Заўтра запрацуе банкаўская навацыя, якая закране практычна кожнага

Што важна ведаць пра гэта.

Беларускія банкі з 1 ліпеня будуць патрабаваць ад кліентаў прадастаўляць даныя па геалакацыі. Тыя, хто адмовіцца гэта зрабіць, не змогуць карыстацца іх паслугамі праз мабільныя прыкладанні і інтэрнэт-банкінг. Што трэба зрабіць кліентам банкаў? Ці могуць сілавікі атрымаць доступ да інфармацыі пра геалакацыю? «Зеркало» распавядае падрабязнасці пра гэтую навацыю.

Каротка, што зменіцца

З 1 ліпеня гэтага года беларускія банкі абавяжуць выконваць новыя патрабаванні па зборы, захоўванні і аналізе лічбавага адбітка прылады. Ідзе, між іншым, пра прадастаўленне кліентамі даных геалакацыі. Нацбанк раней распавёў падрабязнасці пра гэты «нашумелы лічбавы адбітак прылады». Як тлумачыў рэгулятар, такі адбітак — гэта ўнікальны набор параметраў (мадэль прылады, версія праграмнага забеспячэння, налады браўзера, геалакацыя і іншае), які прызначаны для надзейнай ідэнтыфікацыі карыстальнікаў і папярэджання махлярства.

А калі не паведаміць геалакацыю?

«На жаль, без гэтага дазволу некаторыя функцыі мабільнага прыкладання могуць стаць недаступнымі, бо гэта абавязковае патрабаванне заканадаўства дзеля забеспячэння вашай жа бяспекі. Мы вельмі хочам, каб вы карысталіся ўсімі магчымасцямі банка без абмежаванняў», — паведамляе банк «Паритетбанк».

«Доступ у асабісты кабінет мабільнага прыкладання і сістэмы «Інтэрнэт-банкінг» будзе дазволены толькі пры наяўнасці дазволу карыстальніка на збор даных геалакацыі і калі функцыя «геалакацыя» ўключана на самой прыладзе, — паведамілі ў банку «Белагропромбанк». — У выпадку, калі дазвол на збор даных геалакацыі не прадастаўлены, доступ у ўліковы запіс будзе абмежаваны праз адсутнасць неабходнай інфармацыі пра месцазнаходжанне прылады».

Што трэба зрабіць кліентам

«Пачынаючы з 1 ліпеня 2026 года пры першым уваходзе ў мабільнае прыкладанне пасля абнаўлення сістэма папросіць у вас дазвол на выкарыстанне геаданых прылады. Каб працягваць карыстацца ўсімі функцыямі прыкладання, калі ласка, прадастаўце гэты дазвол», — удакладняе «Нео Банк Азия».

У «МТБанку» і банку «Белагропромбанк» дастаткова падрабязна распавялі, як гэта можна зрабіць.

Ці могуць узнікнуць складанасці, калі паехаць за мяжу на адпачынак

У банку «Паритетбанк» заяўляюць, што праблем пры выездзе за мяжу не павінна быць:

«Вы можаце спакойна карыстацца мабільным і інтэрнэт-банкам за мяжой. Дазвол на геалакацыю ніяк не абмяжоўвае вас у паездках. Наадварот, яно дапамагае нам дадаткова пацвердзіць, што гэта менавіта вы здзяйсняеце аперацыі, у якой бы кропцы свету вы ні знаходзіліся».

А вось у банку «Белагропромбанк» сцвярджаюць, што могуць увесці абмежаванні:

«Пры першым уваходзе ў ўліковы запіс „генеруецца“ эталонны лічбавы адбітак, з якім надалей параўноўваюцца лічбавыя адбіткі, што фармуюцца ў момант кожнай аўтарызацыі (уваходу) ў лічбавыя каналы. У выпадку, калі лічбавы адбітак пры аўтарызацыі ў лічбавых каналах мае істотныя адрозненні ад эталоннага, банкам можа быць прынята рашэнне аб ужыванні абмежавальных мер, у тым ліку ў дапуску да выкарыстання мабільнага прыкладання і сістэмы «Інтэрнэт-банкінг»».

У кантакт-цэнтры банку «Белагропромбанк» на пытанне журналіста «Зеркала» пра паездкі за мяжу патлумачылі, што «доступ у ўліковы запіс можа быць абмежаваны толькі ў тым выпадку, калі адбываецца рэзкая нестандартная змена месцазнаходжання». «Пры першым уваходзе з новай краіны сістэма можа запытаць пацвярджэнне асобы — гэта штатная праверка. Калі вы ўжо заходзілі ў прыкладанне/інтэрнэт-банкінг з дадзенай краіны, сістэма вас „пазнае“», — дадалі ў фінустанове.

Інтэрнэт-банкінг будзе толькі па геалакацыі. Спыталі ў «Беларусбанке», як быць за мяжой і ці перададуць яны даныя сілавікам

Ці могуць банкі перадаваць даныя па геалакацыі камусьці яшчэ? Што яны кажуць

«Інфармацыя пра геалакацыю і іншыя параметры «лічбавага адбітка» выкарыстоўваюцца выключна для абароны вашых фінансаў і процідзеяння махлярству. Мы не перадаем гэтыя даныя трэцім асобам (за выключэннем выпадкаў, прама прадугледжаных заканадаўствам Беларусі) і апрацоўваем іх у строгай адпаведнасці з законам», — удакладнілі ў банку «Паритетбанк».

Крыху больш інфармацыі паведаміў кліентам «МТБанк»:

«Уся тэхнічная інфармацыя будзе захоўвацца выключна ў зашыфраваным выглядзе. Перадача даных трэцім асобам выключана — даныя выкарыстоўваюцца толькі ўнутры банкаўскіх антыфрод-сістэм для абароны аперацый».

Як геалакацыя можа быць звязаная з «супердоступам» сілавікоў да плацяжоў насельніцтва

Калі зусім спрасціць, то антыфрод-сістэмы — гэта праграмнае забеспячэнне для абароны ад махляроў і процідзеяння несанкцыянаваным плацяжам. Банк павінен правяраць, што кліент сам здзяйсняе аперацыю, а не зламыснікі.

Пры падазрэннях на махлярства фінустанова павінна не толькі блакаваць плацёж, але і паведаміць пра інцыдэнт у Аўтаматызаваную сістэму апрацоўкі інцыдэнтаў (АСОІ). Гаворка пра базу даных, якая запрацавала ў сакавіку 2024 года — тады сілавікі атрымалі «супердоступ» да плацяжоў насельніцтва.

У пастанове Нацбанка, якой з 1 ліпеня ўводзяцца навацыі, прапісана, што, калі адбыўся несанкцыянаваны пераказ або спроба махлярства, банк павінен перадаць у АСОІ даныя пра лічбавы адбітак прылады, які ўключае, у тым ліку, інфармацыю пра геалакацыю.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]