На Зямлі ўтвараецца новы суперкантынент
2- 8.09.2026, 8:45
- 1,474
Вучоныя назвалі чатыры варыянты таго, як гэта можа адбыцца.
Вучоныя ўжо дзесяцігоддзямі ведаюць, што ўсе кантыненты Зямлі калісьці зноў з'яднаюцца, утварыўшы новы суперкантынент. Мы пачалі з Пангеі і калісьці вярнёмся да яе зноў. Ёсць некалькі сцэнарыяў, якія могуць разгарнуцца.
Даследаванні паказалі, што Пангея пачала распадацца 200 мільёнаў гадоў таму і зноў збярэцца прыкладна праз такі ж прамежак часу, піша Wion. Навуковы артыкул, апублікаваны ў часопісе Geological Magazine у 2018 годзе, прапануе чатыры варыянты таго, як гэта можа адбыцца.
1. Новапангея
Ціхі акіян зачыніцца, а Атлантычны акіян пашырыцца. Амерыкі сутыкнуцца з Усходняй Азіяй і Антарктыдай, у выніку чаго ўтворыцца вялікі масіў сушы, сканцэнтраваны пераважна ў Паўночным паўшар'і.
Районы паблізу экватара будуць спякотнымі і засушлівымі. Прыбярэжныя рэгіёны сутыкнуцца з багатымі ападкамі, але ўнутраныя тэрыторыі будуць пераважна сухімі.
Аднак, паколькі суша будзе прасцірацца ў бок больш халодных шыротаў, умераная глабальная акіянская цыркуляцыя і палярная лёдавая дынаміка працягнуць існаваць.
2. Аурыка
Ціхі і Атлантычны акіяны зачыняцца, утварыўшы суперкантынент Аурыка. Паколькі ім 200 і 180 мільёнаў гадоў адпаведна — яны старэйшыя за Індыйскі акіян, якому 140 мільёнаў гадоў, — першыя два і зачыняцца.
Унутраныя часткі кантынентаў расколюцца, зноў сабраўшы масівы сушы Зямлі ў кальцо вакол экватара. Паколькі кантынент будзе знаходзіцца паблізу экватара, «верагодна, будзе крыху цяплей і, магчыма, сушэй, чым на сённяшняй Зямлі», — адзначыў Жуан К. Дуартэ, дацэнт кафедры тэктонікі Лісабонскага ўніверсітэта ў Партугаліі, які прапанаваў гіпотэзу Аурыкі.
3. Амазія
У гэтым сцэнары Паўночны Ледавіты акіян зачыніцца, і ўсе кантыненты, акрамя Антарктыды, зсунуцца да Паўночнага полюса.
З усёй сушы на поўначы Паўднёвае паўшар'е ператворыцца практычна ў адзін велізарны акіян, за выключэннем Антарктыды.
Пры адсутнасці сушы паміж імі акіянскі канвеер, які пераносіць цяпло ад экватара да полюсаў, будзе парушаны. Полюсы стануць халаднейшымі і будуць заставацца пакрытымі лёдам круглы год.
4. Пангея Ультыма / Праксіма
Атлантычны акіян цалкам зачыніцца па меры фармавання новых зон субдукцыі. Індыйскі акіян таксама зачыніцца і стане ўнутраным морам. Амерыкі сутыкнуцца з Азіяй.
Усе кантыненты аб'яднаюцца вакол экватара, утварыўшы Пангею Ультыму. Гэта будзе выглядаць як вялікі масіў сушы ў форме кальца вакол экватара.
Які суперкантынент ператворыць сушу ў пустыню
Хоць і Аурыка, і Амазія азначаць канец пэўных відаў на сушы і ў моры, менавіта Пангея Ультыма заб'е ўсіх людзей на Зямлі. Унутраныя вобласці сушы будуць знаходзіцца за тысячы міль ад акіянскіх брызаў, а значыць, 90 працэнтаў сушы стане спякотнай і сухой пустыняй.
Сонца таксама становіцца ярчэйшым, што зробіць планету яшчэ гарачэйшай, асабліва ва ўнутраных рэгіёнах Пангеі Ультымы. Атмасфера будзе насычаная высокім узроўнем вуглякіслага газу ад шматлікіх вулканічных вывяржэнняў, выкліканых тэктанічнымі рухамі.
Тэмпературы дасягнуць 40–70°C, і толькі ад 8 да 16 працэнтаў плошчы зямной сушы застануцца прыдатнымі для жыцця млекакормячых. Без ветру і пры моцнай спёцы чалавечае цела не зможа аддаваць цяпло. Гэта штурхне Зямлю за межы фізіялагічнай цеплавой мяжы для жыцця млекакормячых, выклікаўшы масавае выміранне.
Добрая навіна ў тым, што нікога з нас тут ужо не будзе, калі гэта здарыцца — больш чым праз 200 мільёнаў гадоў. Аднак да таго часу, магчыма, ужо пачнецца новы жыццёвы цыкл з відамі, якія змогуць прыстасавацца да новага свету.