Борт з талібамі ў Мінску: што хавае Лукашэнка?

Прапаганда замоўчвае падрабязнасці візіту.

Дэлегацыя Афганістана ў складзе 13 чалавек наведала Беларусь. У афіцыйных крыніцах сцвярджаецца, што па запрашэнні Мінска прыбылі талібы, каб узяць удзел у працы Сумеснай камісіі па эканамічным і гандлёвым супрацоўніцтве паміж дзвюма краінамі.

Нагадаем, папярэдняя сустрэча ў Мінску адбылася ў лютым 2026 года. Тады МЗС кантактаваў з прадстаўнікамі Нацыянальнай карпарацыі развіцця Афганістана на тэму «актывізацыі кантактаў», а міжнародныя медыі адзначалі, што рэжым Лукашэнкі не бачыць нічога заганнага ў дыялогу з «Талібанам».

Гэтым разам групу ўзначаліў міністр сельскай гаспадаркі, ірыгацыі і жывёлагадоўлі Маўлаві Атаулла Амары. Таксама ў дэлегацыі былі прадстаўнікі ўрада, дзяржаўных кампаній, ведамстваў транспарту і грамадзянскай авіяцыі, фінансаў, замежных спраў і гандлю Афганістана.

У чым рэжым Лукашэнкі бачыць для сябе выгаду ад гэтых адносін, ці не баіцца беларуская ўлада іх таксічнасці, і што можа быць патрэбна Афганістану ў нашай краіне?

На думку гісторыкіні і палітолагіні Разы Турарбекавай, пытанні рэпутацыі беларускія ўлады хвалююць мала:

— Цяжка сапсаваць імідж, якога няма, — адзначыла экспертка ў эфіры «Еўрарадыё». — Але тут, па-першае, я хацела б адрозніваць талібаў, іхні рэжым ад афганскага народа. Як мы аддзяляем беларусаў ад рэжыму Лукашэнкі.

Сёння Афганістан знаходзіцца ў вельмі складаных умовах. З-за міжнароднай ізаляцыі, з-за таго, што з імі ніхто не хоча мець справу, і, вядома, з-за ўнутранай сітуацыі — у іх фактычна гуманітарная катастрофа.

Талібам складана кіраваць краінай, пры гэтым палове насельніцтва — жанчынам — яны забаранілі працаваць, зыходзячы з радыкальнай ісламісцкай дактрыны, плюс праблема з няграматнасцю, таму ім патрэбныя замежныя спецыялісты.

І яны вымушаныя на дыпламатычным фронце змагацца, калі не за прызнанне, дык за ўсталяванне хоць нейкіх працоўных адносін. Куды могуць, туды і пранікаюць.

Зрух нумар адзін у гэтым плане, не вельмі добры, — з Расіяй, дзе «Талібан» перасталі прызнаваць тэрарыстычнай арганізацыяй і вядуць з імі нават ваенна-тэхнічнае супрацоўніцтва. Нядрэнныя працоўныя адносіны ў талібаў наладжаныя з Кітаем, які бярэ ўдзел у распрацоўцы шэрагу важных радовішчаў.

Пры гэтым з інфраструктурнымі праектамі, з іх развіццём ёсць вельмі вялікія пытанні. Бо рух «Талібан» прызнаны тэрарыстычнай арганізацыяй шэрагам вядучых дзяржаў свету, уключна з ЗША. Хоць нядаўна талібы звярталіся да Дональду Трампу з прапановай вярнуцца ў Афганістан — як я разумею, ідзе гаворка пра тэхнічную дапамогу.

Нават у Бруселі іх нядаўна прымалі, хоць у сувязі з гэтым быў скандал і гарачыя дэбаты ў Еўрапарламенце, і некаторыя еўрадэпутаты прасілі прабачэння ў афганскіх жанчын.

А што талібам спатрэбілася ў Мінску? Па-першае, кажа Роза Турарбекава, гэта адно з нямногіх месцаў, дзе іх заўсёды прымаюць. Па-другое, іх не проста прымаюць, але ніколі не прызнавалі тэрарыстычнай арганізацыяй (пра гэта Лукашэнка нагадаў яшчэ ў 2021 годзе, пасля імклівага прыходу талібаў да ўлады).

Але яшчэ да гэтага ў дзвюх краін, нагадвае экспертка, пачалі развівацца адносіны пры актыўным удзеле Узбекістана:

— Я дакладна ведаю, што ўзбекі надалі сваю інфраструктуру, і беларускія тавары ў пэўнай колькасці траплялі ў Афганістан да 2021 года. Таму нашы тавары ім вядомыя, знаёмыя — і яны хацелі б і далей гэта атрымліваць. Вось і прыехала вялікая дэлегацыя на чале з міністрам сельскай гаспадаркі. Але, што цікава, у яе ўвайшлі і намеснікі кіраўнікоў усіх ключавых ведамстваў, уключаючы МЗС і Міністэрства фінансаў.

Сёння, як мы ведаем, Узбекістан зноў прыйшоў у Беларусь: прыехалі працоўныя мігранты, узбекскі бізнес зацікаўлены ў сферы сельскай гаспадаркі, адкрыліся ўзбекскія гандлёвыя дамы ў Гродне і Мінску. Магчыма, за ўзбекамі пацягнуліся і афганцы.

Але яшчэ больш цікавы момант, падкрэсліла Турарбекава, — маўчанне прапаганды: ні інфармацыйнае дзяржаўнае агенцтва БЕЛТА, ні прэс-служба Саўміна, ні МЗС Беларусі не паведамлялі пра сустрэчу з афганскім бокам. Здавалася б, навошта сакрэтнасць, калі нават Еўропа з прагматычных меркаванняў пачынае дыялог з такімі адыёзнымі групамі, што прыйшлі да ўлады ў Афганістане? І вось гэта — вялікае пытанне.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]