Паляванне на танкеры

Узброеныя сілы Украіны руйнуюць экспарт нафты РФ і пастаўкі ў Крым.

У Азоўскім моры штодня ў сярэднім курсіруе 100–130 суднаў. Значная частка — сухагрузныя, рыбалавецкія судны, буксіры, патрульныя ФСБ. Невялікая частка — танкеры. Судны класа «рака-мора» загружаюцца на рэйдзе Таганрога, пасля чаго накіроўваюцца ў Крым або перагружаюць сыравіну на буйныя «панамаксы». Чаму яны вязуць сырую нафту — зразумела: значная частка НПЗ у еўрапейскай частцы РФ прастойвае, а скарачаць здабычу ў Сібіры не хочацца.

Азоўскае мора цяпер працуе як транзітная траса з двума ключавымі патокамі, якія стартуюць з поўначы (з вусця Дона і ад Таганрога) і ідуць на поўдзень, але маюць кардынальна розныя мэты. Першы паток — гэта ваенная лагістыка. Танкеры ідуць на паўднёвы захад, у парты акупаванага паўвострава. Яны вязуць светлыя нафтапрадукты (бензін, авіягаз, салярку) з расійскіх НПЗ, каб забяспечыць акупацыйную групоўку, флот і цывільны сектар.

Другі паток — экспартная валюта. Іншая частка танкераў ідзе тым жа маршрутам на поўдзень, але іх мэта далей — у Чорным моры. Яны вязуць сырую нафту і цёмныя нафтапрадукты (мазут). Крым ім не патрэбны, бо там няма магутнасцяў перапрацоўкі; іх мэта — праскачыць пад Керчанскім мостам.

Схема пчолы і маткі

Куды гэтыя танкеры тыпу «Волгонефть» вязуць сырую нафту? Не ў Індыю ці Кітай: судны класа «рака-мора» не прызначаныя для акіянічных штармоў — іх пераломіць напалам.

Іх маршрут заканчваецца адразу за Керчанскай пратокай. У раёне порта «Каўказ», у Тамані або крыху далей, у нейтральных водах Чорнага мора, арганізаваны так званыя рэйдавыя стаянкі для перавалкі з судна на судна (Ship-to-Ship, STS). Там на якарах стаяць велізарныя акіянскія танкеры («афрамаксы» або «суэцмаксы» грузападымальнасцю 100–150 тысяч тон) з таго самага ценявога флоту з шэрымі страхоўкамі і адключанымі транспондарамі. Мяркую, што там ёсць верталётнае і катэрнае прыкрыццё, каб не паклявалі «магуры» і «малюкі».

Маленькія танкеры (тыя самыя 7000-тоннікі праекта 15781), праходзячы Керчанскі мост, падыходзяць да гэтых гігантаў, швартуюцца борт у борт і перакачваюць у іх сырую нафту. Каб запоўніць адзін акіянскі танкер, патрэбна 15–20 рэйсаў «малюкоў» з Азова. Пасля загрузкі гігант ідзе праз Басфор у Азію, прыносячы Пуціну нафтадолары. Схема пчолы і маткі. Верагодна, гэта спроба абысці разбітыя тэрміналы ў Прычарнамор’і і вывезці сырую нафту, бо ў Туапсэ захоўваць неяк не атрымліваецца, а пасёлак Волна атрымаў ужо з дзясятак удараў.

Паляванне на індычак: мінус 40% флоту ў рэгіёне

Але пад Керчанскім мостам цяпер чэргі нават для дойных кароў бюджэту — РЖД забяспечвае армію ўварвання, грузы з-за паліўнага крызісу даходзяць на 25% даўжэй. Таму і пачалося паляванне на індычак — разгром танкераў, што стаяць у чарзе на праход і спрабуюць прарвацца ў Крым.

У Прычарнамор’і і на Азове працуюць прыкладна 35 танкераў «Волгонефть» і 50 новых RST/15781. Не зусім дакладна, але парадак лічбаў зразумелы. Атрымліваецца, што ўся актыўная наліўная групоўка класа «рака-мора» на поўдні Расіі складае 80–85 суднаў.

Калі браць выключна наліўны флот (танкеры), за 96 гадзін выбілі амаль 40% малых бензінавозаў і нафтавозаў поўдня Расіі. Пад раздачу трапілі і старыя карыты, і свежыя борты: на дно пайшоў «Санар-17», а выпаленыя рубкі і прабоіны атрымалі «Чэлсі-6», «Аура», «Сонар-1», «Ілья Рэпін», «Венера-3», «Пенелопа» і падсанкцыйны панамскі «Галіаскар Камал».

Страціць 40% профільнага флоту за некалькі дзён — гэта ўжо не проста праблема і не крызіс. Выглядае гэта так: фізічна няма на чым везці паліва ў Крым проста цяпер, бо капітаны тых 60%, што засталіся, папросту баяцца выводзіць судны з партоў Растова праз пагрозу быць спаленымі, ды і гарантавана не ўсе судны цяпер на хаду.

Таксама гэта б’е па экспарце і хуткасці апрацоўкі «панамаксаў». Незалежна ад ступені пашкоджанняў, нават калі карабель не згарэў і не патануў, у гэтым сезоне, да штармоў і замярзання мора, ён ужо нічога не павязе. Перш за ўсё таму, што магутнасці рамонту RST/15781 забіты серыяй, якая будуецца на стапелях. Замовіць РЛС, рацыю, навігацыйную сістэму, злучэнне з рулявой машынай, гіракампас, кіламетры кабеляў, што выгарэлі ў рубцы, — гэта адно. А вось адрамантаваць судна і знайсці каманду, якая захоча без баявых і выплат за раненні ісці ў гэты рэгіён, — зусім іншае.

Чарнаморскі флот — аперацыя «кінуць танкеры»

Ну і традыцыйна радуе Чарнаморская флатылія. На шматлікіх відэа — ніводнага карабля прыкрыцця ў канвоях, ніводнай спробы прыкрыць старэнькія «Волгонефть» хаця б агнём «Раптара» і экіпажамі дронаў-перахопнікаў з «Рубікона». Пакуль Чарнаморскі флот ратуе свае вымпелы, расійскі бізнес аплачвае вайну сваімі спаленымі суднамі. Ваенныя проста кінулі камерцыйны флот на волю лёсу.

Мільярды долараў, дысертацыі, пагрозы высадкі пад Адэсай і поўнай блакады, парады, а на выхадзе — хаваюцца за мінамі і бонамі ў Наварасійску. Для Украіны лепшай інвестыцыі грошай РФ і не ўявіць. А памятаеце, як у РФ казалі, што мы будзем прасіць у Масквы дазволу ісці зернавым калідорам, інакш нас задушаць блакадай? Як па мне, у Бога ёсць пачуццё гумару.

Камерцыйныя мярцвякі

На сёння страты РФ з-за рамонтаў, страчаных суднаў і грузаў і будучага прастою — каля 200 мільёнаў долараў, і гэта кансерватыўная ацэнка. Сюды ж ідуць недаатрыманыя даходы бюджэту, банкруцтвы транспартных кампаній або іх залежнасць ад дзяржбюджэту, рост коштаў на страхоўкі, неабходнасць перакідваць новыя судны ў рэгіён.

За кожным палаючым танкерам стаяць цалкам канкрэтныя бенефіцыяры: кампаніі ўзроўню «Волготранс» (ім належаць знішчаныя і пашкоджаныя «Санары»), структуры алігарха Лісіна або фірмы-пракладкі ценявога флоту. Для іх гэтыя 200 мільёнаў долараў прамой страты — толькі пачатак эфекту даміно, які зацягвае на іх шыях фінансавую пятлю.

Па-першае, наступае страхавы калапс. Ні адзін нафтавоз не ходзіць без паліса. Пасля 35 паражаных суднаў Азоў дэ-факта стаў зонай баявых дзеянняў. Страхоўшчыкі або проста адклікаюць пакрыццё, або задзiраюць узносы за ваенную рызыку ў дзясяткі разоў за кожны рэйс, рэзка змяняючы ўсю маржынальнасць бізнесу.

Па-другое, пачынаюцца кадравыя нелады і праблемы з крэдытамі. Цывільныя расійскія маракі — не камікадзэ. Каб прымусіць экіпаж выйсці з Растова ў гэты «цір», суднаўладальнікі вымушаныя трайна павялічваць тарыфы. Адначасова ў дзверы стукаюць банкі: частка флоту ў лізінгу, і калі заклад ляжыць на дне або з выгаралай рубкай стаіць у чарзе на паўгадавой рамонт, касавы разрыў гарантавана цягне кампанію на дно.

Усе гэтыя палаючыя танкеры, чэргі на чатыры кіламетры пад мостам, бойкі за бензін у Крыме, Белгарад без святла і вады і зноў палаючы завод у Капотні — гэта звёны аднаго лагістычнага калапсу. Вайна становіцца непасільным грузам для самой РФ. Эканоміку і флот спальваюць у топцы толькі дзеля таго, каб купка старэючай наменклатуры шчэкатала сабе выпаленымі аквадыскатэкамі і трыліянамі рублёў рэцэптары. Але жалеза і бюджэт заканчваюцца хутчэй, чым іх планы на СВА.

Кірыл Данільчанка, lb.ua

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]