З логікай у лукашыстаў бяда

Што стаіць за «пашырэннем супрацоўніцтва» Мінска і Геленджыка?

Пасля атакі на аўтобус з беларусамі, якія ехалі з Рэчыцы ў расійскі Геленджык у спартыўна-аздараўленчы лагер, думалася, што колькасць паездак нашых грамадзян у Расію істотна скараціцца. Прынамсі праз прыфрантавыя рэгіёны. Плюс Лукашэнка асабіста заклікаў беларусаў не ездзіць на мерапрыемствы па-за межы краіны — «трэба забараніць усялякія паездкі без дзяржаўнага на тое нагляду і дазволу».

Але не. Праз усяго пару тыдняў у Бранскай вобласці пад удар трапіў аўтобус Мінск—Анапа — так мы ўсе даведаліся, што рэйсы ў гэтым напрамку працягваюцца. Больш за тое, на сайтах некалькіх беларускіх перавозчыкаў проста цяпер можна знайсці квіткі ў тую ж Анапу на канец ліпеня — пачатак жніўня, кошт з Мінска — 260–320 рублёў. Таксама можна забраніраваць тур у Геленджык, прытым вольных месцаў няшмат.

А нядаўна беларускія прапагандысты распавялі, што ў Геленджыку пабывала афіцыйная дэлегацыя з Мінска. Аказваецца, адміністрацыі двух гарадоў запусцілі сумесны праект «Марское братэрства — нярушнае!» і плануюць пашыраць супрацоўніцтва.

Дарэчы, хто мы такія, каб адгаворваць лукашэнкаўскіх чыноўнікаў ездзіць у РФ. Відаць, дзяржаўны нагляд і дазвол у іх маюцца.

Хаця калі капнуць глыбей, сумесны «марскі» праект Мінска і Геленджыка выглядае вельмі дзіўна. Ідэалогіі ў ім хоць адбаўляй, а з логікай бяда.

У першы момант міжволі хочацца перапытаць: якой-якой, даруйце, Маці — Парыжскай, Багародзіцы? Якое-якое братэрства ў Мінска з Геленджыкам — марское? А нічога, што наша краіна наогул не мае выхаду да мора і марскога флоту?

Маракі-беларусы, у тым ліку падводнікі, зрэшты, былі і ёсць. Але «геленджыкскі» праект зусім не пра іх памяць, а пра «слаўную агульную гісторыю», на якой расійскія і беларускія ўлады так любяць спекуляваць.

У сакавіку 2026-га на тэрыторыі Усіхсвяцкага сабора Мінска адкрылі памятны знак «Расія — Беларусь. Марское братэрства нярушнае. Адвага і міласэрнасць».

А яшчэ заклалі ў крыпце храма тры капсулы, прывезеныя з Геленджыка: дзве з зямлёй — з месцаў пахавання беларускіх дэсантнікаў і ваенных лётчыкаў, якія загінулі ў гады Другой сусветнай вайны ў Прычарнамор'і, і адну — з вадой, з прыблізнага месца крушэння савецкага цеплахода «Адмірал Нахімаў» (судна патанула ў Чорным моры ў жніўні 1986 года пасля сутыкнення з сухагрузам, сярод загінулых апынуліся трое ўраджэнцаў Беларусі).

Ініцыятарам акцыі выступіў расійска-беларускі грамадскі рух «Марское братэрства — нярушнае» на чале з Арсеніем Крыцкім. Гэты старшыня савета ветэранаў Геленджыка з таварышамі больш за пятнаццаць гадоў, як ён сцвярджае, аднаўляе гістарычную справядлівасць і ўвекавечвае памяць ваенных маракоў.

Так у 2012 годзе на «Лініі Сталіна» з'явіўся мемарыял «Маракам зямлі беларускай — ад удзячнай Расіі» (акцыю прымеркавалі да наскрозь фальшывага «Дня яднання народаў Беларусі і Расіі»), і пачаліся размовы пра стварэнне флоту Саюзнай дзяржавы. Ужо тады на цырымоніі гучалі прамовы пра захаванне памяці «абаронцаў агульнай Айчыны» і праводзіліся пафасныя рэканструкцыі пад дэвізам «Дзе мы — там перамога!».

Таксама мемарыяльныя шыльды з'явіліся на Віцебшчыне і Брэстчыне — як сімвалы «нярушнай дружбы». А ў сакавіку 2026-га, акрамя Мінска, адкрылі «Камень памяці» каля адной з баранавіцкіх школ — у гонар ураджэнца горада, савецкага віцэ-адмірала Георгія Халастякова.

Сама па сабе ідэя захавання памяці беларусаў-маракоў выдатная. Калі б не празмерна гучныя словы пра патрыятызм, выразны флер «рускага свету», ідэалагічная апрацоўка дзяцей і падлеткаў і акцэнт на савецкім мінулым, якое аўтары праекта «Марское братэрства», падаецца, імкнуцца зрабіць агульнай будучыняй беларусаў і расіян.

А таму на арэне ўсё тыя ж: Пастаянны камітэт «Саюзнай дзяржавы», грамадскія, а па факце ваенізаваныя аб'яднанні «патрыётаў», саюзы ветэранаў, РПЦ, БПЦ і іх сумесныя «міжнародныя» праекты па захаванні адзіна правільнай гісторыі.

І невыпадкова ўжо згаданы Арсеній Крыцкі ў снежні 2025 года абмяркоўваў з паслом РФ у Беларусі Барысам Грызловым «практычнае далейшае супрацоўніцтва» ў гэтай сферы і «патрыятычнае выхаванне моладзі з акцэнтам на рэалізацыю сумесных ініцыятыў у сферы ваенна-мемарыяльнай працы, якая ахоплівае ў тым ліку агульную гісторыю марской пяхоты Расіі і Беларусі».

А зусім нядаўна і чыноўнікі з Мінска, у асобе старшыні Мінгарсавета Арцёма Цурана, з'ездзілі ў Геленджык і запэўнілі: маўляў, беларускі бок таксама зацікаўлены не толькі ў сімвалічнай раздачы цельняшак.

— Праца па захаванні гістарычнай памяці, падтрымка патрыятычных ініцыятываў, уцягненне моладзі ў гэтыя працэсы — наш агульны абавязак. Нам жыццёва неабходна абапірацца на неацэнны досвед ветэранаў, на іх веды і энергію, каб выхоўваць новае пакаленне годнымі абаронцамі Радзімы, — заявіў Арцём Цуран.

І прапанаваў абменьвацца досведам і падтрымліваць «голас гісторыі».

Не зусім зразумела, якую Радзіму мае на ўвазе былы настаўнік фізкультуры і ідэолаг (у біяграфіі якога, дарэчы, няма ні радка пра службу ў войску). Але, меркаючы па агульнай накіраванасці праекта, дасведчаны дэмагог, калі і не будзе сам агучваць тэзісы пра «адзінае Айчыну ад Брэста да Уладзівастока», то дазволіць гэта зрабіць іншым актывістам. А значыць, усялякія «урокі мужнасці» і гастролі патрыятычных ансамбляў, «культурны абмен» і мілітарызацыя беларускіх дзяцей і падлеткаў пад выглядам патрыятычнага выхавання.

Год таму рух «Марское братэрства — нярушнае» нават абяцаў перадаць беларусам карабель-музей «Георгій Халастякоў» — для «паходаў і трэніровак юных маракоў Саюзнай дзяржавы». Нюанс у тым, што судна часоў Другой сусветнай паднялі з дна Чорнага мора, і гэта адзіны ў Расіі дзеючы карабель таго перыяду.

Праўда, праз год пра выкананне пафаснага абяцання нічога не чуваць. А з улікам таго, як эфектыўна ЗСУ перакладаюць чарнаморскі флот РФ у адмоўныя велічыні, не выключана, што дарэнне можа і ўвогуле не адбыцца.

У адрозненне ад шматлікіх паездак беларусаў у Геленджык і так званых патрыятычных праектаў у духу «нярушнага братэрства народаў».

Марына Міхайлава, «Салідарнасць»

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]