Лукашэнку кінулі

Расійскі ваенпрам усё часцей не хоча плаціць беларускім пастаўшчыкам.

Трапіць у еўрапейскі або амерыканскі санкцыйны спіс за кантракты з расійскім ВПК — гэта адно. Гэта — бізнес. У ім за рызыку належаць бонусы. Іначай выглядае, калі санкцыі ёсць, а грошай ад партнёра, з-за якога ты пад імі, — няма. Гэта называецца лузэрствам. І ў гэтым непрыемным статусе ўсё часцей у бягучым годзе, як выявіў Plan B., аказваюцца беларускія прадпрыемствы, што працуюць на ВПК Расіі.

Першыя «ластачкі»

Сістэмны эканамічны крызіс у Расіі, узмоцнены калапсам у валаўтваральнай паліўнай галіне, дабраўся і да мясцовай «ваенкі». Беларускія прадпрыемствы ў апошнія гады здабывалі дывідэнды з «інтэнсіфікацыі» адносінаў з ёй. У прыватнасці, BELPOL налічыў 120 такіх прадпрыемстваў. Хаця іх, несумненна, значна больш. І яны ўсё часцей сутыкаюцца з неплацяжамі кантрагентаў. І нават вымушаныя ісці ў суды супраць «элітных» прадпрыемстваў расійскага ВПК.

Журналісты вывучылі расійскую судовую базу. Выходзіць, што гэта ўжо не адзінкавыя выпадкі.

У «беларускім разрэзе» першыя сімптомы праблем і ў гэтым сектары расійскай эканомікі абазначыліся летась. Аднак першыя канфлікты па неплацяжах тады вырашыліся мірна. То бок заканчваліся яны кампенсацыямі і, як вынік, адмовамі ад пазоваў.

Напрыклад, «Пеленг» адмовіўся ад пазову да ніжагародскага распрацоўшчыка мінамётаў і гаўбіц, якія актыўна выкарыстоўваюцца ў вайне ва Украіне, ЦНДІ «Буравеснік» (холдынг «Уралвагонзавод» дзяржкарпарацыі «Ростэх»). І да таганрогскага «НПК БИС». Гэта расійскае прадпрыемства ў межах Групы кампаній «НКБ ВС» займаецца стварэннем электронікі для спецмашын, уключна з беспілотнікамі.

Таксама мірна былі ўрэгуляваныя напрыканцы мінулага года прытэнзіі віцебскага КБ «Дысплей» да далёка не апошняга вытворцы сродкаў РЭБ — тамбоўскага завода «Рэўтруд» (холдынг «Расэлектроніка» дзяржкарпарацыі «Ростэх»).

Праўда, сумы па пазовах былі адносна невялікімі. Не крытычнымі. Але сам факт судоў з заказчыкамі, у плацежаздольнасці якіх дагэтуль не было ніякіх сумневаў, мусіў, прынамсі, насцярожыць беларускіх пастаўшчыкоў.

«Грачы» прыляцелі

І, падаецца, так і ёсць. Паколькі і колькасць пазоваў, і аб’ём патрабаванняў па іх імкліва растуць. Асабліва — з сярэдзіны 2026-га года.

І сярод адказчыкаў, як паглядзела выданне, фігуруюць не другарадныя прадпрыемствы, а «эліта» расійскага ВПК.

Лідар беларускай вайсковай аптыкі «Пеленг» цяпер разбіраецца па некалькіх кантрактах для Саратаўскага агрэгатнага завода.

Амаль мільён долараў у эквіваленце яму завінавацілася прадпрыемства, якое вырабляе адзін з найлепшых у свеце комплексаў супрацьтанкавых ракетных сістэм «Хрызантэма-С». САЗ уваходзіць у адзін з пяці галоўных холдынгаў дзяржкарпарацыі «Ростэх» — НВА «Высокаточныя комплексы».

Іншы лідар беларускага ВПК «Волатавто», які спецыялізуецца на вытворчасці шасі для РЭБ і ракетных сістэм, мае прэтэнзіі да яшчэ аднаго монстра расійскага ВПК — «Мотовилихинским заводам». Гэта — адзіны ў Расіі артылерыйскі завод поўнага цыклу. На ім выпускаюць гарматы, гаўбіцы, самаходкі і «Грады». Тыя самыя, якімі абстрэльваюць мірныя гарады Украіны.

Судовае разбіральніцтва па пазове «Волтаавто» да «Мотовилихинским заводам» «аб спагнанні запазычанасці, неўстойкі, з працягам налічэння неўстойкі да дня фактычнага выканання грашовага абавязацельства» пачата ў чэрвені гэтага года. Сума па ім — таксама прыкладна 1 млн долараў. Першае пасяджэнне адбудзецца на пачатку жніўня.

Ці варта было яно таго?

Сярод істцоў з беларускага боку фігуруюць не толькі «дзяржаўнікі». Ёсць і прыватнікі, што таксама падвізаліся на, як здавалася, гарантаваныя па аплаце ваенныя заказы.

Адзін з найбуйнейшых прадаўцоў «белазаўскай» тэхнікі ў Расіі, смаленская фірма «Аўтатэхінмаш», нядаўна выйграла пазоў да «Авіяцыйнага комплексу імя С.В. Ільюшына».

Гэта — адно з вядучых прадпрыемстваў Расіі ў галіне распрацоўкі авіяцыйнай тэхнікі, што ўваходзіць у холдынг «Аб’яднаная авіябудаўнічая карпарацыя» ў складзе дзяржкарпарацыі «Ростэх». «Ільюшын» акрамя транспартных самалётаў з’яўляецца «аўтарам» унікальных паветраных пунктаў кіравання Іл–22. Адзін з 11 такіх лайнераў, што стаяць на ўзбраенні ВКС Расіі, украінцы збілі над Азоўскім морам у студзені 2024 года.

Што звязвае дыстрыбутара «БелАЗа» з «Ільюшыным», у судовых дакументах не раскрываецца. Але, падаецца, да міжнародных санкцый, якія звязалі расійскі і беларускі ВПК, дадаецца яшчэ адзін вузел праблем. Гэта неплацяжы.

Ці варта было яно ўсяго гэтага?

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]