лукашэнка хоча быць карысным і, магчыма, думае неяк на гэтым згуляць, бо грошай няма. Мы ведаем пра ўсю тую сітуацыю з асвятленнем, калі адключалі ліхтары ў гарадах, спрабавалі эканоміць. Ёсць і іншыя розныя моманты. Санкцыі працуюць, і яны не проста працуюць — яны эфектыўныя.

— ЕС 26 лютага падаўзіў санкцыі супраць рэжыму Лукашэнкі яшчэ на год. Якія яшчэ санкцыі ЕС трэба ўвесці, каб рэжым Лукашэнкі сапраўды адчуў моцны ўдар?

— Нават тыя санкцыі, якія ўжо ёсць, вельмі моцна б’юць. У 2022 годзе, калі ўвялі санкцыі, звязаныя з дрэваапрацоўкай, гэта вельмі моцна адчувалася. Нават знаходзячыся ў беларускіх турмах, я гэта бачыў — гэта было прыкметна, бо на многіх зонах ёсць дрэваапрацоўка, і там выраблялі паддоны, мэблю, розныя іншыя вырабы з дрэва, прадавалі ў Еўропу, бо гэта было найвыгадней.

Якія могуць быць новыя санкцыі? У прынцыпе, ужо і металаапрацоўка, і калій — пад санкцыямі, усе значныя тавары. Эканоміка Беларусі дэградуе. Тут можна было б проста пашырыць спіс прадпрыемстваў, думаю. І тое, што Еўропа не здымае санкцыі, а пакідае іх, прынамсі пакуль, — гэта добрая справа, бо Лукашэнка, у прынцыпе, ніякіх крокаў да паляпшэння пакуль не робіць. Тое, што ён там паказальна па здзелцы з амерыканцамі выпусціў пэўную колькасць палітвязняў, — дык ён як мінімум пасадзіў не меншую колькасць. Дык што гэта ніякай ролі не адыгрывае.

— Ці могуць санкцыі прывесці да вызвалення ўсіх беларускіх палітвязняў, і што для гэтага трэба?

— Так, безумоўна, на маю думку, могуць. І, уласна, тыя вызваленні, якія мы ўжо назіралі, былі дасягнутыя менавіта дзякуючы санкцыям. Бо калі б не было санкцый, проста не было б чым таргавацца. Лукашэнка проста не стаў бы нікога выпускаць — навошта яму гэта рабіць? Ён проста трымаў бы ўсіх да той пары, пакуль або нешта канкрэтнае не змянілася б у палітыцы заходніх краін, або пакуль ягоны рэжым не разбурыўся б і не ўпаў.

Што яшчэ можна было б зрабіць? Найперш трэба казаць пра неабходнасць спынення рэпрэсій, пра поўнае вызваленне ўсіх палітвязняў, пра тое, каб былі скасаваныя разнастайныя дыскрымінацыйныя артыкулы, кшталту розных «экстрэмісцкіх», абмежаванні на працу журналістаў і гэтак далей. Бо людзей пастаянна пераследуюць.

Зусім нядаўна я размаўляў з адным знаёмым у Беларусі, і ён кажа, што ўсё вельмі сумна: людзі баяцца, яны запалоханыя, адкрыта пра нешта казаць не могуць, усіх правяраюць. Хто ўязджае, хто выязджае ў Еўропу, — кажуць, што на мяжы правяраюць, праглядаюць тэлефоны, іх змесціва. Дык што рэжым баіцца, і гэтым трэба карыстацца.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]