Выбары пакалення TikTok

Ці змогуць маладыя дэмакраты адабраць у Трампа Кангрэс на прамежкавых выбарах?

Дональд Трамп падвёў рэспубліканцаў да прамежкавых выбараў у Кангрэс 3 лістапада з багажом, у які ўвайшлі дызель па рэкорднай цане, падаражэлыя прадукты і войны, якім не відаць канца. Рэйтынг прэзідэнта, паводле апытанняў, падае, а ў дэмакратаў тым часам набірае моц новае пакаленне. Адразу шэраг маладых палітыкаў разлічваюць атрымаць перамогу ў сваіх штатах і адабраць у рэспубліканцаў, хоць бы часткова, кантроль над Кангрэсам.

Рэферэндум па палітыцы Трампа

Прамежкавыя выбары — гэта лакмусавая паперка першых двух гадоў кіравання прэзідэнта. Дональд Трамп у 2024 годзе перамог не толькі на сваіх выбарах: яго партыя атрымала кантроль над абедзвюма палатамі Кангрэса ЗША. На працягу апошніх 22 месяцаў прэзідэнт меў практычна поўны кантроль над тым, што будзе рабіць яго краіна. І, паводле апытанняў, звычайныя амерыканцы не згодныя з кірункам, у якім іх вядзе Дональд Трамп. Паводле дадзеных агрэгатара сацыялагічных даследаванняў Silver Bulletin на 30 кастрычніка, працу прэзідэнта адобраюць 37,3% амерыканцаў, не адобраюць — каля 60%.

Праблемы з даступнасцю жытла, ростам цэн на бензін (за год ён падаражэў на 34%, паводле Бюро працоўнай статыстыкі), а таксама прыпыненая, але не завершаная вайна з Іранам падштурхоўваюць многіх рэспубліканцаў і нейтральных выбарцаў галасаваць за дэмакратаў. Як піша The New York Times, Рэспубліканская партыя губляе галасы перадусім якраз з-за эканамічнага крызісу і росту кошту жыцця.

Пры гэтым, як лічыць амерыканістка Александра Філіпенка, чаканы рост прадстаўніцтва дэмакратаў у Кангрэсе не варта запісваць ім у заслугу. «Мне здаецца, тут заслуга незалежных выбарцаў, якія менш гатовыя аддаваць свой голас за кагосьці проста з-за назвы партыі. У дэмакратаў няма нейкай уражальнай прапановы па заканадаўчых ініцыятывах, якая б нешта змяніла. І няма поспехаў у асобных штатах, пра якія можна было б казаць на федэральным узроўні. Затое ёсць шмат няўдалых прапановаў Дональда Трампа. Плюс пэўная інэртнасць кансерватыўных выбарцаў», — распавядае «Новая-Еўропа» Філіпенка.

Сацапытанні прадказваюць, што Трамп страціць Палату прадстаўнікоў і можа таксама пазбавіцца кантролю над Сенатам. У бітве за яго ўсё будзе вырашаць пара вагаючыхся штатаў, у многіх з якіх дэмакратаў прадстаўляюць зусім новыя твары.

Пад наглядам Сандэрса і Абамы

Надпіс «Гэта не павінна быць так складана», пасля чаго ідуць заявы пра медыцыну, якая павінна быць больш даступнай, і арэнду жытла, якая павінна быць таннейшай. На фоне гучыць рэп-трэк пра перавагу над фэйкавымі канкурэнтамі і адмову «ад пустых размоў». Усё гэта — дынамічна змантаваны ролік, галоўным героем у ім паўстае Абдул Эль-Сайед — кандыдат у сенатары ад штата Мічыган. Ягоны акаўнт у TikTok — там ужо больш за паўтара мільёна падпісчыкаў — бадай, галоўная платформа, праз якую будучыя выбарцы даведваюцца пра гэтага палітыка.

Эль-Сайед — адносны навічок у амерыканскай палітыцы. Паводле адукацыі ён лекар (медыцынскі дыплом атрымаў у Калумбійскім універсітэце, другую доктарскую ступень — у Оксфордзе), кіраваў службамі аховы здароўя Дэтройта і акругі Уэйн. Аднак цяпер ён спрабуе стаць першым мусульманскім сенатарам у гісторыі ЗША.

Рэлігія і імя Эль-Сайеда зрабілі яго мішэнню для Дональда Трампа, які вельмі хоча вярнуць кантроль над Мічыганам, прадстаўленым у Сенатзе ЗША дэмакратамі. На мітынгу 25 кастрычніка Трамп назваў Эль-Сайеда «джыхадзістам» і членам групоўкі «Браты-мусульмане» (у шэрагу краін прызнаная тэрарыстычнай), а яго імя дэманстратыўна перайначвае: у сацсетцы Truth Social называў яго «Мухамедам», а на мітынгу — «Абдулам Мухамедам».

У адказ на гэта падтрымаць кандыдатуру Эль-Сайеда ў Мічыган прыехалі сенатар, дэмакратычны сацыяліст Берні Сандэрс і экс-прэзідэнт ЗША Барак Абама. З абодвума, дарэчы, Эль-Сайед запісаў адразу некалькі TikTok-відэа. На адным з іх Абама ў запаволенай здымцы вітае кандыдата ў сенатары ад Мічыгана, а затым крытыкуе падатковыя льготы для найбольш багатых амерыканцаў. Абама звяртаецца да гледачоў: «Не асвіствуйце. Галасуйце! Яны не чуюць, як вы свісціце. Яны чуюць, як вы галасуеце».

Адбіраючы рэспубліканскія цвярдыні

Больш за 400 млн долараў — столькі, паводле AdImpact, да канца кастрычніка сышло на рэкламу ў падтрымку двух кандыдатаў у сенатары ад Тэхаса толькі за агульную кампанію: 274,1 млн — на баку рэспубліканца, 133,4 млн — на баку дэмакрата. З улікам праймерыз — 544,5 млн: гэта самая дарагая гонка ў гісторыі, калі не лічыць прэзідэнцкіх. А ўсё таму, што ўпершыню з 1988 года традыцыйна чырвоны Тэхас можа абраць сенатара-дэмакрата.

Джэймсу Таларыка — усяго 37 гадоў. У адрозненне ад Эль-Сайеда, яго нельга назваць прадстаўніком больш левага крыла ўнутры Дэмпартыі. Пры гэтым ён таксама робіць асноўны ўпор сваёй кампаніі на кошце жыцця і карупцыі ў Рэспубліканскай партыі. Рэкламу з ягоным тварам круцяць нават па-за межамі Тэхаса, а ў TikTok-акаўнта Таларыка ўжо больш за 2 млн падпісчыкаў. Ягоны самы папулярны ролік, які набраў 15,8 млн праглядаў, крытыкуе мільярдэраў, а таксама абараняе трансгендараў, мусульман і імігрантаў.

«Калі б эканоміка была ў парадку, ніякай блакітнай хвалі [па традыцыйным колеры Дэмакратычнай партыі. — Рэд.] не было б. І не дапамаглі б ні TikTok, ні традыцыйныя медыя новым кандыдатам», — адзначае ў размове з «Новай-Еўропай» Александра Філіпенка.

Цікавай выглядае і інтрыга вакол Аёвы. Два гады таму Трамп з лёгкасцю забраў гэты штат: дэмакратка Камала Харыс адстала ад яго на 13 працэнтных пунктаў. Гэта не было сюрпрызам. Рэспубліканцы даўно дамінуюць у пераважна беднай і аграрнай Аёве. Губернатарская пасада не была за прадстаўніком Дэмакратычнай партыі апошнія 15 гадоў. Аднак на гэтых выбарах сітуацыя выглядае інакш.

Робу Сэнду — 44 гады. Яго слоган у многім падобны да лозунгаў іншых маладых дэмакратаў: «Не чырваней і не блакіцей, а лепей і праўдзівей». Сэнд — не навічок у палітычным полі, аднак усю сваю кар’еру правёў у Аёве, дзе працаваў дзяржаўным аўдытарам. Досвед памочніка генеральнага пракурора штата таксама дапамагае Сэнду выбудаваць вакол сябе вобраз палітыка, які змагаецца з карупцыяй і лабізмам.

Яго сацыяльныя сеткі не такія раскручаныя, як у Таларыка і Эль-Сайеда, аднак у пастах і роліках значна часцей фігуруюць звычайныя жыхары Аёвы. Сэнд будуе сваю ідэнтычнасць вакол палітыкі малых спраў і нізавога руху. У адным з нядаўніх ролікаў ён проста абмяркоўвае мясцовую піцу. На заднім плане бачна, што робіць ён гэта падчас акцыі ў падтрымку сваёй кандыдатуры.

«Мамданізацыя» амерыканскай палітыкі

Эль-Сайед, Таларыка і іншыя прадстаўляюць новую хвалю ў амерыканскай палітыцы. Усё больш маладых дэмакратаў робяць упор на сацыяльныя сеткі і папулісцкія заявы, звернутыя да тых, хто не можа дазволіць сабе жыць камфортна ў сучаснай Амерыцы. Многія з іх, як лічаць эксперты, чэрпаюць натхненне ў перамозе Зохрана Мамдані. Выбарчая кампанія былога рэпера змагла прыцягнуць увагу ўсяго свету.

Зохран Мамдані заваяваў пасаду мэра Нью-Ёрка дзякуючы сваёй актыўнай працы з выбарцамі на вуліцах і ў інтэрнэце. У пэўны момант пасты Мамдані былі ў стужках людзей, якія нават не жывуць у ЗША. У мэра Нью-Ёрка каля 3,7 млн падпісчыкаў у TikTok.

Пры гэтым, як адзначае Александра Філіпенка, шмат чаго са свайго палітычнага арсеналу Мамдані пазычыў у Трампа. «Гэта абсалютна трампаўскі падыход да палітыкі. Стаўка на адмову ад традыцыйных медыя і пошук новых спосабаў зносін з людзьмі. Ператварэнне палітыкі ў шоу, арыентацыя на шчырае і адкрытае зносіны з выбарцамі і ператварэнне ўсяго ў нейкі рэйджбэйт. Той жа Эль-Сайед у адказ на каментары Трампа высмейвае прэзідэнта. Ён не як Абама, які гаворыць толькі пра палітыку: ён каментуе ўсё», — кажа Філіпенка.

У сетцы актыўна жартуюць з падабенства Эль-Сайеда і Мамдані. Адзінае, што адрознівае двух палітыкаў, — гэта стыль адказу сваім апанентам. У той час як Мамдані заўсёды захоўвае ўсмешку, кандыдат у сенатары ад Мічыгана не саромеецца больш рэзка адказваць сваім апанентам.

Левы паварот

Наколькі паспяховая тактыка пераносу палітыкі ў сацыяльныя сеткі і назад на вуліцы, пакажуць вынікі галасавання 3 лістапада. Аднак ужо цяпер можна сказаць, што Дэмакратычная партыя ЗША пасля паразы ў 2024 годзе сур’ёзна змянілася. Ва ўмовах адсутнасці моцнага лідара адбыліся фрагментацыя партыі і ўзмацненне сацыялістычнага крыла. У яго ўвайшлі і многія маладыя палітыкі, якія будуюць сваю кандыдатуру вакол ідэй пра даступнасць жыцця і барацьбу з палітычнай элітай.

Паводле The New York Times, у гэтым цыкле ў Кангрэс балатаваліся больш за сотню кандыдатаў маладзейшых за 29 гадоў. Шмат хто з іх ішоў з больш сацыялістычнымі лозунгамі, чым традыцыйныя палітыкі-дэмакраты.

«Мы бачым, як істэблішмент Дэмакратычнай партыі пачаў рабіць большую стаўку на левае крыло. Выступ Барака Абамы ў Дэтройце з Эль-Сайедам, безумоўна, адносіцца да гэтага трэнду.

Разам з тым, гэта і жаданне, каб у выпадку перамогі Абдула побач з ім быў вобраз Абамы, а не Акасіа-Кортэс або Сандэрса. То бок гэта, з аднаго боку, стаўка на левае крыло, але і прыбіранне левага крыла да сябе», — разважае Філіпенка.

Аддзельна варта адзначыць і тое, што ў ЗША мяняецца дэмаграфія. Усё больш палітычны ландшафт краіны вызначаецца нябелымі выбарцамі. Мамдані, Эль-Сайед, Акасіа-Кортэс — усе яны прадстаўляюць этнічныя меншасці, і для гэтага электарату яны гавораць зразумелай яму мовай.

Гэты фармат — кароткія ролікі, мітынгі, насмешкі з апанента — амерыканскай палітыцы прадэманстраваў Дональд Трамп. Ужо 4 лістапада стане ясна, ці змаглі дэмакраты абярнуць яго ўрокі супраць яго самога.

Кірыл Букецеў, «Новая газета. Еўропа»

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]