Пра што Лукашэнка забыўся распавесці

Дыктатар лукавіў падчас паездкі ў Шклоўскі раён.

Хто скончыў тыдзень у Аляксандрыі, той пачаў тыдзень з працоўнай паездкі ў Шклоўскі раён. Там, на малой радзіме, якраз скончылі рэканструкцыю «комплексу будынкаў рамонтных майстэрняў». Дык што Лукашэнка прайшоўся па навенькіх ангарах і выказаўся на злабадзённыя тэмы. Калі коратка: людзей бракуе, мігрантам з Узбекістана — быць, а тапіць трэба пелетамі і дровамі, піша planbmedia.io.

Узорны ўзор

Лукашэнка адзначыў, што ў райаграсэрвісах, падобных да Шклоўскага, трэба абслугоўваць усю тэхніку, не толькі айчынную. Адпаведна, трэба мець запас неабходных запчастак, адпрацаваную схему выканання работ і, вядома, «прымальныя цэны на паслугі».

«Цэны павінны быць пад кантролем як мінімум старшыні райвыканкама. Цэны павінны быць не стратныя», — сказаў Лукашэнка. Вось так адразу — слабы бізнес-стымул. Бо «не стратны» — яшчэ не значыць «прыбытковы».

Ён прызнаў, што шклоўскі праект пакуль — чарговы ўзор «як трэба», зроблены рэсурсамі ягонага Упраўлення справамі і ўсёй краінай. Справа за малым: гэты «падарунак для раёна» растыражаваць у маштабах краіны.

І заадно — знайсці кадры. Лукашэнка заявіў, што ў масавую ўборку важна ўвайсці, вырашыўшы дзве асноўныя задачы — гатоўнасць тэхнікі і наяўнасць граматных механізатараў. «Думаю, ужо на кожны камбайн па аднаму механізатару, а то і па два», — запатрабаваў ён.

«Па кожным камбайне — прозвішча, імя, імя па бацьку механізатараў», — запэўніў міністр сельскай гаспадаркі Юрый Горлаў.

«Тое самае і на кармаўборачны камбайн, на трактар. На энерганасычанай тэхніцы павінны працаваць талковыя людзі. І на той тэхніцы (менш магутнай) — яна таксама нялёгкая. Але гэта — галоўнае», — наставаў Лукашэнка.

Узбекістан — Беларусь, з прывітаннем

Ён закрануў і тэму прыцягнення ў Беларусь працоўных мігрантаў, прызнаўшы, што нядаўна абмяркоўваў яе з прэзідэнтам Узбекістана Шаўкатам Мірзіёевым. Лукашэнка запэўніў, што ў Беларусі гатовыя прымаць на працу грамадзянаў гэтай краіны.

Маўляў, у гэтым асабліва зацікаўленыя ў шэрагу рэгіёнаў, каб закрыць свае кадравыя патрэбы. «Прынята рашэнне выпрацаваць сістэму і запрашаць у краіну людзей звонку. Украінцы паехалі, расіяне многія едуць да нас працаваць. Цяпер мы вялі перамовы з Шаўкатам Мірзіёевым. У Узбекістане праблема з працаўладкаваннем людзей. Я яму прапанаваў. У нас ёсць сістэма: пасольства вызначае ў першым набліжэнні, каго можна, каго нельга. І тут кіраўнік павінен вызначыць, колькі яму трэба людзей, па якіх спецыяльнасцях. І ён выбірае сабе», — сказаў ён.

Лукашэнка ўпэўнены, што людзі з Узбекістана з задавальненнем едуць працаваць у Беларусь. «У бліжэйшы час цэлая партыя, каля 200 чалавек, гатовыя прыехаць да нас сюды. Пакуль для Віцебскай вобласці. Бо там увогуле людзей мала. Трэба паглядзець паўднёвы ўсход Магілёўскай вобласці: колькі трэба людзей, якіх, — сказаў ён. — Не трэба кучкаваць у адным месцы. Яны павінны быць размеркаваныя. Людзі патрэбныя паўсюль».

Куды падзеліся беларусы і чаму ў краіне «увогуле людзей мала», Лукашэнка не ўдакладніў. Але сказаў, што Беларусь гатовая разглядаць варыянты з дадатковай падрыхтоўкай і навучаннем такіх кадраў ужо ў краіне. «Але пажадана сем’ямі. Калі сямейны чалавек прыязджае — нам гэта нядрэнна. Людзі патрэбныя будуць. І яны нам вельмі патрэбныя», — падкрэсліў ён.

Нарадзіце нам, калі ласка

Тут Лукашэнка не схлусіў. Праўда, не зусім зразумела, ці можна разлічваць на масавы прыезд грамадзян Узбекістана. Узровень беспрацоўя ў Узбекістане складае каля 4,8% — гэта не вельмі шмат. Пры гэтым сярэдняя намінальная зарплата па краіне дасягае 560 долараў, а ў Ташкенце — каля 880 долараў. Дык што танна прыцягнуць кваліфікаваных спецыялістаў наўрад ці атрымаецца.

Хаця пра сем’і Лукашэнка сказаў добра. У яго самога каэфіцыент нараджальнасці (колькасць дзяцей на адну жанчыну) ледзь перавысіў 1 — гэта найгоршы пасля ваюючай Украіны паказчык у рэгіёне. А вось у Узбекістане ён трымаецца на ўзроўні 2,9–3,2 дзіцяці на жанчыну. Можна паспрабаваць і гэтую праблему вырашыць.

Не зусім зразумела толькі, ці захочуць працоўныя мігранты размнажацца ў няволі. Улады Беларусі адразу агаварылі, што прыцягненне рабочай сілы будзе ісці пад пільным кантролем, у тым ліку праз сістэму МУС. «Павінна быць сістэма. Яна ў нас ёсць. Яна мною вызначаная. Толькі кіраўнік бярэ — і ён за іх нясе адказнасць, — сказаў Лукашэнка. — Парадак павінен быць. Не павінна быць чохам».

«Таму выбарачна, мэтавае. Па аднаму, два, дзесяць, дваццаць чалавек. Колькі каму трэба. Персанальная адказнасць. Памочнікі будуць трымаць гэта на кантролі, — дадаў ён. — Вядома, калі б усё рабілі нашыя, беларусы, — было б добра. Але ў нас часам не хапае людзей, а часам яны не хочуць працаваць. Без найму рабочай сілы звонку мы не абыдземся».

Не толькі пра мігрантаў

Лукашэнка распавёў, што гаворка не толькі пра прыцягненне працоўных мігрантаў у АПК. Прапановы, агучаныя на перамовах, прадугледжваюць і супрацоўніцтва ў вытворчасці харчавання, уключна з інвестыцыямі, з наступным экспартам у Узбекістан. Напрыклад, на базе Віцебскай вобласці. «Прыязджайце, апрацоўвайце зямлю, плаціце падаткі (усё як належыць) — і мы прадаём вам гэтую прадукцыю ў Узбекістан. Стабільны хуткарослы рынак — 40 млн чалавек. І мы гатовыя адтуль браць людзей, — заявіў ён. — Кажу: калі ласка, укладвай у Віцебскую вобласць — мы шукаем інвестара».

Кіраўнік Адміністрацыі Лукашэнкі Дзмітрый Крутой паведаміў, што цяпер на ўліку ў Беларусі стаяць 7 тыс. грамадзянаў Узбекістана, частка якіх ужо працуе ў эканоміцы. Але значная колькасць — таксама студэнты, якія навучаюцца ў розных ВНУ. Улады разлічваюць, што многія з іх урэшце застануцца працаваць у Беларусі.

Лукашэнка нагадаў, што для такіх людзей трэба стварыць належныя ўмовы для жыцця — падабраць жыллё, прадаставіць роўныя правы з беларускімі грамадзянамі.

Пра апошняе, праўда, ён дарэмна ўспомніў. З правамі ў беларускіх грамадзян усё складана. Гэтыя «правы» — пад тым самым кантролем «у тым ліку праз сістэму МУС». Хоць прызначыць аднаго міністра адказным і за выцісканне з краіны беларусаў, і за ўвоз мігрантаў — цалкам у русле дзяржаўнай логікі.

Зноў пелеты

Напрыканцы Лукашэнка прайшоўся і па паліўнай праблеме. Яму далажылі, што кацельня ў аграсэрвісе, які ён сёння наведаў, працуе на драўняных пелетах.

«Правільна. Паступова, настойліва трэба пераходзіць на ацяпленне пелетамі, дровамі і іншым. У палякаў цяпер зааблачныя цэны на пелеты. Не бяруць (не купляюць у Беларусі гэтую прадукцыю праз санкцыі). Ну, як хочаце. Пелеты трэба тут. Трэба тапіць у Беларусі», — сказаў ён.

Ён падкрэсліў, што ў Беларусі велізарная колькасць мясцовай драўнянай сыравіны, якую трэба эфектыўна перапрацаваць і выкарыстоўваць.

«Мы гэта ўмеем рабіць. Заводаў у нас дастаткова. Таму пелеты і яшчэ раз пелеты. Прыродны газ або іншая крыніца паліва — толькі як рэзерв», — запатрабаваў ён. Арыфметыку пераходу з таннага для Беларусі расійскага прыроднага газу на пелеты, якімі ён разлічваў засыпаць заходнія рынкі, Лукашэнка не агучыў.

Пра ідэю зрабіць Беларусь вялікай пелетнай дзяржавай мы пісалі тут. Яна з’явілася ў Лукашэнкі напрыканцы 2010-х, калі стала зразумела, што з дрэваапрацоўкай нешта пайшло не так. Яна палягала ў тым, каб прадаваць пелеты ў Еўропу і багацець. Пад гэты праект у Беларусі пабудавалі 67 пелетных вытворчасцяў з усталяванай магутнасцю амаль 900 тысяч тон пелет у год.

Агульны кошт выдаткаў на праект улады не раскрываюць. Магчыма, таму што самі як след не змаглі палічыць. Але будаўніцтва першых 13 вытворчасцяў абышлося амаль у 150 мільёнаў рублёў. У 2021 годзе ў Еўропу нават паспелі паставіць 570 тысяч тон беларускіх пелет. Але потым нешта пайшло не так…

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]