Грынкевіч адказаў Лукашэнку
1- Валерый Карбалевіч
- 14.10.2026, 13:21
- 2,524
НАТА зацвердзіла план дзеянняў.
Новая стратэгія НАТА паказвае, што ў выпадку вайны з Расіяй ваенныя аб’екты на тэрыторыі Беларусі таксама могуць стаць аб’ектамі абстрэлаў. Нягледзячы на мірную рыторыку Лукашэнкі, яго ваенны саюз з Масквой стварае для краіны ўсё большую небяспеку.
Сумнеўны вобраз
Апошнім часам дзяржаўная прапаганда Беларусі прыкладае вялікія намаганні, каб замацаваць вобраз краіны як вострава міру, бяспекі і спакою. Заяўляецца, што мірнае неба сярод ваенных катаклізмаў у свеце — гэта цяперашні вобраз краіны. Менавіта ў гэтым ключы гучаць заявы беларускіх чыноўнікаў. Нядаўна міністр замежных спраў Максім Рыжанкоў заявіў пра гатоўнасць краіны аднавіць каналы ваеннай сувязі з НАТА, вярнуцца да механізмаў праверкі, ранняга папярэджання і іншых мер па забеспячэнні празрыстасці ў ваеннай сферы.
У той жа час Аляксандра Лукашэнку прадстаўляюць як гаранта міру. Прымаюцца нават спробы рыторыкава дыстанцавацца ад Расіі. Падчас сустрэчы ў Мінску з кіраўнікамі ўрадаў краін ЕАЭС 2 кастрычніка Лукашэнка прызнаў, што пазіцыя Беларусі адносна вайны ва Украіне не цалкам супадае з расійскай:
«Я прэзідэнту Пуціну адкрыта пра гэта сказаў: у мяне ёсць сваё разуменне асобных аспектаў канфлікту ва Украіне».
Афіцыйны Мінск таксама дэманструе свае міратворчыя намаганні па дасягненні перамір’я ў вайне Расіі супраць Украіны. Лукашэнка прапануе сябе ў якасці пасрэдніка, заклікаючы да правядзення мірных перамоваў у беларускай сталіцы.
Мішэнь за саюз з Расіяй
Аднак выступ Вярхоўнага галоўнакамандуючага сіламі НАТА ў Еўропе Аляксуса Грынкевіча на Варшаўскім форуме бяспекі 12 кастрычніка павінен прымусіць задумацца. Па яго словах, тры месяцы таму НАТА зацвердзіла план дзеянняў на выпадак расійскай агрэсіі супраць еўрапейскіх членаў Паўночнаатлантычнага альянсу.
Паводле The Wall Street Journal, гэты план прадугледжвае нанясенне удараў ракетамі вялікай далёкасці па расійскіх камандных пунктах і аб’ектах СПА ў Калінінградскай вобласці, Санкт-Пецярбургскай вобласці і Беларусі.
Логіка кіраўніцтва НАТА зразумелая. Цяжка ўявіць сабе расійскі напад на Польшчу і краіны Балтыі без выкарыстання беларускай тэрыторыі, бо Беларусь мяжуе з усімі гэтымі краінамі. Расія ўжо выкарыстала беларускую тэрыторыю для ўварвання ва Украіну ў 2022 годзе, таму такі сцэнар у рэгіёне ўспрымаецца сур’ёзна.
Грынкевіч не раскрыў вялікай ваеннай таямніцы. У заходніх ваенных колах з 1990-х гадоў Беларусь успрымаецца найперш як ваенны саюзнік Расіі.
Дарэчы, менавіта так Беларусь успрымалася і ў Крамлі. Вядома, што з часоў Барыса Ельцына расійскія сілавікі былі самымі надзейнымі лабістамі Лукашэнкі ў Расіі. З самага стварэння так званай Саюзнай дзяржавы ваенны складнік адыгрываў вельмі важную ролю ў працэсе беларуска-расійскай інтэграцыі.
Хоць у 2010-я гады, асабліва пасля анексіі Крыму Расіяй, Лукашэнка спрабаваў пазбягаць цеснага ваеннага ўзаемадзеяння з Расіяй, супраціўляючыся стварэнню паўнавартаснай расійскай ваеннай базы ў Беларусі, ён заяўляў, што гэта немэтазгодна і што яе варта будаваць далей ад межаў з дзяржавамі-членамі НАТА, каб яна не была знішчаная.
Цесны ваенны саюз пасля 2020 года
Але 2020 год, а асабліва пачатак вайны Расіі супраць Украіны, радыкальна змянілі ўсё. Напад на ўкраінскую тэрыторыю адбываўся з тэрыторыі Беларусі. Да восені 2022 года Расія працягвала абстрэльваць Украіну адсюль. Міжнародныя арганізацыі асудзілі ўдзел Беларусі ў расійскай агрэсіі супраць Украіны, уключна з выкарыстаннем беларускай тэрыторыі для расійскага ўварвання.
У цэлым Беларусь і Расійская Федэрацыя заключылі каля чатырох дзясяткаў міжнародных пагадненняў, скіраваных на каардынацыю сумесных дзеянняў у ваеннай сферы. Больш як 40 пагадненняў рэгулююць ваенна-тэхнічнае супрацоўніцтва паміж дзвюма дзяржавамі. Дзейнічаюць сумесная Рэгіянальная групоўка войскаў і Адзіная рэгіянальная сістэма СПА. Штогод праводзяцца сумесныя ваенныя вучэнні. На тэрыторыі Беларусі размешчаныя два расійскія ваенныя аб’екты: радыёлакацыйная станцыя «Волга» («Баранавічы») і вузел сувязі 43-га ваенна-марскога флоту («Вілейка»).
2 сакавіка 2021 года міністэрствы абароны дзвюх краін падпісалі пяцігадовую праграму стратэгічнага партнёрства. Таксама дасягнутая дамоўленасць аб стварэнні трох сумесных цэнтраў ваеннай падрыхтоўкі. У лістападзе 2021 года была абноўленая Ваенная дактрына Саюзнай дзяржавы.
Узаемныя абавязанні па падтрымцы саюзніка ў выпадку знешняй агрэсіі замацаваныя ў шэрагу дакументаў, прынятых і падпісаных Беларусьсю і Расіяй у межах Саюзнай дзяржавы. Акрамя таго, такія абавязанні змешчаныя ў пагадненнях у межах АДКБ. У 2024 годзе Мінск і Масква падпісалі Дамову аб узаемных гарантыях бяспекі.
Пад гучны прапагандысцкі шум яны абвясцілі пра размяшчэнне расійскай тактычнай ядзернай зброі і ракетнага комплексу «Арэшнік» на тэрыторыі Беларусі.
Усё гэта адбываецца на фоне эскалацыі вайны Расіі супраць Украіны і яе канфрантацыі з Еўропай. Масква ўсё часцей пагражае еўрапейскім краінам ядзернай зброяй. Расія павышае стаўкі і распальвае напружанасць.
Словы не супадаюць са справамі
Беларускае кіраўніцтва спрабуе манеўраваць у гэтых умовах. З аднаго боку, праводзяцца бясконцыя ваенныя вучэнні, праверкі баявой гатоўнасці розных падраздзяленняў, падрыхтоўка рэзервістаў у межах тэрытарыяльнай абароны і г. д. І ўсё гэта на фоне паўтарэння тэзісаў расійскай прапаганды пра агрэсіўны Захад.
З другога боку, Лукашэнка пастаянна запэўнівае ў сваёй мірналюбнай натуры. На сустрэчы 13 кастрычніка ён заявіў:
«Мы рыхтуемся да вайны, каб яе пазбегнуць. Ні на каго мы нападаць не збіраемся, як апошнім часам у сродках масавай інфармацыі нашы заходнія “сябры” разгарнулі кампанію, што Расія нападзе на краіны Балтыі, магчыма на Польшчу, з тэрыторыі Беларусі і разам з Беларуссю».
Аднак заходнія суседзі глядзяць не на словы, а на справы. З’яўляецца ўсё больш фактаў, якія сведчаць, што Расія вядзе «гібрыдную вайну» супраць Еўропы, а Беларусь ёй у гэтым дапамагае. Пра гэта, у прыватнасці, сведчаць новыя абвінавачанні Латвіі на адрас Беларусі ў сувязі з інцыдэнтам на агульнай мяжы. 13 кастрычніка Лукашэнка адхіліў абвінавачванні ў пранікненні ўзброенай групоўкі з беларускай тэрыторыі.
З ростам ваенна-палітычнай напружанасці ва Усходняй Еўропе суб’ектнасць Беларусі як незалежнага геапалітычнага гульца змяншаецца. Яна разглядаецца як адзінае цэлае з Расіяй. А Лукашэнка, кажучы пра «нашу агульную Радзіму ад Брэста да Уладзівастока», толькі ўзмацняе падобныя ўяўленні. Таму ў выпадку расійскай агрэсіі супраць НАТА ваенныя аб’екты на тэрыторыі Беларусі могуць стаць мішэнню адказных удараў.
У выніку палітыкі Лукашэнкі Беларусь стала закладніцай агрэсіўных расійскіх імперскіх амбіцый.
Валерый Карбалевіч, «Радыё Свабода»