Уладзімір Фесенка: Зяленскі павышае стаўкі

Палітолаг прыводзіць тры варыянты развіцця падзей.

Прэзідэнт Украіны Уладзімір Зяленскі паўтарыў свой ультыматыў Лукашэнку і заявіў, што беларускі дыктатар павінен зняць рэтранслятары для расійскіх дронаў, інакш гэта зробяць самі ўкраінцы.

Чаму Кіеў менавіта цяпер, праз чатыры гады вайны, так жорстка ставіць пытанне перад беларускім дыктатарам?

Пра гэта і не толькі сайт Charter97.org пагаварыў з вядомым украінскім палітолагам, кіраўніком Цэнтра прыкладных палітычных даследаванняў «Пента» Уладзімірам Фесенкам:

— Гэта дэманстрацыя і магчымасці, і здольнасці весці перамовы з пазіцыі сілы. Такі ж падыход Зяленскі дэманструе і адносна Расіі. Гэта таксама прыкметна ў апошнія месяцы. Вядома, гэта звязана з узмацненнем ваеннага патэнцыялу Украіны. З магчымасцю ЗСУ весці эфектыўную паветраную вайну, адказваючы на паветраныя атакі Расіі. Прычым не толькі дронамі.

Сённяшняя атака на ваенны завод у Варонежы паказала, што могуць быць і ракетныя атакі. Гэта галоўны фактар. Украіна не выступае ў ролі прасіцеля. Украіна можа жорстка абароняць свае інтарэсы.

Іншая справа, што я абсалютна перакананы, што Зяленскі, тым больш украінцы, не хочуць ваяваць з Беларуссю.

Украінцам не падабаецца рэжым Лукашэнкі, які падтрымлівае Расію, але ўкраінцы не хочуць другога фронту. Не хочуць вайны з Беларуссю. Думаю, што сама форма, менавіта ультыматыўная, можа быць павышэннем ставак. Можна было б абысціся без ультыматыву. Проста жорстка выставіць патрабаванні пра тое, што рэжым Лукашэнкі павінен вырашыць гэтую праблему. Украіна гэта ўспрымае як удзел у вайне супраць нас, але не выстаўляць часовых ультыматываў. На мой погляд, гэта было б больш правільна. Але вельмі верагодна, што Зяленскі свядома ідзе на павышэнне ставак.

— Для чаго?

— Думаю, што перадусім для таго, каб такім чынам падштурхнуць рэжым Лукашэнкі і некаторых нашых заходніх партнёраў, каб пачаліся перамовы па гэтым пытанні. Найлепшы спосаб вырашэння гэтай праблемы — не ваенны шлях. Нават прэвентыўны ўдар з боку Украіны меў бы шмат негатыўных наступстваў, у тым ліку і для нас. Не з пункту гледжання ваенных наступстваў. Хутчэй, гэта рызыка ўцягвання Беларусі ў вайну.

Гэта можа быць успрынята часткай нашых міжнародных партнёраў негатыўна. Таму тут негатыву будзе больш, чым пазітыву, калі выкарыстоўваць сілу зброі. А вось такім чынам падштурхнуць і рэжым Лукашэнкі, і некаторых нашых партнёраў, магчыма, не толькі заходніх (Кітай), да перамоваў, якія дапамогуць вырашыць гэтую праблему з рэжымам Лукашэнкі.

Гэта можа стаць добрым прэцэдэнтам для пачатку такіх жа перамоваў і з Расіяй. Можа ісці гаворка пра закрытыя перамовы. Але менавіта дыпламатычны, перагаворны шлях з'яўляецца аптымальным спосабам вырашэння гэтай праблемы.

— Як могуць развівацца падзеі пасля заканчэння тэрміну ультыматыву Зяленскага?

— Па-рознаму могуць развівацца падзеі. Ультыматыў можа завіснуць у паветры. То бок усё можа абысціся такой рытарычнай эскалацыяй.

Вось чаму я кажу, што памылка — менавіта форма ультыматыву з тэрмінам. Тут Зяленскі паўтарае Трампа. І мы бачым ужо на прыкладзе Трампа: у большасці выпадкаў менавіта ультыматывы не працуюць. Папярэджанне — так, ціск — так, гэта можа спрацаваць, але без ультыматыву. Сама форма, на мой погляд, была не вельмі аптымальная ў дадзеным выпадку.

Але мне здаецца, што, хутчэй за ўсё, Зяленскі наўмысна пайшоў на гэта, каб паскорыць развіццё падзей. Падштурхнуць розныя бакі да перамоваў па гэтым пытанні. Таму завісанне — магчымы варыянт.

Так, гэта не найлепшы варыянт для Зяленскага, бо яму будуць пра гэта нагадваць. Іншы варыянт, пра які я ўжо сказаў, — гэта пачатак перамоваў у закрытым рэжыме. Зяленскі можа сказаць, што ёсць рэакцыя, пачаліся перамовы па гэтым пытанні. Без дэталізацыі, без канкрэтызацыі. Перамовы ў закрытым рэжыме, як гэта часта бывае, альбо кансультацыі па гэтым пытанні. Перамовы могуць і зацягнуцца. Гэта самы аптымальны варыянт далейшага развіцця падзей.

Трэці варыянт — калі з боку рэжыму Лукашэнкі будзе нейкая жорсткая рэакцыя, адмаўленне ад абмеркавання гэтай тэмы, агрэсіўная рыторыка. Тады можа быць, напрыклад, такі сцэнар, як атака гэтых дронаў умоўнымі беларускімі партызанамі.

Нешта падобнае ўжо было, прычым не раз. То бок Украіна да гэтага не датычная. Маўляў, «так, мы выставілі такі ультыматыў, але вось знайшліся сябры Украіны на тэрыторыі Беларусі, якія вырашылі гэту праблему, але Украіна не бярэ на сябе адказнасць за тое, што гэтыя рэтранслятары спынілі сваю працу». Гэта таксама адзін з варыянтаў вырашэння праблемы. Вядома, тут ёсць свае рызыкі, але ўсё ж такі ў дадзеным выпадку мінімальныя. Украіна фармальна не будзе датычная да інцыдэнту такога кшталту.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас [email protected]