У Іраку раскопалі вавілонскі мост, якому 3800 гадоў

Адна з найважнейшых знаходак — цагліна з надпісам, які змяшчае імя цара Сіна-іддінама.

Французскія і ірацкія археолагі, якія працуюць у старажытным горадзе Ларса на поўдні Ірака, ачышчаюць рэшткі моста, пабудаванага над буйным водным каналам прыкладна 3800 гадоў таму, піша New Voice.

Збудаванне, размешчанае ў горадзе, які служыў ключавым палітычным і эканамічным цэнтрам у старававілонскі перыяд, вылучаецца сваімі апорамі з абпаленай цэглы і цагляным блокам з высечаным імем цара Сіна-іддінама, паведамляе Arkeo News.

10 лістапада 2026 года Ірацкі дзяржаўны савет па старажытнасцях і спадчыне абнародаваў вынікі прац, праведзеных у Ларсе (правінцыя Дзі-Кар). Французская археалагічная місія пад кіраўніцтвам Рэжыса Валле у супрацоўніцтве з ірацкімі экспертамі даследуе мост, размешчаны на Вялікім канале ва ўсходняй частцы старажытнага горада. Паколькі раскопкі працягваюцца, даследчыкі спадзяюцца атрымаць дадатковыя звесткі пра транспартныя сістэмы і сістэмы кіравання воднымі рэсурсамі Старажытнай Месапатаміі.

Адна з найважнейшых знаходак — цагліна з надпісам, які змяшчае імя цара Сіна-іддінама. Паколькі ён кіраваў з 1849 па 1843 год да нашай эры, гэты артэфакт дапамагае датаваць прынамсі адзін этап будаўніцтва або рэканструкцыі моста. Даныя раскопак, апублікаваныя Французскай акадэміяй надпісаў і прыгожай літаратуры, пацвярджаюць, што цагліна з надпісам была знойдзена ў верхняй частцы ўсходняй апоры моста.

Цар Сін-іддінам, сын цара Нур-Адада, падчас свайго кароткага кіравання надаваў першачарговую ўвагу будаўніцтву храмаў, муроў і водных каналаў, праводзячы гэта паралельна з ваеннымі кампаніямі. У адной з захаваных царскіх надпісаў апісваецца рамонт канала, злучанага з Тыграм; гэта сведчыць пра тое, што Сін-іддінам лічыў кіраванне воднымі рэсурсамі адным з галоўных дасягненняў свайго кіравання. Сувязь моста ў Ларсе з цаглінай, якая носіць імя цара, робіць гэта збудаванне асабліва значным у кантэксце вядомых інфраструктурных праектаў правіцеля.

Вялікі канал, які праходзіў праз цэнтр Ларсы, меў шырыню каля 22 метраў. Мост забяспечваў жыццёва важныя транспартныя зносіны паміж двума берагамі канала. Даследчыкі абазначылі гэта збудаванне, размешчанае побач з гарадскім зіккуратам, як «B69».

Даследчыкі таксама ўсталявалі, што мост не быў пабудаваны за адзін этап. Папярэднія справаздачы аб раскопках указваюць на паслядоўныя этапы будаўніцтва і рэканструкцыі апор з абпаленай цэглы. Гэта сведчыць пра тое, што мост і спадарожная інфраструктура канала маглі з цягам часу перабудоўвацца, каб задаволіць змяняльныя патрэбы.

Археолагі знаходзяць нечаканыя падказкі адносна яго размяшчэння

У інфармацыі пра праект, апублікаванай даследчым падраздзяленнем CNRS, падкрэсліваецца, што сістэма каналаў адыгрывае ключавую ролю ў разуменні гарадскога планавання Ларсы. Водныя шляхі не толькі забяспечвалі ўмовы для сельскагаспадарчай вытворчасці, але і служылі важнай часткай транспартнай сеткі і эканамічнага жыцця горада. Яскравым прыкладам гэтай сістэмы з’яўляецца мост праз Вялікі канал. Яго размяшчэнне і цагляная архітэктура дапамагаюць даследчыкам зразумець інжынерныя рашэнні, прызначаныя для прадухілення сітуацыі, калі шырокія водныя шляхі перашкаджалі б перамяшчэнню ўнутры горада.

Яшчэ адно з буйных збудаванняў, якія даследуе французская каманда, размешчана каля храма Эбаббар, прысвечанага богу сонца Шамашу. Гэты комплекс плошчай каля 7250 квадратных метраў лічыцца Гіпарам — храмам-рэзідэнцыяй, дзе жылі жрыцы Шамаша, хоць канчаткова гэта яшчэ не пацверджана. У іншай частцы горада даследчыкі выявілі рэшткі вялікай рэзідэнцыі, якая ўтрымлівала архіўныя таблічкі, звязаныя з Этэллумам — высокапастаўленым чыноўнікам. Гэтыя знаходкі даюць важныя даныя для аналізу ўзаемасувязяў паміж палітычнай адміністрацыяй, рэлігійнымі ўстановамі і гарадскім жыццём у Ларсе.

Работы на мосце праз Вялікі канал працягваюцца. Паводле слоў ірацкіх чыноўнікаў, археолагі расчысцілі прыблізна палову канструкцыі. Далейшае даследаванне астатняга ўчастка можа паспрыяць больш дэталёваму разуменню архітэктурнага плана моста і розных этапаў яго будаўніцтва.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]