Фінляндыя хоча спагнаць з Расіі і «Газпрама» больш за €25 мільярдаў
- 22.11.2026, 23:05
Ідзе пра даўгі па справах Uniper, ЮКОСа і «Нафтагаза».
Фінляндыя хоча спагнаць з Расіі і «Газпрама» больш за 25 млрд еўра па трох рашэннях міжнародных арбітражных судоў аб кампенсацыі шкоды, паведамляе Yle.
Найбуйнейшая частка патрабаванняў — каля 16,4 млрд еўра — прыпадае на «Газпрам экспарт». Яна звязаная са спыненнем паставак нямецкай Uniper і іншым еўрапейскім спажыўцам у 2022 годзе. У чэрвені 2024-га Стакгольмскі арбітраж абавязаў расійскую манаполію выплаціць энергакомпаніі больш за 13 млрд еўра за парушэнне кантракту. У «Газпрам экспарце» прэтэнзіі адхілялі. Пры гэтым Uniper ужо атрымала больш за 130 млн еўра з прысуджанай сумы.
Яшчэ каля 9,2 млрд еўра спрабуюць спагнаць непасрэдна з расійскай дзяржавы па двух іншых справах. Прыблізна 4,3 млрд еўра патрабуе люксембургская Yukos Capital — былы падраздзел нафтавай кампаніі ЮКОС, прызнанай банкрутам і ліквідаванай у 2007 годзе. У 2021 годзе міжнародны арбітраж у Швейцарыі пастанавіў, што Расія незаконна экспрапрыявала пазыкі, выдадзеныя Yukos Capital мацярынскай кампаніі. Генпракуратура РФ назвала рашэнне незаконным і заявіла, што ў гэтага суда не было паўнамоцтваў разглядаць спрэчку.
Астатніх 4,9 млрд еўра дамагаюцца ўкраінскі «Нафтагаз» і яго даччыныя кампаніі. У красавіку 2023 года арбітраж у Гаазе абавязаў Расію выплаціць ім больш за $5 млрд за актывы ў Крыме, нацыяналізаваныя пасля анексіі паўвострава ў 2014 годзе. Масква не ўдзельнічала ў разглядзе, паколькі не прызнае юрысдыкцыю арбітражу па гэтай спрэчцы.
Па ацэнцы Yle, цалкам спагнаць гэтыя сумы ў Фінляндыі наўрад ці атрымаецца: там у Расіі і «Газпрама» няма такой колькасці актываў. Раней па патрабаванні «Нафтагаза» рэспубліка ўжо арыштавала маёмасць РФ на дзясяткі мільёнаў еўра, у тым ліку нерухомасць і грашовыя сродкі. Аднак у пачатку лістапада Апеляцыйны суд Хельсінкі прыпыніў новыя арышты.
Гэта адбылося пасля таго, як апеляцыйны суд у Нідэрландах прызнаў, што гаагскі арбітраж не меў юрысдыкцыі ў дачыненні да значнай часткі актываў «Нафтагаза», за якія была прысуджаная кампенсацыя. Раней накладзеныя арышты пакуль застаюцца ў сіле.
Расія аспрэчвае арбітражныя рашэнні і спробы прывесці іх у выкананне ў судах Фінляндыі і іншых краін. Да завяршэння разгляду арыштаваная маёмасць не можа быць прададзеная. Паводле выдання, Yukos Capital і «Нафтагаз» дамагаюцца спагнання тых жа сум і ў іншых дзяржавах.