«Вам канец»: мінчук чатыры дні вадзіў за нос махляроў

Гэтая гісторыя — практычны дапаможнік, які паказвае схему псіхалагічнай атакі махляроў.

Павел зафіксаваў, як фэйкавыя супрацоўнікі «Белпошты», «Нацбанка» і «КДБ» запалохваюць ахвяру і патрабуюць грошы на экспертызу. Мужчына перадаў журналістам onliner.by аўдыязапісы размоў і скрыншоты перапіскі, што дазволіла дэталёва разгледзець чарговую схему махляроў. Гэта найлепшая інструкцыя, каб распазнаць маніпуляцыі і захаваць свае зберажэнні.

Абвінавацілі ў фінансаванні тэрарызму на 10 тысяч рублёў

«Зноў махляры пазванілі», — звярнуўся ў рэдакцыю ўжо знаёмы чытачам мінчук Павел. Чатыры дні ў рэжыме рэальнага часу журналісты назіралі, як зламыснікі спрабуюць выманіць у маладога чалавека 10 370 долараў.

Махляры дзейнічалі па складанай схеме, першы этап якой — званок з «Белпошты». Маладому чалавеку паведамілі, што на яго імя паступіў заказны ліст, які трэба перанакіраваць у аддзяленне па месцы жыхарства.

Папрасілі падказаць код з SMS, і Павел назваў лічбы. Падкрэслім, што так рабіць лепш не, але мінчук зрабіў гэта свядома, разумеючы, што размаўляе з махлярамі, і жадаючы вывесці іх на чыстую ваду.

— Нумар быў нібыта беларускага аператара сувязі, але патэлефанавалі праз Viber. Што тут сумнявацца? — адзначае герой.

Пасля перадачы кода Паўлу званілі зноў. Мінчука абвінавацілі ў здзяйсненні міжнароднага перакладу 10 тысяч рублёў чалавеку, які знаходзіцца ў крымінальным вышуку «за спансаванне тэрарызму».

Маладому чалавеку прапануюць даказаць сваю непрычаснасць, што ўвогуле супярэчыць прынцыпу прэзумпцыі невінаватасці.

— Ніякіх доказаў, што вы здзейснілі гэтыя дзеянні ненаўмысна, няма. Ёсць факт міжнароднага перакладу. Неабходна скласці заяву ў юрыдычны дэпартамент Нацыянальнага банка (пазначым, што падобнага падраздзялення ў нацыянальным рэгулятары не існуе. — Заўв.).

Паўлу пагражаюць «крымінальнай справай па артыкуле 356 Крымінальнага кодэкса РБ «Дзяржаўная здрада» і пазбаўленнем волі да пажыццёвага».

— Адказнасць нясецца калектыўная, бо склад злачынства быў учынены групай асоб, — з націскам кажа «юрыст Нацбанка» і пачынае высвятляць, якімі грашыма распараджаецца наш герой.

— У якія арганізацыі вы самастойна падавалі свае дакументы? Афіцыйна працаўладкаваны?

— Так, але афіцыйная зарплата ў мяне невялікая.

— Вам могуць налічыць на банкаўскую картку ўзнагароду (за здзяйсненне міжнароднага пераводу. — Заўв.) — ад 3 да 5 тысяч беларускіх рублёў. Па картках які цяпер астатак, каб вашы сродкі не ўзялі ў залік махлярскай аперацыі?

Павел называе выпадковыя сумы — 2 тысячы долараў на валютнай картцы і ў агульнай складанасці 1200 рублёў на рублёвых. Ёсць крэдыт на машыну, дапаўняе малады чалавек.

Далей махляры пачынаюць атакаваць Паўла па чарзе пад выглядам «юрыста Нацбанка» і «супрацоўніка Камітэта дзяржаўнай бяспекі».

— З якой мэтай перададзеныя грошы гэтаму мужчыну і што ён вам абяцаў?

— Мне нічога не абяцалі, я выпадкова перадаў дадзеныя.

— Як гэта «выпадкова»?

— Патэлефанавалі з «Белпошты» і папрасілі код.

— Гэта ўсё, што вы мне хацелі сказаць?

— А што мне яшчэ сказаць… Трэба неяк вырашаць гэтае пытанне.

Далей зламыснік абураецца на тэму «ж напісана — нікому не перадаваць код, мы ўчастковых накіроўваем, каб папярэджвалі. Што яшчэ трэба рабіць, каб грамадзяне не траплялі ў падобныя сітуацыі? Мала таго, што дзяржава робіць?»

Пачуўшы ў трубцы пабочныя галасы, «супрацоўнік КДБ» патрабуе справаздачы, хто знаходзіцца побач з Паўлам. Малады чалавек адказвае, што ён на працы, і чуе:

— Бліжэйшыя гадоў дваццаць вам праца не спатрэбіцца, вы разумееце, што трэцім асобам нельга раскрываць інфармацыю? Давайце перайдзём на відэасувязь, я павінен пераканацца, што вы сапраўды знаходзіцеся адзін.

«Вы дапамаглі легалізаваць украдзеныя грошы»

«Юрыст Нацыянальнага банка» са свайго боку, акрамя «дзяржаўнай здрады», інкрымінуе Паўлу яшчэ і артыкул 290‑1 «Фінансаванне тэрарыстычнай дзейнасці».

— Мяне цікавіць крыніца паходжання, то бок адкуль узяліся гэтыя 10 тысяч беларускіх рублёў.

— Дык гэта ж не мае грошы, я нават не ведаю, адкуль яны.

— Не вашы? Значыць, працэнтаў дзевяноста магу даць, што гэтыя грашовыя сродкі былі раней украдзены ў іншага грамадзяніна, а вы дапамаглі іх перавесці. Гэта яшчэ горш.

Паводле слоў лжэ-юрыста, у такім выпадку Паўлу пагражае пакаранне яшчэ і за дапамогу ў легалізацыі скрадзеных грошай. Таму, дае ўказанні махляр, неабходна «стварыць юрыдычны запыт пра адкрыццё папярэдняга расследавання і накіраваць яго ў Камітэт дзяржаўнай бяспекі», далей сабраць неабходныя дакументы і прайсці праверку на дэтэктары хлусні.

Сярод дакументаў, якія загадваюць падрыхтаваць Паўлу, — дэкларацыйны ліст, банкаўскія дакументы, даведка з псіхдыспансера, дакумент, які пацвярджае месцазнаходжанне.

— А што гэта за дакумент?

— Вам на тэлефон усталёўваецца дзяржаўная праграма, называецца «Лакатар 24», і яна перадае месца вашага перамяшчэння непасрэдна ў Камітэт дзяржаўнай бяспекі. Робіцца гэта з мэтай таго, што калі вы паспрабуеце схавацца за межы горада, вобласці або ўвогуле краіны, каб гэта было заўважана адразу.

Дзяржаўная праграма, паводле версіі махляроў, — гэта прыкладанне, якім карыстаюцца бацькі, што непакояцца за сваіх дзяцей. Падкрэслім, што ніякія праграмы па ўказанні чужых людзей усталёўваць нельга, інакш махляры могуць заблакаваць акаўнты і перавесці вашы грошы. Павел дзейнічаў, ацаніўшы ўсе рызыкі.

Далей Паўлу належыць задэклараваць усе грошы, якія ёсць дома, запісаць колькасць купюр і іх намінал.

«Дакажыце законнасць набыцця валюты»

Наступны дзень — субота, але лжэ-супрацоўнік выяўляе гатоўнасць выйсці на службу дзеля нашага героя. Праўда, у выхадныя і ў панядзелак вывесці махляроў на чыстую ваду так і не ўдалося. Па меркаваннях Паўла, зламыснікі проста не змаглі арганізаваць кур'ера, які забраў бы пакет з грашыма.

У тэлефоннай размове зламыснікі патлумачылі затрымку тым, што не працуюць банкі, у якія нібыта былі накіраваныя запыты аб паходжанні 10 тысяч, якімі Павел «фінансаваў тэрарыстаў».

— У нядзелю ніякая інфармацыя не прадастаўляецца, хутчэй за ўсё, яна будзе аж у панядзелак. Што да дэкларацыйнага ліста — тую матэматыку, якую вы мне зараз адправілі, я ў камітэт дзяржаўнай інфармацыі (даслоўна. — Заўв. Onlíner) перадаў. На працягу дня яны павінны будуць яе праверыць і даць мне адказ: запатрабуюць яны гэтыя сродкі на экспертызу ці не.

— А што, пашпарта няма, што рабіць?

— Чакаю, пакуль прыедзе начальнік, узгадню з ім далейшыя дзеянні.

У працяг размовы лжэ-супрацоўнік Нацбанка просіць дакументы для пацвярджэння законнасці набыцця валюты, у прыватнасці пытаецца, ці захаваліся дагаворы куплі‑продажу. Прымечна, што ў Беларусі ўсе здзелкі здзяйсняюцца толькі ў рублях, але «банкір» пра гэта, відаць, не ведае.

Экспертыза, як лёгка здагадацца, спатрэбілася. Павел удакладняе, як менавіта праводзіцца экспертыза, і чуе наступнае:

— Служба інкасацыі прывозіць грашовыя сродкі ў сховішча Нацыянальнага банка. Экспертыза праходзіць пад камерамі відэаназірання, здымаюцца адбіткі пальцаў, даследуецца інфармацыя адносна паходжання кожнай купюры. Тэрмін — ад аднаго да трох сутак максімум.

Таксама, паводле слоў зламысніка, праверка пагражае і наймальніку Паўла — у «КДБ» узніклі пытанні, як малады чалавек мог назбіраць долары, атрымліваючы, паводле яго слоў, афіцыйную зарплату менш за пражытачны мінімум.

Каб пазбегнуць праблем з наймальнікам, Павел нават прапанаваў «супрацоўніку Нацбанка» хабар. Пачуўшы, як засмуціўся Павел, зламыснік спачувальна раіць не накручваць сябе і заняцца хобі, напрыклад з'ездзіць на рыбалку.

Перамовы, падрыхтоўка грошай да «дэкларавання» і збор дакументаў занялі пятніцу, суботу, нядзелю і панядзелак. Можна ўявіць, у якім стрэсе ўсе гэтыя дні знаходзіўся б чалавек, настроены не так скептычна, як Павел. Тым больш што зламыснікі мелі магчымасць сачыць за месцазнаходжаннем ахвяры (на выхадных Павел прадугледліва пакінуў тэлефон з лакатарам дома, а карыстаўся іншай прыладай).

«Вам канец» і пагрозы фізічнай расправы

Нарэшце настаў аўторак — дзень, калі, паводле нашых меркаванняў, павінна была адбыцца перадача грошай для «экспертызы». «Супрацоўнік КДБ» распавядае пра складанасці, пераадоленыя ім пры ўзгадненні маршруту «інкасацыйнай службы», і ў выніку адпраўляе Паўла ў раён… крэматорыя.

— Крэматорый дык крэматорый, — пракаментаваў лакацыю малады чалавек у размове з журналістам і накіраваўся на кропку.

Грошы ў Паўла былі пры сабе. Ролю грошай, вядома, выконвалі паперкі. Махляры загадалі пакінуць пакет за прыпыначным пунктам «Паварот на Забалотце» паблізу Паўночных могілак.

Да гэтага часу наш чытач ужо паведаміў у міліцыю, і яе супрацоўнікі ў цывільным былі гатовыя прасачыць далейшы шлях «інкасатара».

Было зразумела, што кур'ер махляроў збірае пакеты ў тым ліку з сапраўднымі грашыма, бо кагосьці махлярам, на жаль, удалося падмануць.

Пакуль Павел ехаў у аддзел унутраных спраў, махляры нібыта западазрылі, што з доларамі нешта не так. «Юрыст Нацбанка» нерваваўся, патрабаваў пераслаць усе зробленыя фатаграфіі грошай. У адказ на абвінавачанні, што Павел перадаў фальшыўку, малады чалавек пачаў прасіць свае долары назад. Але ў выніку зламыснікі паверылі маладому чалавеку і нават даслалі «афіцыйны дакумент».

У той час, калі Павел ужо даваў тлумачэнні ў міліцыі, яму званілі махляры. Праваахоўнікі сталі сведкамі таго, як па гучнай сувязі маладому чалавеку пагражалі «спаліць разам з машынай».

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]