Як перамагчы Пуціна
2- Цімаці Гартан Эш
- 27.05.2026, 15:20
- 4,022
Восем спосабаў сарваць яго планы.
Ні адзін дыктатар не вечны. Аднойчы Пуцін сыдзе. Апошнія паведамленні ўказваюць на нарастаючую слабасць расійскай эканомікі, незадаволенасць у грамадстве і аслабленне даверу ўнутры яго рэжыму, але было б недарэчна рабіць выснову пра хуткі канец, — піша прафесар еўрапейскіх даследаванняў Оксфардскага ўніверсітэта Цімаці Гартан Эш для Еўрапейскай рады па міжнародных адносінах (пераклад — сайт Charter97.org).
Што могуць зрабіць дэмакратычныя краіны ў Еўропе і па-за ёй, дык гэта распрацаваць стратэгію супрацьдзеяння яго знешнім амбіцыям. Вось няпоўны спіс з васьмі элементаў такой стратэгіі.
1. Вызначыць выразную стратэгічную мэту і рамкі супрацьдзеяння
Заходнім краінам прапануецца ясна сфармуляваць, што менавіта лічыцца поспехам у супрацьстаянні з Расіяй. Ідзе гаворка не толькі пра ваенную перамогу ва Украіне, але і пра недапушчэнне пашырэння расійскага ўплыву ва Усходняй Еўропе, падрыву НАТА і аслаблення ЕС. Выразная мэта дазваляе сінхранізаваць палітычныя, эканамічныя і ваенныя крокі розных краін і пазбегнуць разрозненых і ўзаемна супярэчлівых рашэнняў.
2. Працягваць падтрымку Украіны на доўгатэрміновай аснове
Украіна разглядаецца як ключавы элемент стрымлівання Расіі. Падтрымка павінна ўключаць ваенную дапамогу, фінансавую стабілізацыю і аднаўленне эканомікі. Нават у выпадку спынення агню важна прадухіліць унутраную дэстабілізацыю краіны, якая магла б сыграць на руку Маскве. Асобны акцэнт робіцца на інтэграцыі Украіны ў еўрапейскія структуры, найперш у ЕС, як на фактары ўстойлівасці.
3. Узмацніць эканамічны ціск на Расію
Прапануецца далейшае ўзмацненне санкцый, асабліва ў энергетычным сектары, які застаецца асноўнай крыніцай даходаў Крамля. Важным элементам становіцца барацьба з абыходнымі схемамі экспарту нафты, уключаючы так званы «ценявы флот». Таксама разглядаюцца меры па абмежаванні доступу Расіі да тэхналогій і фінансавых рынкаў, каб зменшыць яе здольнасць фінансаваць ваенныя дзеянні.
4. Умацаваць стрымліванне на ўсходнім флангу НАТА
Еўропе неабходна павысіць гатоўнасць да магчымых абмежаваных ваенных правакацый з боку Расіі. Гэта ўключае ўзмацненне ваеннай прысутнасці, каардынацыю паміж краінамі НАТА і стварэнне рэгіянальных абаронных фарматаў. Мэта — зрабіць любую патэнцыйную агрэсію занадта рызыкоўнай і дарагой для Масквы, нават калі гаворка ідзе пра невялікія тэрыторыі або лакальныя інцыдэнты.
5. Развіваць еўрапейскую абаронную самастойнасць
Паколькі роля ЗША ў еўрапейскай бяспецы можа паступова змяншацца, Еўропе неабходна развіваць уласныя ваенныя магчымасці. Гэта ўключае інвестыцыі ў ўзбраенні, разведку, лагістыку і сістэмы кіравання. Асобная ўвага надаецца здольнасці дзейнічаць без крытычнай залежнасці ад амерыканскіх тэхналогій і інфраструктуры, што патрабуе часу і значных рэсурсаў.
6. Супрацьдзейнічаць гібрыдным пагрозам Расіі
Расія актыўна выкарыстоўвае кібератакі, інфармацыйныя кампаніі і палітычны ўплыў, каб аслабіць еўрапейскія грамадствы. У адказ прапануецца ўмацаванне кібербяспекі, кантроль за дэзінфармацыяй і абарона дэмакратычных інстытутаў. Таксама абмяркоўваецца магчымасць больш актыўных адказных дзеянняў у кіберпрасторы ў межах міжнароднага права.
7. Падтрымліваць дыялог з рознымі групамі ўнутры і па-за межамі Расіі
Гаворка ідзе не толькі пра кантакты з Крамлём, але і пра ўзаемадзеянне з расійскай элітай, бізнес-супольнасцю, прафесійнымі коламі і эміграцыяй. Мэта — фармаваць уяўленне пра магчымыя альтэрнатыўныя адносіны з Расіяй у будучыні. Гэта разглядаецца як доўгатэрміновая стратэгія ўплыву, якая можа стаць важнай у момант палітычных зменаў унутры краіны.
8. Захоўваць палітычнае адзінства і стратэгічнае цярпенне Захаду
Адзін з ключавых фактараў — устойлівасць саміх заходніх дэмакратый. Эканамічная стабільнасць, унутраная згуртаванасць і давер да інстытутаў важнейшыя за кароткатэрміновыя рашэнні. Лічыцца, што час гуляе на баку ўстойлівых сістэм, таму галоўная задача — не разбурыць уласную мадэль у спробе хутка перамагчы праціўніка.