Украінскі лётчык расказаў, чаму сутыкнуліся два расійскія самалёты

У расійскай авіяцыі пачаліся сур'ёзныя праблемы.

За апошнія дні Расія панесла адразу некалькі страт у баявой авіяцыі. У Курскай вобласці сутыкнуліся два знішчальнікі Су-35С. На авіябазе ў Таганрогу украінскія дроны знішчылі верталёт Мі-8 і пашкодзілі Мі-35. Напярэдадні аператары ГУР таксама паразілі расійскі самалёт, меркавана Су-24, у акупаваным Крыме.

Што магло адбыцца з двума Су-35С у Курскай вобласці? Чаму расійскія знішчальнікі сутыкнуліся ў паветры?

Пра гэта сайт Charter97.org пагутарыў з палкоўнікам ЗСУ ў запасе, ваенным экспертам і лётчыкам-інструктарам Раманам Світанам:

— Хутчэй за ўсё, гэта быў палёт у складзе пары. Лётчыкі адпрацоўвалі групавую слётанасць, і нехта з расіян дапусціў тое, што называецца памылкай у тэхніцы пілотавання. Я так думаю, бо гэта самая распаўсюджаная прычына. Калі два аднаго тыпу самалёты сутыкаюцца ў паветры, найчасцей гэта адбываецца менавіта падчас палёту ў пары.

Справа ў тым, што гэта вельмі складаны палёт. Інтэрвал і дыстанцыя паміж самалётамі вельмі малыя. Асабліва, калі адпрацоўваюцца складаныя віды групавых палётаў, напрыклад паветраныя баі. Пры выкананні некаторых элементаў палёту візуальны кантакт можа губляцца, а потым аднаўляцца. Напрыклад, самалёты зайшлі ў воблачнасць, вядзёмы згубіў вядучага і пачаў шукаць яго без дакладу.

Такія моманты ўрэшце прыводзяць да ўдару аднаго самалёта аб другі. Вельмі часта гіне лётчык вядучага самалёта. Вядзёмы сочыць за вядучым, а вядучы вядзёмага візуальна не кантралюе. У выніку вядзёмы можа ўдарыць вядучага. У такіх выпадках можна страціць абодва самалёты, а лётчыкі могуць загінуць. Думаю, цяпер мы назіраем менавіта такі выпадак.

— Што магло прывесці да такой памылкі: недахоп досведу ў лётчыкаў ці стома?

— Зразумела, што ад досведу многае залежыць. Гэта сто працэнтаў. Але ў асноўным прычына ўсё ж такі ў складанасці самога групавога палёту. Ён сам па сабе вельмі складаны.

Побач знаходзяцца два самалёты, якія ляцяць на калягукавых хуткасцях. Вось уявіце сабе. Скажам, стандартныя інтэрвал і дыстанцыя складаюць 50 на 70: 70 метраў — дыстанцыя, а 50 метраў — інтэрвал. Але гэты інтэрвал можа змяншацца, асабліва пры праходжанні воблакаў. Пры дрэннай бачнасці яго спецыяльна скарачаюць. Самалёты падыходзяць блізка адзін да аднаго, лётчыкі не спраўляюцца з тэхнікай пілотавання, і адбываецца ўдар аднаго самалёта аб другі. Групавая слётанасць — гэта самы складаны від палёту. Таму такія палёты з’яўляюцца аднымі з найбольш аварыйных. Гэта датычыцца баявых, вучэбна-трэніровачных, трэніровачных і кантрольных палётаў.

Таму я лічу, што асноўная прычына менавіта ў гэтым: памылка ў тэхніцы пілотавання пры выкананні групавога палёту. Так гэта правільна называецца.

Але пакуль тое, што адбылося, застаецца загадкай. Гэта толькі мая аналітычная ацэнка, так бы мовіць. Сапраўднай прычыны пакуль ніхто не ведае.

— Апошнім часам Украіна знішчыла або пашкодзіла адразу некалькі расійскіх самалётаў і верталётаў. З чым звязаныя такія поспехі ЗСУ ў паражэнні важных цэляў на расійскіх аэрадромах?

— Перш за ўсё Сілы абароны Украіны выконваюць задачу па заваяванні перавагі ў паветры. Для гэтага, натуральна, неабходна знішчаць расійскія радыёлакацыйныя сродкі, то бок лакатары радыётэхнічных войскаў. Яны ў асноўным размешчаныя на аэрадромах.

Аэрадромы — гэта асноўнае месца размяшчэння зенітных ракетных комплексаў і аглядных лакатараў радыётэхнічных войскаў Расійскай Федэрацыі. Натуральна, адпрацоўка аэрадрома з мэтай знішчэння радыётэхнічнага абсталявання дае магчымасць зачапіць і расійскую авіяцыйную тэхніку, якая там знаходзіцца. Нашы сілы не абавязкова спецыяльна палююць менавіта за ёй. Гэта можа быць наступствам выканання асноўнай задачы па знішчэнні аэрадромнай інфраструктуры.

На аэрадромах знаходзіцца, напрыклад, армійская авіяцыя. Яна выкарыстоўвае практычна ўсе гэтыя аб’екты як тактычныя аэрадромы падскоку. Армійская авіяцыя — гэта найперш верталёты. Ёсць там і самалёты, якія часам дзесяцігоддзямі ўвогуле не ўзнімаюцца ў паветра. Асабліва старыя савецкія машыны тыпу Су-24.

Чаму? Бо яны могуць гадамі стаяць на аэрадромах у так званым рэжыме «Аўрора», то бок выкарыстоўвацца як донары запчастак. Бывае і такое. Гэтыя самалёты нават ніхто не прыкрывае, таму яны і трапляюць пад удар.

Асноўныя тыпы расійскай тактычнай авіяцыі на аэрадромах у зоне дасяжнасці трапляюцца, мякка кажучы, нячаста. Калі вы апошні раз чулі, каб на такім аэрадроме знішчылі Су-30, Су-34 або Су-35? Гэта асноўныя тыпы расійскіх баявых самалётаў.

Іх усё ж адвялі за межы далёкасці працы нашых аператыўных дронаў, то бок за межы 300-кіламетровай зоны. Там ужо знаходзяцца асноўныя аэрадромы расійскай тактычнай авіяцыі. Дасягнуць іх у аператыўным рэжыме ў нас пакуль няшмат магчымасцяў. Пад аператыўным рэжымам я маю на ўвазе прамое кіраванне, калі аператар дрона можа непасрэдна на аэрадроме абраць канкрэтную мэту. Такіх магчымасцяў у нас пакуль няма, але яны з’явяцца. Геаграфія удараў адназначна будзе пашырацца, і гэта ўжо прыносіць пэўную карысць. Мы гэта цудоўна бачым. Карысць у тым сэнсе, што для нас адкрываюцца новыя магчымасці.

Асабліва важныя некаторыя нашы тэхналагічныя прарывы. Менавіта яны даюць упэўненасць у тым, што з цягам часу мы зможам зайсці яшчэ далей і пачнём знішчаць на аэрадромах асноўныя тыпы расійскіх самалётаў, перадусім Су-34 і Су-35. Пакуль расіяне самі добра з гэтым спраўляюцца і знішчаюць уласныя самалёты падчас групавых палётаў.

— Вы сказалі, што асноўныя самалёты расійскай тактычнай авіяцыі адвялі за межы 300-кіламетровай зоны. Як неабходнасць узлятаць з больш аддаленых аэрадромаў уплывае на стан расійскай авіяцыі і яе здольнасць выконваць баявыя задачы?

— Справа ў тым, што сама баявая задача праз аддаленасць аэрадромаў не змяняецца. Ёсць, скажам, задача штодзённа скідаць па 200 КАБаў. Для выканання гэтай задачы расіяне выдзяляюць неабходную колькасць сіл і сродкаў: самалёта-гадзін, самалётаў і лётчыкаў, якія будуць задзейнічаныя.

Пасля таго як мы сваімі дронамі адціснулі расійскую авіяцыю за межы 300-кіламетровай зоны, сітуацыя змянілася. Хаця спачатку расійскую авіяцыю пачалі адганяць ракеты ATACMS. Калі ATACMS з дальнасцю да 300 кіламетраў пачалі біць па расійскіх аэрадромах, расіяне адвялі свае самалёты далей чым на 300 кіламетраў. Гэта роўна ўдвая павялічыла аб’ём сродкаў, якія даводзіцца задзейнічаць расійскай авіяцыі. Ім даводзіцца выкарыстоўваць у два разы больш самалётаў і лётнага складу. Адпаведна, у два разы павялічваецца выдатак авіяцыйнага рэсурсу самалётаў.

У самалётаў рэсурс не бясконцы. Скажам, умоўны рэсурс самалёта складае дзесяць тысяч гадзін налёту. Пасля вычарпання гэтага рэсурсу самалёт разабраюць, і ён застаецца на аэрадроме. Аттрымліваецца прыкладна як з тым Су-24, які «адмінусавалі». Ён можа стаяць там дзесяцігоддзямі, пакуль хто-небудзь не здыме з яго якую-небудзь запчастку для іншага самалёта.

Таму такі падыход для нас таксама станоўчы. Расіянам патрабуецца ўдвая больш самалётаў, лётчыкаў, авіяцыйнага рэсурсу і паліва, каб выканаць тую ж самую задачу.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]